Bij nader inzien kon hij de schande niet verdragen

De Tielemannen waren in de jaren twintig van de vorige eeuw groot geworden met handel in sinaasappels en koffie, en ze waren weer klein geworden door de beurskrach van 1929.
"Zo gewonnen, zo geronnen," had Frederiks grootvader laconiek opgemerkt. Een jaar later, in 1930, schoot hij zich door het hoofd, omdat hij bij nader inzien de schande niet kon verdragen.
Die wandaad had een kille schaduw geworpen over het gezin Tieleman. De weduwe verhuisde met haar drie zonen noodgedwongen van het landgoed op de Veluwe naar een flat in een buitenwijk van Amsterdam.
Hun verdere leven was een mijmering over vergane glorie.
Zoals alle intelligente verliezers was Tieleman overgevoelig voor symboliek, dus toen de vrouw met de sinaasappels en de koffie hem op de schouder tikte, kwam het hem voor alsof de geschiedenis zelf hem tot de orde riep.
Terwijl het langzaam richting kassa ging, draaide hij zich om.

(Wordt ooit vervolgd)

Maar natuurlijk, gaat u toch voor

Ze had de man op elk moment in zijn leven op de schouder kunnen tikken om hem te vragen of ze voor mocht. En op elk moment in zijn leven zou hij haar geantwoord hebben: "Maar natuurlijk, gaat u toch voor!" Want Frederik Tieleman – zo heette hij – zag zichzelf graag als een hoffelijk mens, en zo gedroeg hij zich doorgaans ook.
Maar nu even niet, want door die vervloekte hoffelijkheid had hij een paar uur geleden een kans gemist die zich vermoedelijk geen tweede keer in zijn leven zou voordoen – tenzij hij zich voortaan wat minder inschikkelijk zou opstellen. En ook al geloofde hij niet dat hij zo laat in zijn leven nog iets aan zijn karakter kon veranderen, op dit moment stond zijn hoofd er beslist niet naar om zich van zijn gewone, goedmoedige kant te laten zien.
Tieleman bevond zich in een toestand die je explosief zou kunnen noemen, ware het niet dat hij er niet de persoon naar was om te exploderen.
Een Tieleman implodeerde.

De stemming was gelaten

Er stond een lange rij bij de kassa, tot ver voorbij de koekjes.
De stemming was gelaten. Men had zich erbij neergelegd dat het lang ging duren.
Maar helemaal achteraan stond Lisa, met een netje sinaasappels en een pak koffie. Ze had vreselijke haast.
Voor haar stond een wat oudere man. Zijn winkelwagen was tot de rand toe gevuld met etenswaren die Lisa een gevoel van misselijkheid bezorgden. Bastognekoeken, kokosbrood.
De man had haar opgemerkt – inclusief haar sinaasappels en haar koffie – maar hij had niet gezien dat ze zo'n haast had.
Nu moest ze het dus vragen. Of ze voor mocht.
Haar vader had haar vroeger ingepeperd nooit om een gunst te vragen, want ook in de allerkleinste gunst gaapte de peilloze afgrond van de afhankelijkheid.
Liefde, respect en zelfs zoiets alledaags als voorrang in een rij moest je verdienen. Dat was het toverwoord.
De haast is een krachtige detector van onzin. Haastige mensen nemen over het algemeen betere beslissingen dan mensen die alle tijd van de wereld hebben, en ze maken zich terecht vrolijk over de zogenoemde "denkers", die over zeeën van tijd lijken te beschikken en daardoor vanzelf op allerlei gedachten komen die er óf helemaal niet toe doen, óf een mens maar in de war brengen, óf gewoon totaal geschift zijn. Tijd is een geschenk van de duivel.
Lisa tikte de man op de schouder.