3 / In wat voor wereld leven wij?

Nagasaki 1945

Iemand die werkt bij de Verenigde Naties zei:
"De situatie in Gaza wordt elke dag erger. Er zal hongersnood ontstaan. Er zullen ziektes uitbreken. En de kou."
Een schrijver zei: "De Israeliërs zijn zo sterk dat ze het zich kunnen veroorloven om de Palestijnen in leven te laten."
En hij zei: "Er moet een anticonceptiemiddel door het drinkwater van Gaza gemengd worden om de bevolkingsgroei van de Palestijnen te stoppen."
Iemand zei tegen mij: "Waarom heb jij wel kritiek op Israël maar niet op Rusland? Ben jij soms een antisemiet?"¹
"Is het antisemitisch dat ik de vernietiging van Gaza en van duizenden weerloze Palestijnen niet kan aanzien?" vroeg ik.
Of is het menselijk?
Is menselijk-zijn antisemitisch?
Anders dan de Oekraïners kunnen Gazanen niet vluchten en zij kunnen zich ook niet verdedigen. Zij schieten met pijl en boog op straaljagers. In Gaza bombardeert de eenentwintigste eeuw de middeleeuwen. Zo'n ongelijke strijd is eerloos en wordt in eervolle tijden tenslotte altijd verloren door degene die wint.
De vraag is: in wat voor tijden leven wij?
De Engelse schrijver John Berger zei: "Melk is het werk van vrouwen, as is het werk van mannen."
Wordt vervolgd.

¹ By the way, ik heb ook kritiek op Rusland. Niet dat het Rusland wat kan schelen.

2 / Wie bombardeert Gaza?

Dresden 1945

De Israëlische bombardementen op Gaza gaan maar door.
Er zijn nu meer dan twintigduizend doden.
De helft van deze doden zijn kinderen.
Toen het bombarderen net was begonnen kwam er op tv een rabbi aan het woord.
Hij zei dat er onderscheid gemaakt moet worden tussen Israëliers en joden.
Hij zei dat je joden niet de schuld kunt geven van wat er in Gaza gebeurt, want niet alle joden wonen in Israël en er wonen bovendien niet alleen joden in Israël.
Uit vrees voor het antisemitisme had hij geloof ik het liefst gezegd dat er helemaal geen joden in Israël wonen of misschien zelfs dat er helemaal nergens joden wonen, dat ze helemaal niet bestaan.
Dit vond ik voor een deel begrijpelijk (of: een deel van mij vond dit begrijpelijk).
Het brengt mij bij een belangwekkend vraagstuk: wie bombardeert Gaza?
Niemand?
Is Israël dan niet "de natiestaat van het joodse volk"?
Wordt vervolgd.

1 / Welke wending neemt de geschiedenis?

Guernica 1937

Het regent bommen op de Palestijnse bevolking van Gaza.
In de media zijn herinneringen aan Auschwitz.
Op straat zijn herdenkingen van de holocaust en optochten tegen het antisemitisme.
En Israeliërs in de VN Veiligheidsraad hebben gele sterren op hun kleding genaaid. 
Maar het regent bommen op Gaza.
Wat is hier precies aan de hand?
Welke wending neemt hier de geschiedenis?
De komende weken zal Eeuwige Bouillon zich met dit vraagstuk bezighouden in een serie korte (genummerde) eindejaarsoverpeinzingen onder de titel: Van Auschwitz naar Gaza in minder dan een eeuw.
Wordt vervolgd.

Over AI (over fictie en werkelijkheid)

Guglielmo Marconi (1874-1939) een van de uitvin-
ders van de radio

Er zijn op internet steeds meer door Artificiële Intelligentie (AI) gegenereerde beelden.
De techniek wordt almaar beter.
Het is niet makkelijk om AI-beelden nog van echte te onderscheiden. 
Als wat wij op internet zien niet echt is, is het nieuws op de televisie dan wel echt? En op de radio? En in de kranten?
Is het echt?
Om de proef op de som te nemen reisde ik met de trein via Wenen en Boedapest naar Kiev in Oekraïne en vandaar verder met een omweggetje via Charkov naar Luhansk in de Donbas.
En wat bleek?
Er was helemaal geen oorlog.
(In Kiev bezocht ik het Eerste Kievse Gymnasium van Konstantin Georgiejevitsj Paustovski).
Van Luhansk in de Donbas reisde ik met de trein naar Cherson.
(Daar bezocht ik het graf van Grigori Aleksandrovitsj Potjomkin. Het graf was er nog, maar de botten niet meer).
Van Cherson reisde ik via Odessa, Boekarest, Sofia, Istanboel en Beiroet naar Tel Aviv in Israël en met Israël Railways verder zuidelijk naar Gaza-stad in de Gazastrook.
Daar was ook geen oorlog.
Deze twee reizen droomde ik.¹
Artificiële Intelligentie is de grafdelver van de massamedia en van het internet. Wij beleven het einde van een tijdperk dat begon met de uitvinding van de radio in de negentiende eeuw. De snel toenemende kracht van AI zal veroorzaken dat wij binnen afzienbare tijd nog maar één medium kunnen vertrouwen, namelijk onze eigen zintuigen. En wij zullen terug zijn bij onszelf, de oogkleppen af. 

¹ Ik droomde ze vannacht. Het waren droomreizen. Soms moet je het even over dromen hebben. De schrijver Isaac Bashevis Singer schreef in de roman Shosha: "Tsutsik, de wereld gaat jouw kant op, alles wordt langzaam maar zeker fictie."

Peter springt driemaal over dokter Ilse met een salto mortale uit dankbaarheid (filmpje)

Nóg een fossiele vondst

Fossiel spookje van Pac-Man

Twaalf jaar geleden, in 2011, vond ik aan de Toscaanse kust – aan de beroemde witte stranden van Rosignano – een fossiel condoom.
Acht jaar geleden, in 2013, vond ik op de Veluwe een fossiele walkie talkie.
En nu heb ik een fossiel spookje van Pac-Man gevonden in de omgewoelde grond op de kop van het Cruquiuseiland!

Peter springt driemaal over dokter Ilse met een salto mortale uit dankbaarheid (1)

Peter springt driemaal over...

Peter springt driemaal over dokter Ilse met een salto mortle uit dankbaarheid (2)

... dr.Ilse met een salto...

Peter springt driemaal over dokter Ilse met een salto mortale uit dankbaarheid (3)

... mortale uit dankbaarheid.

De zon brak door

Hermes

1.
In het verkiezings-programma van de Partij voor de Vrijheid (PVV) staat: "Nederland is geen islamitisch land. De PVV wil geen islamitische scholen, korans en moskeeën. We leggen grondwettelijk vast dat onze joods-christelijke en humanistische wortels de dominante en leidende cultuur vormen in Nederland."¹

2. 
Met die humanistische wortels bedoelt Geert Wilders de Griekse en Romeinse oorsprong van de Europese beschaving.
Maar Europa heeft géén joods-christelijke oorsprong.
Het monotheïsme komt oorspronkelijk van buiten Europa en heeft Europa juist erg ziek gemaakt. 
Europa is al eeuwen (al millennia) bezig om het monotheïsme van zich af te schudden.
Het begon zich pas weer een beetje beter te voelen toen het zijn eigen oorsprong hervond – de Griekse en de Romeinse – en daar nieuwe moed uit putte. 
De zon brak door.²

3.
Europa is van oorsprong poly-, pan-, zerotheïstisch.
Het is veelzeggend dat de Europese jaartelling de enige jaartelling is met negatieve jaren en dat zich uitgerekend in die negatieve jaren het deel van de geschiedenis afspeelt dat Europa's oorsprong is.

4.
Waar het monotheïsme komt, verkwijnen mens en natuur. 
Het lijkt me daarom logisch of consequent om, als het dan toch moet, alle monotheïstische religies te verbieden in plaats van alleen de islam.

5. (Over homo sapiens)
Rijk: Animalia.
Stam: Chordata.
Klasse: Mammalia.
Orde: Primates.
Infraorde: Simiiformes.
Familie: Homidiae.
Geslacht: Homo.

6.
"Er is maar één god." 

7.
Aan Israëls oorlog tegen de Palestijnse bevolking van Gaza (en nog niet zo lang geleden de oorlog van Islamitische Staat tegen de wereld) is te zien tot welke ongekend hoge organisatiegraad, vernietigingskracht en onmense-lijkheid het infame "Er is maar één god" en de zelfverheerlijking en zelfverachting van degenen die in deze ene god geloven (of geloofden – zulke mentale vormen zijn zeer bestendig) zich heeft ontwikkeld. De gruwelen zijn niet meer om aan te zien.³

8.
Als je de hele geschiedenis overziet, dan betekent de befaamde "vrijheid van godsdienst" waarmee het monotheïsme de grondwetten van Europa is binnen geglibberd: vrijheid om te verhinderen, te verbieden, te verwoesten.

¹ Uit: https://www.pvv.nl/images/2023/PVV-Verkiezingsprogramma-2023.pdf
² Waarmee niet gezegd wil zijn dat alles wat "van buiten" komt slecht is. O nee! De Europese beschaving zou niet bestaan zonder uitheemse inbreng! 
³ Zelfverheerlijking en zelfverachting zijn een gebrek aan zelfbeheersing. Als straks de rook van de oorlog in Gaza is opgetrokken, zul je zien dat we in een nieuwe wereld leven. Over deze nieuwe wereld later meer.

Over dromen

Steenarend cirkelend op de thermiek

"Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral," zei de machtige politicus.¹
We waren in een restaurant.
Hij zat op een extreem hoge stoel.
"Je gaat toch wel op me stemmen hè?" zei hij.
Om zijn hoofd, waarop eeuwige sneeuw lag, cirkelde een steenarend.
Ik nam een hap van das Fressen.
"Nou, op wie ga je stemmen?" vroeg hij een poosje later.
"Op je ouwe grootje," zei ik.
Aldus mijn droom van vannacht.

¹ Deze uitspraak over de moraal is van de toneel- en liedjesschrijver Bertold Brecht

Vlag, ga wapperen

J. en ik stonden voor het mooiste gebouw van de stad.
Het werd gebouwd in het midden van de Gouden Eeuw.
Het heette toen 's Lands Zeemagazijn.
Een mooie naam.
Nu heet het Scheepvaartmuseum.
We stonden dus voor 's Lands Zeemagazijn en de vlag wapperde niet.
De vlag hing slap langs de vlaggenmast.
"Vooruit vlag, ga wapperen!" zei J.
En de vlag ging wapperen.

Over Henry Kissinger

Kim Phúc rent weg / foto 8 juni 1972 door Nick Ut

Henry Kissinger was Richard Nixons nationale veiligheids-adviseur van 1969 tot 1974 en zijn minister van buitenlandse zaken van 1973 tot 1974.
Door Henry Kissingers dood drie dagen geleden herinnerde ik me weer de foto die in de krant stond in 1972 toen ik veertien jaar was.
Het meisje zonder kleren op die foto is Phan Thị Kim Phúc uit Vietnam. Zij was negen jaar net als mijn zusje.
Haar rug was in brand gevlogen door Amerika's napalm.
Zij rende om aan de brand op haar rug te ontsnappen. 
Napalm is verdikte benzine, zodat het beter blijft kleven als de brandende spetters op de huid komen.¹
Deze foto is mijn herinnering aan Henry Kissinger (en aan zijn president Richard Nixon).
Een jaar nadat deze foto werd gemaakt kreeg Henry Kissinger de Nobelprijs voor de Vrede.
Wat was er aan de hand met de westerse wereld, dat Henry Kissinger op dat moment – of op welk moment dan ook – de Nobelprijs voor de Vrede kreeg? Op deze vraag ga ik antwoord geven.
Wordt vervolgd!

¹ Napalm werd in 1942 uitgevonden in de laboratoria van de universiteit van Harvard door de chemicus Louis Fieser uit Columbus (Ohio). Het werd in datzelfde jaar nog in productie genomen door het chemiebedrijf  Dow Chemical. Toen aan Louis Fieser werd gevraagd wat hij ervan vond dat Henry Kissinger en Richard Nixon tapijtbombardementen met napalm lieten uitvoeren op Vietnam en Cambodja, antwoordde hij: "I have no right to judge the morality of napalm just because I invented it."

Wat je moet doen als je een boek over Jezus leest

Visitekaartje van m'n diluviale makelaardij Higher
Ground

1.
Z. (19) zei: "Ik ken geen voorwerp dat zich zo succesvol onzichtbaar weet te maken als de kaasschaaf."
Dat is ook mijn mening.

2.
W. ging een verhandeling over de darmen schrijven. Hij had alvast de volgende titel bedacht: "Over de darmen."
Een mooie titel.
Maar gaandeweg kwam hij erachter dat hij veel te weinig weet over de darmen!

3.
Is te koop-zijn een vorm van zijn?
Dit vroeg ik me af toen ik voor de etalage van een winkel stond.
Of is het een vorm van bijna-zijn?
Of een vorm van niet-zijn?

4.
Bij M. (22) op de kamer kwam vandaag een vlindertje schuilen tegen de storm.
Hij zat uit te hijgen op de vensterbank met zijn vleugeltjes wijd om ze te laten drogen.
"Wat deed je dan ook buiten in de storm?" hoorde ik M. vragen aan het diertje. "In dit weer moet je toch niet gaan vliegen?" 

5.
Als ik veel boodschappen ga doen in de supermarkt, dan neem ik een winkelwagen.
De winkelwagens staan in elkaar geschoven in lange rijen bij de ingang.
Soms is het handvat van een winkelwagen nog warm van de handen van de vorige klant.
Dan pak ik gauw een andere!

6.
Antarctica gaat smelten.
De stijging van de zeespiegel is niet meer te voorkomen.
Het wordt tijd om werk te maken van makelaardij Higher Ground. 

7. (Instructie voor het lezen van een boek over Jezus).
Als je een boek leest over de vraag wie Jezus was, dan is het beslist belangrijk om te weten wie de schrijver is.
Als de schrijver een Japanner is, dan was Jezus een Japanner. De verfijnde Japanse beschaving zal overigens nooit een Jezus ophoesten. De Japanse hoffelijkheid verhindert het ontstaan van een figuur als Jezus.
Als de schrijver een voetballer is (veel voetballers zijn tegenwoordig ook schrijver), dan was Jezus een voetballer.
En als de schrijver een inktvis is (inktvissen schrijven met meerdere pennen tegelijk), dan was Jezus een inktvis.
Jezus lijkt altijd erg op degene die over hem schrijft (dat komt doordat er niets over Jezus bekend is). 

Over logica en dynamiek

Amerikaans vliegdekschip

1.
De vraag is niet of mensen (mannen) gewelddadig zijn.
De vraag is of deze gewelddadigheid in toom kan worden gehouden.

2.
Het monotheïsme is altijd zeer gewelddadig en onverzoenlijk geweest, zowel naar binnen toe als naar buiten toe.
Dat is de logica en de dynamiek van de ene en enige god (3x).
In de Palestijns-Israëlische oorlog die op 7 oktober uitbrak, zie je het monotheïsme aan het werk.

3.
Iemand zei: "De geschiedenis van de Palestijns-Israëlische oorlogen is zeer ingewikkeld."
Maar oorlogen zijn helemaal niet ingewikkeld.
Ze zijn heel gemakkelijk te begrijpen.
Vrede is ingewikkeld. 

4.
Lange tijd staken de joden hun energie in andere zaken dan oorlog voeren. Sinds zij in 1947 een stuk land in Palestina kregen, verdedigen zij elke vierkante centimeter van dat land even nietsontziend en extatisch als ieder volk. Dat is de logica en de dynamiek van de grond (van de natiestaat). Maar wat nu in Gaza gebeurt gaat ver voorbij die logica en die dynamiek.

5.
Om de wandaden te rechtvaardigen en de sympathie van de publieke opinie terug te winnen hebben de Israëliërs in de VN Veiligheidsraad gisteren een gele jodenster opgedaan.
Dat is nog een wandaad erbij.

6.
Voor de kust van Israël liggen twee Amerikaanse vliegdekschepen "van elk twaalf miljard dollar" (dit zei de nieuwslezer). 
Het is het kapitalisme dat daar voor de kust ligt om zichzelf te beschermen.
Dit is de logica en de dynamiek van het geld (auri sacra fames¹).
Drie grote vormende krachten van de in verval rakende westerse beschaving (geld, grond, god) zijn daar in het Midden-Oosten met hun legers. 

¹ Letterlijk: de vervloekte honger naar goud (Vergilius, Seneca) / Uit: Max Weber: De protestantse ethiek en de geest van het kapitalisme, Uitgeverij Boom, 2021 (oorspr. 1920). Wat een boek is dat!

Ik heb stierenkrullen

Stierenkrullen

Door de vijf Tibetaanse oefeningen die ik dagelijks doe kan ik nu bijna met mijn vingertoppen bij mijn tenen als ik op de yogamat zit met gestrekte benen.
En ik heb nu ook stierenkrullen net als M. te W.

Over begrip en medeleven in monotheïstische zin

Lancering van monotheïstisch begrip en medeleven

De drie monotheïstische religies zaten bij elkaar aan tafel in het actualiteiten-programma Op 1.
Een moslim, een jood en een christen.
Zij zaten daar om begrip te tonen voor elkaars pijn, zeiden zij. En medeleven.
Begrip en medeleven!
Medeleven en begrip!

Van zoiets heb ik nog nooit gehoord

Plastic zakje

Frans Timmermans de politicus zei in het televisieprogramma Op 1 dat joodse kolonisten de gewoonte hebben om plastic zakjes met hun poep en pies naar Palestijnen te gooien.
Hij zei dit vijf dagen geleden op vrijdag.
Van zoiets heb ik nog nooit gehoord zeg!

Hij gaat zijn bed op de top van een berg zetten

1.
Artificial Intelligence (AI) is de grafdelver van het internet.

2.
Na de mislukte serie Mooie onopzettelijke alledaagse vernieling wilde ik de serie Nietszeggende gevleugelde woorden beginnen. Maar ik zag er van af. Er zijn er gewoon te veel van.

3.
Marieke Lucas Rijneveld heeft gezegd: "Voortaan is het Lucas Rijneveld zonder Marieke."
(Nou dat weer).

4.
Ik gumde de aantekening "zie Piketty" uit.
Ik had met potlood "zie Piketty" geschreven in de kantlijn van het boek De protestantse ethiek en de geest van het kapitalisme¹.
Ik gumde het uit met een nieuw gummetje.
En moet je zien (zie afbeelding).

5.
Tante M. (85) zei tegen me: "Wat lijk je op je vader!"  

6.
Een man die ik op de televisie zag heeft het volgende plan gemaakt voor zijn dood.
Hij gaat een speciaal apparaat bouwen dat de dekens van zijn bed kan trekken.
Hij gaat zijn bed en het apparaat op de top van een berg zetten.
Hij gaat in zijn bed liggen en veel slaappillen slikken.
Midden in de nacht, als het vriest boven op de berg, zal het apparaat automatisch de dekens van hem af trekken zonder dat hij het merkt (door de slaappillen).
En hij zal dan sterven door de kou.²

7.
Konstantin Paustovski schreef in 1927 in zijn dagboek: "Je moet dagelijks aantekeningen maken. Anders lossen de dagen op als rook."

8.
J. (60) over kunstjes die je kunt doen met je lichaam: "Ik kan mijn alvleesklier een kwartslag draaien." 

¹ Een studie van Max Weber, uitvinder (van de sociologie)
² Ik wil hiervan een schilderij maken (maar ik kan niet schilderen)

Wat een eigenaardige uitspraken

Ochtend in Gaza-stad, 2014

De historicus Yuval Noah Harari zegt: "Als niemand de Israëliërs steunt zullen ze extremer worden, uit wanhoop over de mensheid. "¹
Wat een eigenaardige uitspraak.
Als niemand de Israëliërs steunt, ligt het dan niet voor de hand dat ze aan zichzelf gaan twijfelen in plaats van aan de mensheid? 
En wat bedoelt Harari met extremer?
In Gaza zitten meer dan twee miljoen Palestijnen gevangen achter muren.
Eén miljoen zijn kinderen.
Soms wordt de toevoer van energie en voedsel afgesloten.
Soms wordt de toevoer van medicijnen en water afgesloten.
Soms vieren Israëliërs naast de gevangenis een zomerfeest met muziek en dans.²
Soms wordt de gevangenis gebombardeerd.
Ik zou zeggen dat het niet extremer kan.
Yuval Noah Harari zegt: "De gedachten van de Israëliërs zijn tot de rand toe gevuld met pijn. De meeste Israëliërs zijn dus niet in staat om zich de pijn van een ander voor te stellen of die te erkennen."³
Ook dit is een eigenaardige uitspraak. 
Leidt veel lijden tot weinig empathie?
Leidt weinig lijden tot veel empathie?
Is er überhaupt een of ander verband tussen lijden en empathie?
Over empathie later meer.

¹ Zie Nieuwsuur van woensdag 18 oktober
² Dit doet op zeer pijnlijke wijze denken aan de film The Zone of Interest van dit jaar
³ Zie Nieuwsuur van woensdag 18 oktober

Dit is de klop op het dak

Ochtend in Gaza-stad. De foto is uit 2014, maar
puinhopen zijn tijdloos

Een kleine (lichte) raket met weinig explosieven ontploft op het dak van een flatgebouw in Gaza-stad.
Dit wordt genoemd: de klop op het dak.¹
De bewoners van het flatgebouw weten van wie de klop op het dak afkomstig is.
En ze rennen de trappen af, de straat op.

¹ Zie: Roofknocking

Ik slik nog maar drie pilletjes

Avond, Nacht, Middag, Ochtend (overzichtelijk
pillendoosje)

Als er chtend en iddag staat, dan denk ik de o en de m er vanzelf bij. Maar als er vond en acht staat, dan denk ik de a en de n er niet vanzelf bij! 
Vlak na de transplantatie van de stamcellen moest ik veel pillen slikken die in een grote overzichtelijke doos zaten. 
Nu slik ik nog maar drie pilletjes die in een veel kleiner maar even overzichtelijk, mogelijk overzichtelijker, doosje zitten.