Over hiërarchie en compliment

Een waardevol compliment op professioneel gebied is een compliment dat door een onbetwiste meerdere aan een onbetwiste mindere wordt gegeven.
Wanneer de tennisser Roger Federer een compliment geeft aan de jonge tennisser Félix Ausser-Aliassime, dan is dat voor Félix Ausser-Aliassime waardevol.
Andersom zou een tikje potsierlijk zijn, om een uitdrukking te gebruiken die een lange en magere figuur die ik ken vaak gebruikt. 
"Je bent zelf potsierlijk," zei iemand eens tegen hem. 
Een waardevol compliment bevestigt dus en passant en op vriendelijke wijze de hiërarchie.
Anders dan in de sport bestaat er in de kunsten geen onbetwiste hiërarchie. Daar is alles een kwestie van smaak en zelfinschatting (vooral van zelfoverschatting en zelfonderschatting). 
Mijn eerste hypothese is dat complimenten (op professioneel gebied) alleen waardevol kunnen zijn in hiërarchisch geordende werelden. Mijn tweede hypothese is dat complimenten buiten die werelden schendingen van de wellevendheid of zelfs beledigingen zijn.

De pizza quattro stagioni is uit de tijd

Herfst

Ik bestelde een pizza quattro stagioni en ik at hem.
Terwijl ik at dacht ik: er is deze winter nog geen sneeuwvlok gevallen en het is al eind februari (deze winter is als een herfst).
Er zijn helemaal geen vier seizoenen meer in Nederland! 
Er zijn nog maar drie seizoenen.
De pizza quattro stagioni moet  vervangen worden door een pizza tre stagioni.
De pizza quattro stagioni is door de verandering van het klimaat uit de tijd. 
Daar had ik het zeven jaar geleden al over. 

¹ Tre betekent: drie

Wat een klein bed

Goethe links en Schiller rechts

Twintig jaar geleden was ik met M. in de slaapkamer van Goethe's huis in Weimar.
Hij stierf daar.
"Mehr Licht!" riep hij op zijn sterfbed.
"Wat een klein bed," zeiden M. en ik tegen elkaar.
Aan het standbeeld van Goethe en Schiller in Weimar is niet te zien dat Goethe kleiner was dan Schiller.
Kleiner van lichaam bedoel ik, niet kleiner van geest.

Is ontstillen een bestaand woord?

Scène uit de film 기생충

Ik was met M. (47) naar de film zoals ik me had voorgenomen
Na afloop hoorde ik iemand zeggen: "Even m'n mobiel ontstillen."
Is ontstillen een nieuw woord?
De ingang van de bioscoop was ook de uitgang.
Dat was jammer.
Het is avontuurlijker om door een achterdeurtje naar buiten te gaan. 
Een achterdeurtje, bijvoorbeeld, dat uitkomt in een ander deel van de stad, in een ander land, een andere tijd, een ander universum.

De alcohol heeft zich niet onmisbaar weten te maken

Het keffertje alcohol ("Waf-waf!")

Ik heb geen geestelijke en lichamelijk ontwennings-verschijnselen door het niet drinken van alcoholhoudende dranken.
De alcohol – C2H5OH – heeft zich in veertig jaar niet onmisbaar weten te maken.
Hiernaast zie je de chemische architectuur van alcohol (het keffertje alcohol).
De zwarte bollen zijn de twee koolstofmoleculen (C).
De witte bollen zijn de vijf waterstofmoleculen (H).
De rode bol is het zuurstofmolecuul (O).

Je bent zelf een riool

Eerder schreef ik dat het internet een riool is en uploaden het digitale equivalent van de wc doortrekken. 
Iemand reageerde toen met de woorden: 
"Je bent zelf een riool." 
Gisteren was Mark Zuckerberg op bezoek bij de Europese Unie om achter gesloten deuren het imago van Facebook wat op te krikken. Het is misschien wat bruut om te zeggen, maar is dat niet net zoiets als een rat die op bezoek gaat bij de Europese Unie om achter gesloten deuren het imago van het riool wat op te krikken?

Tijd is een ingrediënt

Aluminiumfolie

Ik kocht in een supermarkt 1 Chinese kool, een moot zalmfilet van 600 gram, een flesje sojasaus, een stukje verse gember van 3 centimeter, 1 grote sappige handsinaasappel en 400 gram basmatirijst die 8 minuten in ruim water moest koken en daarna nog 10 minuten moest staan met het deksel op de pan. Ik verwarmde de oven voor op 180 graden. Vervolgens deed ik ongeveer 6 liter water uit de kraan in een grote pan en zette het vuur er onder aan. Terwijl het water heet werd sneed ik de zalmfilet in 4 gelijke stukken. De stukken hoefden niet precies gelijk te zijn; ongeveer gelijk was goed genoeg, om een term te gebruiken van Engelse psychiater Donald Winnicot (1896-1971). Toen ik dat gedaan had mengde ik 4 eetlepels sojasaus met eenzelfde hoeveelheid water. 
Op dit moment trok ik een blikje bier open. Het smaakte goed, ondanks het treurige feit dat er geen alcohol in zat. 
Toen sneed ik de grote sappige handsinaasappel in 12 halvemaanvormige plakken van elk een ½ centimeter dik. Ook hier was ongeveer goed genoeg. Een meetlint of lineaal was niet nodig. Ik trok de bladeren van de Chinese kool, waste ze en depte ze droog. Ik legde vier glinsterende vellen aluminiumfolie naast elkaar op het werkblad, dat wil zeggen op de grote tafel in de eetkamer, die ook studeerkamer, woonkamer en televisiekamer is (wij hebben veel kamers), en in het midden van elk vel aluminiumfolie legde ik een groot – buitenste – koolblad waarna ik de rest van de koolbladeren erover verdeelde. Ik drukte de vier stapels koolbladeren met kracht plat, zodat het niet zo wiebelde. Op iedere nauwelijks wiebelende stapel koolbladeren legde ik een stuk zalm. En op elk stuk zalm legde ik 3 halvemaanvormige plakken sinaasappel. Daaroverheen goot ik het sojamengsel en ik vouwde het alumiumfolie dicht met de glinsterende kant naar binnen zoals professionele koks doen. De aldus ontstane pakketten legde ik op een bakplaat, die ik in het midden van de tot 180 graden verwarmde oven schoof, en ik zette de kookwekker op 22 minuten, want zo lang moesten de pakketten in de hete oven blijven (tijd is een ingrediënt).
Deze methode van bakken of stoven heet in het Frans en papillote en in het Italiaans al cartoccio. 
Op dit moment trok ik een tweede blikje bier open en ook dat smaakte weer goed, ondanks het treurige feit. 
Tegelijkertijd deed ik 200 gram basmatirijst in de grote pan met inmiddels kokend water en ik kookte de rijst 8 minuten, zoals voorgeschreven. Ik goot de rijst af in een vergiet, waarna ik hem¹ terugdeed in de pan en 10 minuten liet staan, ook zoals voorgeschreven. Ik vergat niet het deksel terug op de pan te doen. Ook schilde ik het stukje gember en sneed het met een vlijmscherp mes, dat ik even tevoren had geslepen, in zeer dunne reepjes. Ik verhitte een laag olie in een kleine pan en frituurde de gemberreepjes tot ze lichtbruin waren. Ik liet ze uitlekken op keukenpapier en serveerde ze, met de rijst, bij de zalmpakketten.
Zo bereidde ik op deze zestiende alcoholloze dag een in het ideale geval smakelijke maaltijd voor 4 personen, te weten mijn vrouw, mijzelf en onze twee dochters, waarvan er eentje op dat moment niet thuis was. In plaats van haar was er een gast uit hotel Z. die geen vis lustte. Snel maakte ik nog een tosti met kaas en ketchup. 

 ¹ Rijst is mannelijk 

Men herinnere niet aan eigen ongeluk

De grote koning Darius op een gouden munt

In het jaar 494 voor de christelijke jaartelling werd de Griekse stad Milete ingenomen en verwoest door de Perzische koning Darius.
De Atheners waren daar bedroefd over.
Milete was een van de rijkste en belangrijkste steden van de wereld.
Een zekere Phrynichus schreef een tragedie over de inname en vernietiging van Milete.
"Toen de tragedie in Athene werd opgevoerd," schreef Herodotes later, "barstte het gehele theater in huilen uit, en Phrynichus kreeg een geldboete en een publicatieverbod, omdat hij aan eigen ongeluk had herinnerd."
Gisteren was ik in de boekhandel. Wat een dikke herinneringen aan eigen ongeluk lagen er. Ik zag De hand van mijn vader van Bart Chabot (416 pagina's), Otmars zonen van Peter Buwalda (528 pagina's), Bij ons in Auschwitz van Arnon Grunberg (496 pagina's).
Een geldboete is misschien geen slecht idee.

Ook het boek Buurtsupermens van de Japanse schrijfster Sayaka Murata lag in die boekhandel. Het telt 130 pagina's. Ik heb het gekocht zoals ik van plan was.

De torens zijn ingestort

De kunst van het min of meer normaal zijn

's Avonds kijk ik tv om de tijd te doden.
Ik moet de tijd doden omdat ik gestopt ben met drinken.
Ik kijk vooral naar films en series uit Hollywood, zodat ik er ook als ondergangs-deskundige nog wat aan heb.
Een dieptepunt was de film Joker van de regisseur Todd Phillips met in de hoofdrol Joaquin Phoenix.
De film berust op vele misverstanden. De belangrijkste daarvan is het misverstand dat idioten interessante karakters zijn.
Idioten zijn karakters uit balans. Ze zijn daardoor voorspelbaar. Normaal zijn (of willen zijn) is daarbij vergeleken een adembenemende balanceeract boven vele afgronden. 
Op de foto zie je een voorbeeld van dit balanceren. Het is de Fransman Philippe Petit, die over een koord van de ene Twin Tower naar de andere loopt (de torens zijn ingestort, Philippe Petit leeft nog). 

Over de president van de Verenigde Staten

India (uit het foto-album van president Trump)

Op 24 en 25 februari is de president van de Verenigde Staten te gast in India.
Hij zal feestelijk worden ontvangen in een stadion in de grote stad Ahmedabad in het noordwesten van India.
Onderweg van het vliegveld naar het stadion in Ahmedabad ligt een sloppenwijk waar de Amerikaanse regeringsstoet niet omheen kan worden geleid. Er wonen achthonderd arme families. Om de armoede aan het zicht te onttrekken werken honderdvijftig metselaars dag en nacht aan een lange hoge muur tussen de sloppenwijk en de weg waarover president Trump voorbij zal komen.

Ik mag tante zeggen

Een tante van mij spreekt Vlaams.
Eigenlijk is ze niet mijn tante, maar ik mag tante zeggen.
O, die zwaarbeproefde, droevige grootmoeder met haar broze, breekbare, frêle gestalte.
Haar Vlaams is zo mooi.
De harde Hollandse g – die zaag – is bij haar een allerluchtigst, allerdoor-luchtigst, ijl, dun, bijna niet-bestaand, bewonderenswaardig ademstootje dat al het door haar benoemde als het ware doet opstijgen als een lichaamswarm ademwolkje in winterse kou.
"Hent," zegt ze, in plaats van Gent.
"Hoed" in plaats van goed.
"Helukkig."
Alle woorden en woordjes worden gevuld met het helium van haar ademtocht en stijgen vrolijk ten hemel.
De taal, opgetild uit haar boerenbestaan – vork, schep, pan – wordt schouwspel, fata morgana, poollicht.
Ik heb de neiging af en toe te applaudiseren, oh! en ah! te roepen als tante A. aan het woord is, maar ik hou me in want ze is een oude, eerbiedwaardige Vlaamse dame uit een andere tijd en ik weet niet zeker of ze het wel zal waarderen.

Het gaan van de telefoon

De telefoon gaat

Ik schrik altijd als de telefoon gaat.
Het schrikken als de telefoon gaat is een biologisch verschijnsel.
Het is de schrik van de stilte over het lawaai, van het hert in het bos dat een tak hoort breken, van de eicel over het binnendringen van de spermatozoïde.
Het is de schrik van het establishment over de nieuwkomer, van de bewoner over de inbreker, van de ballon over de naald.
Toch?

Ik ben geen vriend van mijn geweten

Guillaume Apollinaire, gewond door een granaat-
scherf in de Eerste Wereldoorlog 

Er zitten mensen op ons dak. Ze zijn dakdekkers. Ze boren in het beton.
Ze beginnen met boren om acht uur in de ochtend.
Dan ben ik al wakker. Ik ben een leeuwerik nu ik niet meer drink. 
Er zijn ook mensen die nooit alcohol drinken.
Het Franse woord voor alcohol is mooier. Het is: alcool. 
Ik drink nu twaalf dagen geen alcool. Ik heb zin in alcool. O, geef me toch een biertje! 't Is maar 5%!
Maar ik hou vol. Ik doe het voor m'n lever. Het is puur altruïsme. Ik heb mijn naaste lief (ook als mijn naaste in mij zit).
Ik ga vroeg naar bed. Ik slaap als een roos. Ik word niet wakker midden in de nacht. Van de avond naar de ochtend is een reis zonder onderbreking. Ook droom ik niet. Ik ben een realist.
Kinderen, die dromen.
De droom is een ontsnapping uit de slaap. De droom stijgt op uit de slaap als een luchtbel van de bodem van de zee.
's Ochtends om acht uur zet ik mijn blote voeten op de harde houten vloer en daar is het realisme.
's Avonds kijk ik tv. 
Ik wil Alcools van Guillaume Apollinaire gaan lezen maar m'n Frans is niet goed genoeg.
"Eigen schuld. Had je je tijd maar beter moeten besteden."
Dat is de stem van mijn geweten. Ik ben geen vriend van mijn geweten. Vrienden, daar heb je plezier mee. 
"Et tu bois cet alcool brûlant comme ta vie. Ta vie que tu bois comme une eau-de-vie."¹
Apollinaire was een aristocraat. Hij verkeerde in de hoogste kringen.

¹ "En je drinkt deze brandende alcohol als je leven. Je leven dat je drinkt als alcohol."

Ik ga een boek van 村田沙耶香 kopen

村田沙耶香

Op 15 februari a.s. ga ik het boek met de aansprekende titel コンビニ人間 van de schrijfster 村田沙耶香 kopen.
Die dag zal ik ook de film 기생충 van regisseur 봉준호 gaan bekijken in de bioscoop.

Onze wetgevers zitten te slapen

Pegasus het vliegende paard

Laatst zag ik een vliegtuig vol paarden.
Dit terzijde.
Een slimme deurbel is een bel die verbonden is met het internet.
Hij heeft een ingebouwde camera en een bijbehorende app.
Als iemand aanbelt wordt de camera geactiveerd en komt er een seintje via de app.
Via de app kun je zien wie er aanbelt en kun je met de aanbeller praten, ook als je helemaal niet thuis bent.
Het aantal inbraken zal vast en zeker toenemen door deze bel. Want de inbreker denkt misschien dat je thuis bent, het internet weet dat je niet thuis bent. En het wezen van internet is stelen.
Internet is een dief.
Facebook en Google zijn dieven.
Voor Facebook en Google moet je net zo goed oppassen als voor zakkenrollers in de tram.
Onze wetten zouden ons tegen Facebook en Google moeten beschermen, maar onze wetten doen dat niet, omdat onze wetgevers zitten te slapen.

De hond wordt mens

Ik dacht dat dit een portret was van een mens met een hondenkop.
Maar het is een portret van een hond in mensenkleren.
Als ik er lang naar kijk vergeet ik dat het een hond is.
Die hond wordt mens.
Maar dan zie ik weer een hond.
Maar even later zie ik toch weer een mens. 
Maar dan toch weer een hond!

Alle ellende heeft maar één oorzaak

Pascal bestudeert de cycloïde / Augustin Pajou / 1785

Ik dacht dat de olm een iep was, en dat is hij ook, maar de olm is ook een salamander.
Een Hongaarse geleerde heeft de olm bestudeerd en hij heeft ontdekt dat het diertje graag stil zit. 
Zelfs heel graag.
Eén olm kwam zeven jaar niet van z'n plaats!
Die olm heeft zeker de Franse filosoof en wiskundige Blaise Pascal gelezen, die schreef: "Ik heb ontdekt dat alle ellende maar één oorzaak heeft, namelijk dat wij niet rustig op één plaats kunnen blijven."

"J'ai découvert que tout le malheur [des hommes] vient d' une seule chose, qui est de ne savoir pas demeurer en repos [dans une chambre]" / Uit: Blaise Pascal / Pensées /1669

Geen van ons slaat acht op de wijsheid

Het eerste cruiseschip, de Prinzessin Victoria Luise

Het gekkenschip van de filosoof Plato was een schip zonder kapitein. Het dreef stuurloos rond op zee.
Het gekkenschip van de humanist Sebastian Brant was een schip vol dwazen op zoek naar het paradijs der dwazen (daarmee bedoelde hij het hiernamaals en andere wonderlijke scheppingen uit de christelijke psychopathologie).
Op het gekkenschip van de schilder Hiëronymus Bosch groeiden twee bomen en het roer was een pollepel!
In onze tijd heeft het gekkenschip de wereld van de fictie verlaten. Het schip vaart nu overal rond op onze werkelijke zeeën en staat bekend onder de naam cruiseschip.
Het cruiseschip is een uitvinding uit 1844 van de Britse Peninsula and Oriental Steam Navigation Company (P&O).
Op enkele cruiseschepen heerst corona.

Zonder alcohol is het wereldgebeuren lachwekkend

Kwast voor het op de muur verven
van onder meer woorden

Het is vroeg in de ochtend.
De lucht is een transparante architectuur van grijze en witte wolken.
Er zit geen alcohol in me.
Ik ben vroeg opgestaan.
Toen ik een middelbare scholier was stond ik altijd vroeg op.
In de vier dagen dat ik geen alcohol drink en vroeg opsta, heb ik al een paar keer aan mijn middelbare school gedacht. 
Zonder alcohol is het wereldgebeuren lachwekkend.
Zondagavond zag ik het programma In Europa van Geert Mak. Ik zag een pleintje in een Pools dorp aan de rand van de wereld.
Twee mannen van buiten het dorp die zichzelf een katholiek en een jood noemden stonden op het plein met potten verf en kwasten.
Ze wilden de zin Joden, we missen jullie op een muur verven met hun verf, en vroegen de toegestroomde dorpelingen om hen daarbij te helpen.
"Waarom?" vroeg een van de dorpelingen.

De wereld is een gladde zee met kleine rimpelingen

De grote golf bij Kanagawa door Katsushika Hokusai

Gisteren was mijn eerste dag in veertig jaar zonder alcohol.
Ik overdrijf een beetje.
De wereld is een gladde zee met kleine rimpelingen.
Van die rimpelingen hoge schuimende golven maken – dat is de kunst van de overdrijving.
Die kunst verstaat en beoefent vrijwel iedereen, maar ik ken geen studie over de overdrijving als motor van (innerlijk) drama. Misschien moet ik die studie zelf maar schrijven. 
Ach nee, dat ga ik niet doen. 
Het is goed om zo weinig mogelijk te doen om de aidos (αιδως) niet te schenden. 
Aidos was de Griekse ingeving om goden, mensen en de natuur niet te beschadigen.  
Schending van de aidos (in de hybris) was een verschrikkelijk schouwspel voor wie aan aidos gewend was.
Het monotheïsme moeten zo'n schouwspel hebben geboden voor de oude Grieken: geen eerbied voor de goden (behalve de eigen god), geen eerbied voor de mens (behalve de eigen mensen en zelfs dat niet), geen eerbied voor de natuur (het lichaam, de boom, de rivier, het dier).
Mijn vermoeden – het Vermoeden van Mij – is dat daarin, in de hybris van het monotheïsme bedoel ik, in de hybris van het Ene en Enige, de eerste oorzaak is te vinden van de verloedering van de planeet.
Later meer hierover. Maar waar had ik het over? O ja, over tennissen. O nee, over niet-drinken. Wat kan ik erover zeggen na één dag geen alcohol?
Niks.
0.0.

Hij heeft zichzelf in de hand

Nadal verliest van Thiem

Ik zag de kwartfinale van Australian Open tussen de tennissers Dominic Thiem en Rafael Nadal.
De eerste keer dat ik Dominic Thiem zag spelen was in 2015. 
Dit jaar is hij een man geworden. Het is te zien aan zijn lichaam en aan zijn blik.
Hij is ernstiger, sneller, krachtiger, geduldiger geworden. Als hij juicht is daarin geen kinderlijkheid meer, als hij boos is op zichzelf ook niet. Hij heeft zichzelf in de hand.
Er is geen overmoed meer in zijn spel en ook geen angst meer.
Hij speelt op de exacte grens van zijn sportieve uitdrukkingsvermogen. Morgenochtend speelt hij in de halve finale tegen Alexander Zverev. Die wedstrijd zal hij winnen. Zverev heeft nog het slungelige lichaam en de waaiende geest van een jongen (hij is een erg goeie speler).
In de finale zal Thiem dan tegenover Novak Djokovic staan. Die wedstrijd zal in de kranten worden aangekondigd als "de botsing der generaties". Als Thiem wint zal er in de kranten staan: "Wisseling van de wacht".

Over oortjes

"Oortjes"

Ik stond in een rij bij de kassa van de supermarkt. 
Iedereen in de rij had oortjes in zijn oren.
Het was laat op de avond.
Het was de enige kassa die nog open was.
Hoeveel uren ik al in rijen bij kassa's heb doorgebracht!
Toen riep een vrouwenstem luid: "Déze kassa is óók open!"
Er was besloten om nog een kassa open te doen zodat:
– de klanten niet zo lang in de rij hoefden te staan;
– de winkel op tijd dicht kon.

De vrouwenstem riep nog een keer luid: "Déze kassa is óók open!"
Maar niemand hoorde de kassière die riep.

Al zeg ik het zelf

Potvis

In de maanden februari en maart zal ik geen alcohol drinken.
Een moedige onderneming, al zeg ik het zelf.
Om de kans van slagen te vergroten zal ik in deze periode alle afspraken met drinkers afzeggen.
Maar in april ga ik weer drinken! 

Van liturgie naar poëzie in één salto poëticale

 Salto poëticale (naar een gedicht van de dichter E.E.Cummings
en een theorie van de dichter J.Gommers).

Over intuïtie en inspiratie

Hond met stok, Wenen 1925

"Het oplossen van een intellectueel probleem voltrekt zich niet heel anders dan als wanneer een hond die een stok in zijn bek heeft door een smalle deur wil; hij draait zijn kop dan net zo lang naar links en naar rechts tot de stok erdoorheen schiet, en wij doen het precies zo, alleen met dit verschil dat wij het niet helemaal op goed geluk proberen, maar uit ervaring al ongeveer weten hoe je het moet aanpakken. En al heeft een knappe kop natuurlijk ook veel meer handigheid en ervaring in die draaibewegingen dan een domme, het erdoor schieten komt toch ook voor hem als een verrassing, ineens is het er, en men kan heel duidelijk een licht gevoel van verbluftheid bij zichzelf waarnemen dat de gedachten zichzelf hebben gemaakt in plaats van op hun geestelijke vader te wachten. Dit gevoel van verbluftheid noemen veel mensen heden ten dage intuïtie, nadat het vroeger ook wel inspiratie werd genoemd, en zij geloven daar iets bovenpersoonlijks in te moeten zien; maar het is alleen maar iets onpersoonlijks, namelijk de affiniteit en het bij elkaar horen van de zaken zelf die in een brein samenkomen."

Uit: Robert Musil, De man zonder eigenschappen deel 1 (1930), hoofdstuk 17: Een hoofdstuk dat een ieder die geen al te hoge dunk heeft van het denken kan overslaan, p. 144-145 (vertaling Ingeborg Lesener)

Als we drinken keren we terug naar zee

Abba

1.
De liturgie zegt: "Thank you god for this most amazing day."
De poëzie zegt: "Thank you god for most this amazing day."¹

2.
Vanaf de vierde eeuw werden er kerken gebouwd in Europa. Kerktorens waren de eerste raketten. Ze waren nog wel te zwaar om op te stijgen. 

3.
Nieuws van internet: "Vader doodt coyote met blote handen."

4. (Over het neoliberalisme)
Onze politiecellen zitten vol kinderen die een onderbroek gestolen hebben van H&M.

5.
Ik zag beelden van het World Economic Forum in Davos. Alle capo's of industry zaten bij elkaar. Alleen de porno- en drugsbazen waren niet van de partij. Waarom eigenlijk niet?

6.
Er zijn nauwelijks of geen gedenkplaatsen voor in de oorlog gesneuvelde of vermoorde zigeuners.
"Wij laten de zielen van onze doden met rust," zei een zigeunerin.
Dat vond ik zo ontroerend. 

7.
M. en Z. douchen altijd met muziek aan. 
Gisteren schalde eerst Abba uit de badkamer, met het nummer Thank you for the music en daarna Leonard Cohen met So long, Marianne.
Voor het eerst hoorde ik hoe goed Abba is. 
Op één of andere geheimzinnige pantheïstische manier is Abba's muziek verbonden met de natuur, met onze natuur.

8.
Naarmate ik ouder word begin ik steeds meer van goud en van rituelen te houden. Goud kun je kopen, maar waar moet ik rituelen vandaan halen? Zou de kerk wat voor me zijn? Ach nee, daarvoor ben ik teveel verpest door professor Nietzsche. De Tao? Een natuurgodsdienst? Bomen omhelzen? Dat laatste zie ik mezelf wel doen, maar pas als ik m'n verstand verloren heb.
Mijn ritueel was eigenlijk altijd: drinken. Ook daarbij is sprake van een overgave, een loslaten, een concentratie op het gebodene net als bij rituelen. 
Het gebruik van alcohol leidt tot zelfverlies. Tot een verrukkelijk één-tweetje met het niet-bestaan, om zo te zeggen. En met het niet-bestaan bedoel ik niet de dood, maar de moederschoot. Ja, het drinken is een terugkeer; de roes een herbeleven van het submariene bestaan. Want de moeder is de zee, dat zijn jullie toch met me eens? En die zee, die heeft ons op het strand geworpen en ons daar achtergelaten. En als we drinken, dan keren we terug naar zee. Alles uiteraard in het subliminale en numineuze. 

9.
Kim Kardashian gaat nu het Amerikaanse rechtssysteem hervormen. 

10. (Uit de serie niet-uitgekomen voorspellingen)
Dit jaar zullen Novak Djokovic (32), Rafael Nadal (33) en Roger Federer (38) geen enkel groot toernooi meer winnen. Ze zullen telkens verslagen worden door de dappere iconoclasten Stéfanos Tsitsipas (21), Alexander Zverev (22), Daniil Medvedev (23), Nick Kyrgios (23), Matteo Berrettini (23) en Dominic Thiem (26). En Stanislas Wawrinka (34) is ook in vorm.

11.
Er was een Nederlandse schrijver op tv. "Wat een zuinig mondje," zei iemand.

¹ e.e. cummings

S. krijgt een goed idee

Bewakingscamera voor het verkeer

S. (14) stelt voor dat alle bewakingscamera's die nu in de kledingwinkels van H&M hangen worden verwijderd.
Ze stelt voor dat ze naar Bangladesh verscheept worden en daar in de kledingfabrieken worden opgehangen.
Dan kunnen politie en justitie hun tijd en aandacht besteden aan het beschermen van kinderen tegen criminelen, in plaats van aan het beschermen van criminelen tegen kinderen.
Goed idee van S.?
Of wat?

S. leerde hoe de wet is

Ondertussen in Bangladesh

Je moet niet proberen om in een winkel van H&M een kledingstuk te stelen.
De bewakingscamera's zien het meteen.
S. (14) probeerde het toch en zij werd meteen door bewakers in de kraag gegrepen.
Vijf minuten later stond er al een politiebusje voor de deur met twee agenten.
S. moest mee naar het bureau.
Het maakte niet uit dat ze een kind was.
Ze werd een paar uur opgesloten in een cel zodat ze voelde dat ze iets slechts had gedaan.
Een hulpofficier van justitie vertelde haar wat haar rechten waren.
Het hielp haar niks om te zeggen dat H&M dat kledingstuk zelf ook gestolen had van kinderen in Bangladesh.
Want grote bedrijven mogen wel van kinderen stelen maar kinderen mogen niet van grote bedrijven stelen.
Zo is de wet.
Dat leerde S. nu.
Toen werd ze uit de cel gehaald en verhoord door de politie.
Er werd een proces verbaal gemaakt waarin precies stond wat ze gezegd had over het stelen van het begeerlijke kledingstuk.
En het duurt allemaal uren en uren en zelfs dagen.
En ze moest ook nog een brief schrijven aan H&M met daarin de woorden: "Het spijt mij vreselijk."
Dit alles heeft het neoliberalisme zo bedacht.

S. was in een kledingwinkel van H&M

Honger in Bangladesh

S. (14) was in een kledingwinkel van H&M. 
Veel kleding die in de winkels van H&M ligt wordt gemaakt door kinderen in Bangladesh.
S. riep:
"Die kinderen werken twaalf uur per dag, zeven dagen in de week en ze verdienen maar een euro per maand!"
Ze riep: 
"En die kledingwinkels hangen vol camera's tegen diefstal!"

Ik legde alles in een la

Ik hou niet zo van het woord roman (sommige jongens heten Roman).
Mijn eerste roman staat als feuilleton op deze blog. De titel is Piëta met hond. Ik vind dit geen volmaakte titel.
Mijn tweede roman heet Veel mensen vielen in zee.
Mijn derde roman heet Trouw is de andere wang. Die won de AKO literatuurprijs niet.
Hoe mijn nieuwe roman gaat heten weet ik nog niet.

Ik begon eraan in september 2017.
Ik schreef bijna tweehonderdduizend woorden.
In juli 2018 was ik klaar.
Ik legde alles in een la.
Anderhalf jaar lang keek ik er niet naar om. Gisteren haalde ik het pak weer tevoorschijn. De eerste zin luidt: "Ik reis steevast per luchtballon."
Er moet dus nog veel gebeuren.

Over de hoogste vorm van roem

Al Pacino

Vanavond was de film Scarface uit 1983 op tv.
De film geeft een realistisch beeld van Amerika.
Ik had M. (18) uitgenodigd om samen met mij naar de film te kijken, wat ze deed.
Ze keek niet met volle aandacht.
Ze zat tegelijkertijd een boek te lezen. 
"Hoe heet die man die de hoofdrol speelt?" vroeg ze, opkijkend uit haar boek.
Het bloed spatte in het rond. Niet bij ons, maar in de film, in Amerika.
De naam van de hoofdrolspeler lag op het puntje van m'n tong.
Je hele leven lang zeg je zo'n naam zonder erbij na te denken en dan ben je zo'n naam opeens vergeten – doordat je er nooit bij nadenkt, snap je? De acteur is zo bekend, dat je z'n naam niet meer weet. Vergetelheid is dus de hoogste vorm van roem.
Mijn algemene geheugentheorie luidt:
– hoe goedmoediger de mens, hoe slechter z'n geheugen;
– hoe wraakzuchtiger de mens, hoe beter z'n geheugen.
Mijn speciale geheugentheorie verklaart de uitzonderingen.
"Al Pacino," wist ik ineens weer.

Er komt geen rook meer uit de schoorsteen van de planeet

De rookpluim die ik zag

Bijna twintig jaar lang zag ik vanuit mijn werkkamer in de verte de rookpluim.
Hij kwam uit een hoge schoorsteen.
De schoorsteen leek de schoorsteen van de planeet.
De aardse turbines draaiden op volle toeren.
De rookpluim was er dag en nacht. Het was daardoor een geruststellende pluim.
Is alles wat er dag en nacht is geruststellend?
Ja, alles.

Sproeten zijn niet te koop

Z.'s ogen en sproeten

"Denk je dat ik ergens tweedehands sproeten kan kopen?" vroeg Z.
We zaten aan tafel.
Ik had soep gemaakt.
"Sproeten zijn niet te koop," zei ik.
"En bovendien heb je je eigen mooie sproeten."

We waren in een uitgelaten stemming

Olé!

Gisteravond was ik met M. en J. in een café. We dronken veel.
Ik denk dat ik binnenkort moet stoppen met drinken.
Dan moet ik iets anders gaan verzinnen. Hierover later meer.
We waren in een uitgelaten stemming.
Aan het einde van de avond kwamen er twee jonge vrouwen bij ons staan, eentje in een lange jas en eentje met een pony. Niet zo'n klein paard, bedoel ik, maar zulk haar.
Ze zeiden: "Harry Mulisch is totaal vergeten en dat is volkomen terecht." 
Waarom ze dat zeiden wisten we niet.
Wij hadden het helemaal niet over Harry Mulisch gehad.
Wij hadden het alleen maar over onszelf. Daar wisten we nou eenmaal veel van.¹
Totaal en volkomen zijn woorden die J. niet goed kan verdragen. Ze werken bij hem als een rode lap op een stier. Hij houdt van preciezere woorden.
Er groeiden meteen twee machtige horens uit z'n hoofd en hij stormde op de rode lap af.
Olé!
En olé!

¹ Het is dus veel bescheidener om over jezelf te praten dan over anderen.

Over negen jaar is het honderd jaar geleden

Lodewijk van Bietenboerderij

Dit jaar is het tweehonderdvijftig jaar geleden dat Ludwig van Beethoven werd geboren.
Over zeven jaar is het tweehonderd jaar geleden dat hij stierf. 
Mijn vader draaide vaak muziek van Beethoven (in 2029 is het honderd jaar geleden dat mijn vader werd geboren).
Eergisteren waren de schrijvers Maarten 't Hart en Peter Buwalda op tv om over de grootheid van Beethoven te praten.
Peter Buwalda noemde Maarten 't Hart Maarten maar hij noemde Ludwig van Beethoven niet Ludwig.
Dat komt misschien nog.
Over de grootheid van mijn vader ga ik het later hebben!
De Nederlandse vertaling van Ludwig van Beethoven is Lodewijk van Bietenboerderij.

In het voorbijgaan gehoorde zin van een nijdige vrouw

"En nou niet zeggen dat het aan mijn hormonen ligt, want ik héb geen hormonen!"