Wij hadden nog nooit zo'n stier gezien

In de verte, bij de open haard: de stoel van de kasteel-
heer en de stoel van de koning die niet kwam

1.

De wereld is het triljardvoudige van internet.
Je hoeft dus niet bang te zijn voor AI.

2.
We hadden een auto gehuurd om naar Bourgondië te gaan.
Hij was nieuw.
We veroorzaakten onderweg een krasje op de carrosserie van de auto.
Een heel klein, bijna onzichtbaar, maar absoluut schandelijk krasje op de gave huid van de glanzend nieuwe auto (een ongeoorloofde Schending van het Glanzende, die ons duur ging komen te staan!). 

3.
We aten in een restaurant genaamd: La bouche du monde. Wat een mooie naam. Een Bourgondische naam. 
De mond van de wereld.
De gulzige mond van de wereld!

4.
M. vroeg aan ons vanaf de achterbank van onze geschonden auto: "Hoe denken jullie over roze konijnen?"¹

5.
We waren in een kasteel uit de zestiende eeuw. 
We waren in een vertrek dat speciaal was gebouwd voor de komst van de koning van Frankrijk. 
Maar de koning zegde af op het laatste moment (zo doen koningen). 
Twee lege roze stoelen belichamen de koning die niet kwam en de teleurgestelde kasteelheer.

6.
Er lag een reusachtige fokstier in de wei. 
Hij lag te rusten. 
Wit, groot en gespierd lag hij te rusten in de Bourgondische wei. 
Wij hadden nog nooit zo'n stier gezien. 
Hij zag er voldaan uit, alsof hij alles bevrucht had wat er maar te bevruchten viel in Bourgondië.

7.
"Zullen we in Bourgondië gaan wonen?"
"Is goed." 

¹ M. is de Marliezin van Bourgondië, die ons had uitgenodigd.

Olijfbomen kunnen duizend jaar leven

Beringstraat

1.
"Olijfbomen kunnen duizend jaar leven en vrucht dragen."¹ 

2.
Als mijn smartphone stuk gaat, koop ik geen nieuwe. 
Dan keer ik terug naar de landlijn, dat is telefonie door middel van ondergrondse bedrading. 
"De landlijn is veiliger," zei iemand. 
Hij stotterde, dus ik geloofde hem.

3.
De Beringstraat is een zeestraat van drieëntachtig kilometer breed. Aan de ene kant van de straat ligt Ruslands Siberië, aan de andere kant Amerika's Alaska. 
Drieëntachtig kilometer!
Wat hebben Amerika en Rusland afgesproken over Europa toen zij daar met elkaar spraken? 
Wat fluisterden zij in elkaars oor, zo dicht bij elkaar?²

4.
Duizend jaar!

¹ Uit: Harold McGee / Over eten en koken / Uitgeverij Nw A'dam / 2006 
² Zo dicht bij elkaar als Utrecht en Nijmegen!

Wanneer er iets te vieren valt

1.
O, ondoordringbare stad, ondoordringbare wereld!

2. (Over het fluitje van de scheids)
Een strijd die niet de mogelijkheid in zich heeft een eindeloze strijd te worden, kan niet "episch" of "heroïsch" genoemd worden. 
Zo'n eindeloze strijd kan alleen ontstaan tussen strijders van ongeveer gelijke kracht (een wereld zonder gelijken is een wereld zonder heroïek).

3. (Over AI)
Wanneer zij verdrietig is of boos, praat zij met de kunstmatige stem die haar geruststelt. Wanneer er iets te vieren valt, viert zij het met de kunstmatige stem die zegt: ik ben trots op je. 

4. 
Schaduwen zijn originele vluchters.

5.
In een verder wolkenloze blauwe lucht dreef, kalm en waardig, Napoleons steekhoed.

Het kapitalisme is nog nooit zo opdringerig geweest

Man tegen man

1.
Gewetenloosheid en slim-heid worden vaak met elkaar verward.

2.
Het is best mogelijk dat homo sapiens het woelen van de evolutie altijd al gevoeld heeft. Tenslotte voltrekt de evolutie zich ook aan het lichaam en de geest van de afzonderlijke individuen.
De melancholie is mogelijk een afschaduwing van dit woelen in gelaten naturen; het geloof aan god in opstandige naturen.
Ja, misschien zijn ster, kruis en maansikkel afweersymbolen tegen de evolutie (tegen de veranderlijkheid, de tijdelijkheid en de uitsterving).
Vandaar de eeuwigheid en het eeuwige leven. 
Vandaar de ene en enige onveranderlijke god.
Maar stilstand is geen eeuwigheid!

3.
Een Engelse wetenschapper zegt: "Empathie is iets vrouwelijks."
Hij zegt ook: "Autisme is iets mannelijks en krachtigs." 
En ook: "Intelligente autisten kunnen empathie overtuigend simuleren."
Dit is allemaal zeer interessant en onwaarschijnlijk en ik ga het onderzoeken. 
Ik kom er later op terug.

4.
"Je moet hem geen compliment geven. Complimenten veroorzaken bij hem psychische schade."

5.
Het kapitalisme is nog nooit zo opdringerig geweest. 
Je moet er rekening mee houden dat het kapitalisme zich gaat bewapenen en een onafhankelijke militaire macht wordt. Onafhankelijk van natiestaten bedoel ik. Misschien gaan natiestaten hun geweldsmonopolie kwijtraken aan het kapitalisme.

6.
"Pluizigheid is een van de dingen die ik het minst leuk vind."¹

7.
Als Zuckerbergs camerabril een succes wordt, zal de door internet ontketende oorlog van allen tegen allen ook één tegen één gevoerd gaan worden, man tegen man, hombre a hombre. In de straten, op de pleinen, in de café's. In de winkels, in de parken, op de stations.

¹ Ik dacht dat dit een uitspraak van M.(24) was. Maar M. zei desgevraagd van niet. Volgens haar had ik het zelf gezegd. Maar dat kan ik me niet herinneren. "Wie heeft het dan gezegd?"vroeg ik aan M. "Weet ik niet," zei ze.

Enkele notities uit het jaar 216 na Darwin (n.D.)

Charles Darwin (1809-1882)

1.
Het is de 689e dag van de Gazaanse Genocide. 
"Dit is nog maar het begin," zegt Benjamin Netanyahu steeds.
Wat bedoelt hij toch?
Het begin van wat?  
Zeer verontrustend is de zelfverzekerdheid waarmee de genocide voor het oog van de wereld wordt uitgevoerd.¹ 
Een Israëlische historicus zei: "Als niemand de Israëliërs steunt zullen ze extremer worden, uit wanhoop over de mensheid."² 
Dus het begin van wat?
Het bombarderen van de mensheid?

2.
De heilige boeken van het monotheïsme moesten vóór Darwin geschreven worden, want ná Darwin zou niemand meer geloven wat erin stond.

3. (Over lichaam en geest)
Zijn de persistente monotheïstische hallucinaties van uitverkoren-zijn en gedoemd-zijn soms mentale uitingen, flakkeringen, van eindigende (doodlopende) of beginnende evolutionaire processen? Verwrongen intuïties aan het slot of aan het begin van zeer langdurige ("langdradige") biologische ontwikkelingsgangen? 
Vanwaar anders hun persistentie? 

4. 
"Ja, het ontzettende glimlachte..."
Rainer Maria Rilke schreef De elegieën van Duino aan de Italiaanse oostkust. 
Dat is de mysterieuze kant van Italië. 
De Griekse kant.  
De verzonken kant. 
Aan een andere kust had Rilke de elegieën misschien niet kunnen schrijven.³

5.
Het is niet kies om je eigen lot te bejammeren terwijl je bezig bent een volk uit te moorden. Deze manier van doen is karakteristiek voor de nieuwe wereld die aan het ontstaan is. Uit deze nieuwe wereld is tegelijk met de wijsheid ook de schaamte aan het verdwijnen. Wij zullen ons op den duur niet meer herinneren wat "wijsheid" en "schaamte" ook weer betekenden.
Wat overblijft is de provocatie.

6.
M. had een nieuw mes gekregen. 
Het was een Japans mes. 
Een paar dagen geleden mocht ik het mes een keer gebruiken om er groente en vlees mee te snijden. 
De materie bood geen enkele weerstand. 
De materie ontving het mes met open armen.
Wat een scherp Japans mes! 

7. 
Het probleem met het atheïsme is dat het nog honderden jaren lang de afwezigheid – een speciale vorm van aanwezigheid – van de verlaten god voelt. 
Ook gemis is geloof.

¹ En de wereld kijkt toe, met toenemend afgrijzen, maar zonder in te grijpen. Over deze zeer pijnlijke toestand later meer in de nieuwe Eeuwige Bouillon-serie: Genocide als entertainment. 
² Zie hier. 
³ Misschien is er op sommige momenten een innige samenhang tussen landschap, klimaat en poëzie (zoals er een samenhang is tussen de grootte van een land en de grootte van de standbeelden in dat land).

Ik ben nooit bij Stalin op bezoek geweest

Harry Hopkins (1890-1946)

1.
Dus internet is het paard van Troje.
En de soldaten die in het paard verstopt zitten en straks de stad gaan platbranden, die zijn AI.¹
Wat gaan we doen, Trojanen?

2.
AI kan niet denken, niet voelen, niet ruiken, niet zien, niet horen, niet proeven. AI is een sponsdier!² 
Maar AI kan wel doen alsof het dat allemaal kan. AI is een mens!
AI is de sponsmens!
(Dus wat gaan we doen, Trojanen?) 

3.
"Wodka heeft gezag."
Dit schreef Harry Hopkins in 1941 in een brief aan president Franklin D. Roosevelt.³ 
Harry Hopkins was namens de president bij Stalin op bezoek toen hij de brief schreef, dus misschien verwarde hij wodka met Stalin. 
Maar het is waar, ik kan het beamen, hoewel ik nooit bij Stalin op bezoek ben geweest – wodka heeft gezag.

4.
"Ik ben jaloers op je."
"Ah, goed! Ik vind het altijd fijn als iemand jaloers op me is. Ik ben ook jaloers op jou!"

5.
"Kun jij goed Italiaans?"
"Heel goed!"
"Ja weet ik, maar ik bedoel Italiaans dat Italianen kunnen verstaan."

6. (Openingszin van mijn nieuwe boek) 
Ik ben geboren in het jaar dat de Amerikaanse luchtmacht een atoombom verloor boven Georgië.⁴

7.
Hij vindt het leuk om te roepen: "Kom op, Casper Ruud!"⁵ 

8.
"We zitten midden in een verhitte discussie over de vraag of hazen van popmuziek houden." 

9. (Dronkemanspraat)
"Wanneer gaan we weer eens over straat zwalken midden in de nacht, luidkeels strijdliederen zingend zoals hooligans doen, de mensen schrik aanjagend, winkelruiten ingooiend, plunderend?"
"Goede man, zeer binnenkort. Je cri de coeur is gehoord!"
"Omstuwd door zwetende, hinnikende, steigerende politiepaarden. Terwijl wij zingen en marcheren."
"O, heerlijk, prik de datum en ik ben er, met fakkels en flambouwen."
"Zoals we vroeger deden, hele binnensteden beangstigend."
"O, ze trilden en tremmelden als ze hoorden van onze komst." 
"Weet je nog? Wij waren de schrik van de steden. Wij staken alles in brand. Dat was onze poëzie!"
"Ik weet het nog, alles geurde naar rook, alles smeulde."
"O ja, en alles hunkerde, alles was hunkering. Wanneer gaan we weer eens?"
"Bientôt!" 

¹ AI = "Artificial Intelligence". 
² Sponsdieren of sponzen (porifera) zijn meercellige dieren zonder celdifferentiatie, dus zonder bijvoorbeeld spieren, zenuwen, organen, zintuigen, hersenen. Ze zijn de allereenvoudigste dieren uit het dierenrijk.
³ Uit: Geert Mak / Wisselwachter / uitgeverij Atlas Contact, april 2025 / p. 320. Later meer over Harry Hopkins en het boek van Mak (het Makboek).
⁴ "Mijn nieuwe boek" verschijnt bij Uitgeverij Opera Non Scripta, dd. as de kiekens hooi eet'n.
⁵ Casper Ruud is een Noorse tennisser die voorheen bij de wereldtop behoorde, maar nu een beetje begint af te zakken. Je kunt veel van zijn wedstrijden zien op de tv.

Hij is sterk en kalm

Op de elpee Graffiti Bridge van Prince staat een 
nummer dat Joy in Repetition heet

1.
"Straks! Ik zit nog half in de make-up!"

2.
Toen we nog geen internet hadden, waren we intelligenter.

3. (Over ondeelbaarheid) 
Je denkt misschien dat de helft van iets zwaars iets lichts is, maar de helft van iets zwaars is ook iets zwaars. En de helft daarvan ook. En de helft daarvan ook!

4.
Wij mensen moeten weer een tijdje op handen en voeten gaan lopen.

5.
"Dit is nog maar het begin," zei Netanyahu op de 556e dag van de Gazaanse Genocide.¹
Het begin van wat?
Op deze vraag ga ik antwoord geven. 

6. (Over Wimbledon)
"It's hard to beat Carlos Alcaraz when he's having a good time in the sunshine on Centre Court." 

7.
"Waar is Z.?"
"Die ligt te zonnen op het terras." 
"Maar er is helemaal geen zon."
"O nee? Waarom heb jij dan een hoed op?"²

8.
"Hij is heel sterk en kalm, net als ik."
"Natuurlijk popje, net als jij."

9. (Over Trumpiaanse bescheidenheid)
"They say to me: 'You did it!' Well, I don't know if I did it, but I think I did."³ 

10.
Herhaling in temporele zin is geestverruimend, maar herhaling in ruimtelijke zin is geestdodend. 
Andersom kan ook.

11. (Over mijn vader)
Het was soms alsof het universum speciaal om hem heen was gebouwd om hem aan te reiken wat hij nodig had. 

12. (Op bezoek bij H.)
B. zei: "Wat is het hier lekker koel in de schaduw."
Waarop H. zei: "Het barst hier van de schaduwen."

13. (Over de dichter Rainer Maria Rilke)
Hij is heel jong geworden.

14.
"De zon heeft een uitbarsting gehad richting de aarde."⁴

15.
Sommigen zeggen: "Mieren hebben een tong." 
Anderen zeggen: "Mieren hebben geen tong." 
Weer anderen zeggen: "Mieren hebben een soort van tong." 

16.
Z. (21) over Bangkok: "Ik hou van Bangkok."

17.
"Die kleur vind ik zo mooi. Ik ben jaloers op die kleur. Ik wou dat ik die kleur was."⁴

¹ Vandaag is het de 662e dag
² Dit roept de vraag op: om hoeveel redenen kun je een hoed opzetten?
³ Donald Trump over het succes van de NAVO-top van 24 en 25 juni in Den Haag (door deze langzaam-wiebelige, tragi-komische manier van spreken, die ik van achteruitgaande oudjes ken, twijfel ik soms aan Trumps tegenwoordigheid van geest).
⁴ Uit: het weerbericht van het NOS Journaal van 1 juli 2025 en van 20.00 uur

Enkele opzienbarende weetjes, vermoedens en zienswijzen

Paardloosheid¹²

1.
"De Matterhorn komt uit Afrika."¹

2.
"Duitsland en Kenia waren nauwelijks van elkaar te onderscheiden."²

3.
"Op een dag zullen de Europeanen misschien besluiten olifanten terug te laten keren naar hun continent."³

4.
"Wolharige mammoeten hadden een klapperventiel waarmee ze hun anus konden bedekken ter bescherming tegen de kou."⁴

5.
"De meeste grotschilderingen [uit de prehistorie] werden vervaardigd door jongeren die niks te doen hadden."⁵

6.
"Drieëntwintigduizend jaar geleden telde de menselijke populatie in Europa naar schatting honderddertigduizend personen."⁶

7.
"Met de komst van het schrift begonnen in Europa de oorlogen en de uitroeiingen."⁷

8.
"'Ik ben van mening dat een gezonde samenleving euthanasie moet aanbieden als de hoogste eer.'"⁸

9.
"'Mijn opleiding is slechts voor korte tijd onderbroken door school.'"⁹

10.
"Er volgden vijfduizend jaar van paardloosheid."¹⁰

11.
"Toen de landbrug naar de gematigde streken van Azië wijd open lag, arriveerden de bomen."¹¹

¹  Uit en vrij naar: Tim Flannery, Europa, de eerste 100 miljoen jaar p. 98-99 (De Matterhorn is een berg in de Alpen)
²  Flannery, a.w., 112
³  Flannery, a.w., 221
⁴  Flannery, a.w., 235
⁵  Flannery, a.w., 245
⁶  Flannery, a.w., 259
⁷  Flannery, a.w., 270
⁸  Flannery, a.w., 272 (Citaat uit een brief van Vere Gordon Childe d.d. 20 oktober 1957)
⁹  Flannery, a.w., 276 (Grapje van de fameuze selfmade paleontologe Dorothea Bate)
¹⁰ Flannery, a.w., 285 (Dat is nog eens wat anders dan honderd jaar eenzaamheid!)
¹¹ Flannery, a.w., 331
¹² Elke foto zonder paard voldoet om paardloosheid in beeld te brengen, maar toch.

De koningin smaakte heerlijk

Ibissen, scharlakenrode

1.
Een water slurpend vlindertje maakt hetzelfde geluid als een water slurpend mens, alleen zachter.
Dit heeft M. (24) vastgesteld toen het heel stil was.

2. (Tragédie floréal)
Zodra deze roos begint te bloeien verliest hij zijn schoonheid.

3.
Een merel (vogel) stond op één been op het terras.
Ik wist niet dat merels soms op één been staan.
Ik dacht dat alleen flamingo's dat deden.
Maar meerdere vogels doen het, bijvoorbeeld ook ibissen, scharlakenrode.
Maar alleen de merel kan tegelijkertijd op één been staan en een lied zingen.

4.
De stelselmatige mismaking van de gezichten van de Amerikaanse vrouwen (moeders) door de Amerikaanse plastische chirurgen zou wel eens een belangrijke oorzaak kunnen zijn van het verval van Amerika. Of een belangrijk gevolg ervan. Of beide.

5.
Ik had een fles Riesling gekocht (wat een mooie naam is Riesling).
"Riesling is de koningin van de witte wijnen," zei J.
De koningin smaakte heerlijk.

6. 
Hier is de volledige naam van Bangkok:¹
"De stad van engelen, de grote stad, de woonplaats van de smaragdgroene Boeddha, de ondoordringbare stad – in tegenstelling tot de stad Ayutthaya –, de grote hoofdstad van de wereld die met negen kostbare edelstenen is begiftigd, de gelukkige stad, rijk aan een enorm koninklijk paleis dat lijkt op de hemelse woonplaats waar de gereïncarneerde god regeert, een stad die door Indra is gegeven en die door Vishvakarman is gebouwd."
Over engelen later meer.

8.²
Vanuit de Atlantische Oceaan rolden ijskoude golven de Europese stranden op.

9. (Uitnodiging voor een feestje dat niet doorging)
"Ik ben zeer vereerd dat jullie allemaal komen.
Het is vanaf een uur of vijf.
Le Tennis van Erik Satie zal ten gehore worden gebracht.
Dit duurt ongeveer een halve minuut.
Daarna zijn er geen optredens meer en is er louter nog eten, drinken en gezelligheid.
We hebben jonge koolmezen op het terras.
Tot overmorgen!"

¹ Bangkok, de hoofdstad van Thailand.
² Moet zijn: 7

Wat je moet doen om een wedstrijd te winnen

Eén been

1.
Ik moest een tenniswedstrijd spelen tegen een man die maar één been had.
Het lukte me niet om de bal niet naar hem toe te slaan.
En dat is toch wat je moet doen om te winnen.
Het is dus niet gemakkelijk om een tenniswedstrijd te winnen van een éénbenige!

2.
Na degene die zong, degene die liep als een koning en degene die lachte, hebben wij nu een nieuwe ster op ons centrale plein, namelijk: een man die onophoudelijk praat.
O, de hele dag zit hij te praten.
Op welk tijdstip van de dag je ook maar over het plein loop of fietst, je hoort zijn gepraat.
Hij praat alleen wanneer er iemand naar hem luistert (hij geeft bier en sigaretten aan mensen die naar hem luisteren).
Als er niemand naar hem luistert, zegt hij niks. 

3.
"Ik heb afantasie."
"Wat is dat?"
"Dat je geen fantasie hebt."

4.
"Mijn lichaam is één met de wereld bij vierentwintig graden Celsius en bij vijfentwintig graden Celcius."

5.
Ik zag een stokoud omaatje in de supermarkt. Ze was wel honderd jaar. Ze liep heel krom achter haar winkelwagen. Ze was aan het meezingen en meeneuriën met een lied dat uit de winkelradio kwam.

Enkele zinnen die ik in het voorbijgaan heb gehoord

Roestige hoge witte umpirestoel

1.
"Iedereen schrijft over ziek zijn."

2.
"Op de middelbare school hadden we het eerste uur, het tweede uur, het derde uur en dan pauze. Daarna het vierde uur en het vijfde uur en weer pauze. En tenslotte het zevende en het achtste uur en dan... de dag."

3.
"In zeer zeldzame gevallen is het beter om iets wel te hebben dan om het niet te hebben."

4.
"Mij niet kussen!"
"Waarom niet?"
"Als ik gekust word vergeet ik alles."

5. (Siberisch weerbericht)
"Het gaat sneeuwen op de warmste dag van het jaar."¹

6.
"Van mijn broeken is altijd de linkerknie versleten en van mijn overhemden altijd de rechterelleboog."

7.
"Ik hoor gepiep."

8.
"Ik ga niet door andermans huwelijksfeest heen lopen."

9.
"Goed nieuws! Eenentachtig mammoettankers zijn uit de vaart gehaald!"

10.
"Hij is een Siberiër. Hij is cool. Hij vroeg aan mij: 'Do you like, eh, dogs?'"²

11.
"Onze televisie is voor onze ogen gedesintegreerd. Terwijl het achtuurjournaal erop was vielen er een paar knoppen vanaf. Toen vielen er grotere stukken vanaf. En tenslotte viel onze televisie voorover op de grond." 

12.
"Tsjechen hebben gekke gezichten."

13.
"Ik droom weer. Mijn dromen verschijnen nu op hele grote innerlijke schermen."

14.
"Nu weet ik wat er ontbreekt op onze tennisbanen!"
"O, wat dan?"
"Hoge witte umpirestoelen."" 

15.
"Misschien moet je een tijdje een korte broek aan doen."
"Nee dat doe ik niet, dan voel ik me niet serieus genomen."
"Door jezelf niet, bedoel je?"

¹ "В самый теплый день года пойдет снег."
² "Вам нравятся, eм, собаки?"

Sommige kraaien hebben o-benen

Kraai, een boek lezend

1.
Wanneer zullen de eerste heropvoedingskampen worden gebouwd in Amerika?  

2.
"Sommige kraaien hebben o-benen."
"O-pootjes bedoel je?"
"Ja, o-pootjes."

3.
Van het Romeinse Rijk bleef tenslotte Italië over. Wat zal er van Amerika overblijven?

4.
Bij extreme prikkels beginnen de zintuigen te fuseren.

5.
Op de World Press Photo 2025 zie je het monotheïsme aan het werk.

6.
Steeds duidelijker tekenen zich de contouren af van een nieuwe, vereenvoudigde en volledige ethica, esthetica en logica.
Wat is goed? Wat geld oplevert.
Wat is mooi? Wat geld oplevert.
Wat is waar? Wat geld oplevert.
Dit schreef ik al eerder.
Door het geld zal tenslotte alles waardeloos worden.

7.
Was de god Proteus glibberig?

Hij heeft drie koks

Kraai, besluitvaardig

1.
"Voor de zekerheid heb ik altijd een overwinnings-speech op zak."
Iemand zei dit.
Ik weet niet meer wie.
Maar wat een goed idee!
Je weet nooit!

2.
Er kwam een kraai de hoek om vliegen met mooi wijd gespreide vleugels, met veren als vingers.
Hij maakte een schitterende bocht boven het plein waar D. en ik stonden te praten en vloog toen besluitvaardig de Borneokade op.
Even later kwam hij op het plein terug. Niet vliegend maar lopend en peinzend, met zijn vleugels op zijn rug.

3.
Lange tijd was ik een avondmens.
Maar komende zomer zal ik veranderen in een ochtendmens.

4.
Hij heeft drie koks.

Wij zijn allang vernietigd

1.
"Ik zie de kleur van de jassen van iedereen!"
Dit riep een meisje op straat tegen haar moeder.

2.
De Israëliërs gaan maar door met hun genocide en urbicide. 
De Israëliërs weten van geen ophouden.
Een Palestijnse verpleegster vroeg: "Hoe lang gaan de Israëliërs hier nog mee door? Wij zijn allang vernietigd."
Maar Netanyahu zei: "Dit is nog maar het begin."¹
Het begin van wat?

3.
Een jongen rende achter een voetbal aan op straat en de voetbal rolde het water in.
De jongen had helemaal niet in de gaten dat hij zelf ook in het water ging vallen als hij niet stopte met rennen.
"Stop!" riep iemand die vlakbij hem was.
Maar het was al te laat en hij viel in het water, plons.
Dit gebeurde vandaag hier op de Panamakade.

4.
De smaak van hazenvlees is indringend.
Ingrijpend is een beter woord.
De smaak van hazenvlees is dierlijk.
Ik kende deze smaak van dieren niet.

5.
Ik kocht de gedichtenbundel De elegieën van Duino van Rainer Maria Rilke.
Ik was gegrepen door enkele regels die ik in de winkel las:
"Ja, de lentes hadden jou wel nodig. Nogal wat sterren verlangden dat je hen waarnam."
En:
"Werp uit je armen leegte de ruimte in. Misschien dat de vogels de verruimde lucht voelen met inniger vlucht."
Thuis las ik eerst het nawoord van de vertaler.
Daarin stond dat Rilke het volgende had geschreven over zijn elegieën.
Hij had geschreven: "Het is onze opdracht om ons de voorlopige, vergankelijke aarde zo diep, zo lijdend en hartstochtelijk in te prenten, dat haar wezen in ons 'onzichtbaar' weer herrijst."
En nu heb ik geen zin meer om die elegieën te lezen. 

¹ Citaten uit: The Guardian van 14/16-3-'25

Ik mag hem graag

Haas (Lepus)

1.
Volgens een Romeins bijgeloof werd je tijdelijk heel mooi als je haas had gegeten.
Dit las ik bij Martialis.

2.
Ik las het boek Het bos en de rivier, over Anselm Kiefer.¹
Ik mag hem graag, Anselm.

3.
W. geloofde niet dat er zonder noodzaak schoonheid kon ontstaan. De kern van deze noodzaak was volgens hem: lijden.²
Dit letterlijk miserabele leerstuk van hem over noodzaak, schoonheid en lijden is goed beschouwd onvergeeflijk.
Ach nee, niet onvergeeflijk.

4.
Wat is Amerika diep gevallen.³

5.
Ik zat in de volle tram.
Het was koud buiten.
Het regende buiten.
Veel passagiers waren aan het hoesten.
Drie jonge Japanners en ik droegen een mondkapje. 

6.
Mijn nieuwe immuunsysteem is in januari en februari verschrikkelijk op de proef gesteld.
Het ergste is nu voorbij (na twee maanden ging het ergste vandaag eindelijk voorbij).
Mijn nieuwe immuunsysteem heeft de proef doorstaan en is sterker geworden.

7.
Vandaag heb ik in de zon gezeten.
Ik had mijn vest, mijn overhemd en mijn T-shirt uitgedaan.⁴
De warme zon scheen op mijn huid.
O, huid en zon.
Zon en huid.

¹ Het boek is geschreven door Karl Ove Knausgård (dat rondje op de a hoort daar).
² Maar er bestaat helemaal geen kern, van geen enkele zaak. Alles is periferie! Hierover later meer.
³ Vroeger werd Amerika the Land of the Free genoemd. Of ook wel the Greatest Democracy on Earth.
⁴ Mijn vest heeft een rits en geen knopen (een vest met knopen is ouwelijk).

I like humanity

Icoon van internet (www)

1.
Bij de vorming van een natiestaat gaat onnoemelijk veel verloren.

2.
Overal komen dictators aan de macht. Het lijkt alsof mensen heimwee hebben naar hun vroegere onmacht.

3.
"I like humanity, dude" – Elon Musk, twintig jaar geleden tegen Larry Page.

4.
Waarom kan de tennisser Botic van de Zandschulp niet winnen?
De tennisser Botic van de Zandschulp kan niet winnen omdat hij niet kan juichen. 

5.
De Westerse beschaving is uitgeput. Mensen zoals Elon Musk, Mark Zuckerberg en Donald Trump vestigen hun heerschappij op de groeiende puinhopen en vuilnisbelten.

6.
Er is niet zozeer sprake van een botsing van beschavingen zoals Samuel Huntington beweerde in The Clash of Civilisations – hoewel dat ook – er is vooral sprake van een botsing van beschavingen met internet.  

7.
De grootmachten moeten de dwanggedachte dat zij het tegen elkaar moeten opnemen weggooien. Deze dwanggedachte stamt uit de tijd van het ontstaan van de natiestaten. De grootmachten moeten het nu gezamenlijk gaan opnemen tegen internet. De Chinezen, de Russen, de Europeanen en de Amerikanen moeten bondgenoten worden!

8.
Dit was niet het laatste bericht op deze blog.

Het is nu dertig jaar later

"Wat zijn dat?"

1.
Het is een grote geruststelling dat er tijm bestaat.

2.
In technologisch opzicht zijn de computer, internet en AI een vooruitgang.
In vrijwel alle andere opzichten zijn ze een achteruitgang.
Volgens sommigen betekenen ze het einde van het tijdperk van de mens.

3.
De computer, internet en AI zijn Europese uitvindingen (ze begonnen hun bestaan als Europese dromen).
Amerika gebruikt onze Europese dromen om de wereld te veranderen in een nachtmerrie (dromen in nachtmerries veranderen is de core business van Silicon Valley).

4.
In 1993 schreef de Amerikaanse wiskundige Vernor Vinge het volgende. Hij schreef: "Binnen dertig jaar zullen we de technologische middelen hebben om bovenmenselijke intelligentie te creëren. Kort daarna zal het tijdperk van de mens¹ ten einde zijn. Zelfs als alle regeringen ter wereld het gevaar hiervan begrijpen, zal deze ontwikkeling doorgaan. Het concurrentievoordeel van vooruitgang in automatisering is zo dwingend – economisch, militair, zelfs artistiek – dat wetten die dit verbieden er alleen maar voor zorgen dat een ander de wedloop wint."²
Het is nu dertig jaar later.

5.
"Je moet goed én kwaad financieren, vriend én vijand. Zo maak je goed en kwaad allebei sterk en kun je aan allebei verdienen. Goed en kwaad zijn geen tegenstrijdige machten. O nee! Ze werken allebei voor jou!"

6.
Beiroet, Gaza, Damascus, Peshawar. Het monotheïsme is weer bezig.

7.
"Om mieren te doden moet je gist gebruiken (je moet niks). De gist zet uit in de mierenmaagjes, waardoor de mierenmaagjes kapot scheuren en de mieren sterven. Sinds ik dit weet eet ik geen gist meer of in elk geval zo weinig mogelijk."
"Hoezo dat, ben je soms een mier?"

8.
Donald Trump heeft een crimineel aangewezen als Amerika's toekomstige ambassadeur in Frankrijk. Hij is de schoonvader van Donald Trumps dochter Ivanka. Hij kreeg in 2020 een full and unconditional pardon van Donald Trump. In de snel komende nieuwe wereldorde is wat wij nu een crimineel noemen vermoedelijk geen crimineel meer.

9.
Onze tennisclub is een totalitaire dictatuur.

10.
Bij elke tenniswedstrijd worden honderden punten gescoord.
Daardoor is er voor het publiek veel gelegenheid om te juichen, te klappen, te dansen, met vlaggen en ratels te zwaaien en op vuvuzela's te blazen.
Bij voetbal wordt vaak maar één punt gescoord en soms zelfs geen enkel punt.
De menselijke soort moet wel een zeer geduldige, lijdzame en verwachtingsvolle soort zijn, anders was voetbal niet de populairste sport op aarde. 

11.
"En wie waren daar die avond aanwezig?"
"Wel, edelachtbare, ikzelf en twee medepersonen." 

¹ The human era
² Uit: Vernor Vinge / The coming technological singularity: how to survise in the post-human era / 1993 / San Diego State University / San Diego, California.

Hebben we alles?

Scherf

1.
De puntpaprika's zijn niet leverbaar.
De ansjovis is beperkt leverbaar.
De limabonen zijn uit de handel.
Op de statiegeldmachine is een A4-tje geplakt waarop geschreven staat: "Machine kapot. Neem uw rommel weer mee s.v.p."
Het gaat niet goed met onze supermarkt.

2.
Hitte en droogte werken radicalisering in de hand.
Dit heeft het The Hague Centre for Strategic Studies ontdekt.
Dit wist Eeuwige Bouillon al.
Door hitte en droogte is ook homo sapiens millennia geleden geradicaliseerd (het monotheïsme is de radicalisering van homo sapiens).

3.
We stonden op een nieuwe weg die nog niet af was.
"Deze weg heeft grootse plannen," zei M, in de verte kijkend.

4.
De stad Athene was in de oudheid een stadstaat.
De Atheners moesten periodiek de namen opschrijven van mannen die te machtig waren geworden.
Ze moesten de naam op een scherf schrijven.
Degene wiens naam het vaakst op een scherf was geschreven moest een paar jaar buiten de stad wonen.¹

5.
"Hebben we alles?"
"Bijna. Alleen nog bloemen en stenen."

6.
De Nederlandse regering schreeuwt moord en brand over een voetbalrel met vijf lichtgewonden, maar zwijgt over een genocide en urbicide met honderdduizenden doden en verminkten. Dit is niet gemakkelijk te verteren.

7.
"Hoe heet jouw hond?"
"Hij heet Noodle."
"Maar hij is geen noodle."
"Nee."

8.
Lang leve mevrouw van Vroonhoven!²

9. (Over iemand)
M. zat achterin de auto.
Haar vader zat voorin.
Hij zat te zuchten.
"Kan iemand ophouden met zuchten?" vroeg M.³

10.
In 2021 kreeg M. het boek De ontdekking van de wereld van Clarice Lispector.
Het is nu bijna vier jaar later en op elke bladzijde van het boek heeft M. een ezelsoor gevouwen (op elke bladzijde staat iets wat haar bevalt).
Op bladzijde 56/57 staat bijvoorbeeld: "Sorry dat ik zoveel fouten typ. Dat komt ten eerste doordat mijn rechterhand verbrand is. En ten tweede weet ik niet waarom."

11. (Over klimaat en oorlog)
De tweede wereldoorlog begon op een vrijdag.
Het was een zonnige en warme dag voor de tijd van het jaar.
Het was onbewolkt en er waaide een lichte wind. 

¹ Dit heette een schervengericht (έξω-οστρακισμός).
² Dit is het begin van de serie Mevrouw van Vroonhoven, die zeer onregelmatig zal verschijnen op deze blog.
³ Scène uit de televisieserie Chateau Meiland

En wij vielen

Schaduw van wolk in Chili

1.
Op school mochten wij niet twee keer achter elkaar hetzelfde woord gebruiken in een zin.
De tweede keer moesten wij een synoniem gebruiken of een omschrijving van het eerder gebruikte woord.¹
Waarom moest dat eigenlijk?
Het was in de meeste gevallen gemakkelijker en ook mooier om hetzelfde woord nog een keer te gebruiken!

2. (Zeer beknopte verhandeling over de oorzaak van de meeste oorlogen)
"Oorlog is lekker" – een man in de supermarkt.

3.
Wat een mooie vrouw heeft de tennisser Nicolas Jarry uit Chili (wat een elegante verschijning is de echtgenote van de tennisser Nicolas Jarry uit Chili).

4. 
"Ik ben oud."
"O, is dat zo, hoe oud ben je dan?"
"Dat zeg ik niet."
"Dan ben je niet oud."

5.
De genocide en urbicide in Gaza gaan maar door (je kunt nu zonder omhaal van genocide en urbicide spreken). 

6.
Ik fietste op de Verbindingsdam.²
Een vrouw die ook op de fiets was probeerde mij in te halen maar op het smalle fietspad haakten onze fietssturen in elkaar als geweien en wij vielen.
Wij vielen boven op elkaar en wij begonnen meteen te zoenen.
Dit droomde ik gisteren (soms moet je het even over dromen hebben).

7.
"Wat zit je nou aan jezelf te ruiken de hele tijd?"
"Ik ben bang dat ik naar oud mens ruik."  

¹ Of "een betrekkelijk voornaam woord"
² De Verbindingsdam verbindt het Java-eiland en het KNSM-eiland met de Oostelijke Handelskade en Sporenburg hier in het Oostelijk Havengebied.

Als er nog tijd is

De driekleurige dagschone op het terras

1.
Het Duitse woord Verelen-dung dat verpaupering betekent komt van het Duitse woord Elend dat ellende betekent (ook: armoede, misère, nood).
Later meer over Verelendung en Elend.

2.
Overal beginnen dictators nu de sociale media te blokkeren.
Zij blokkeren X, Instagram, Telegram.
Dit is opmerkelijk, want moderne dictators worden door de sociale media juist overal aan de macht geholpen.

3.
Op 6 en 9 augustus werden in Hiroshima en Nagasaki de Amerikaanse luchtaanvallen met atoombommen van 6 en 9 augustus 1945 herdacht.
Deze aanvallen waren niet nodig.
De oorlog in Europa was voorbij.
Hitler had zich doodgeschoten.
Er was geen enkele reden om honderdduizenden Japanners te vermoorden.
De beroemde natuurkundige John von Neumann adviseerde Amerika om de atoombommen hoog in de atmosfeer tot ontploffing te brengen in plaats van dicht bij de grond. De schokgolf zou dan veel meer schade aanrichten. Hij rekende persoonlijk de ideale hoogte uit.
Op zeshonderd meter hoogte ontploften de bommen boven de houten huizen van Hiroshima en Nagasaki op 6 en 9 augustus 1945.¹

4.
Tussen de periode dat homo sapiens een jager-verzamelaar was (van 120.000 tot 12.000 jaar geleden) en de periode dat homo sapiens ontdekte dat hij niet door een god maar door de aarde was gemaakt (van de publicatie van Darwins Origin of species in 1859 tot nu) ligt de eindigende periode van de landbouw en het monotheïsme (dit eindigen gaat nog lang duren).
Homo sapiens keert terug naar zijn oorsprong en zijn toekomst – als er nog tijd is.

5.
Vandaag bloeide op ons terras de driekleurige dagschone.

6.
"De ontmoeting van Blinken en Netanyahu is in een goede sfeer verlopen," las ik gisteren in de krant.
In een goede sfeer.
Ziet Blinken dan niet dat er in Gaza een massamoord aan de gang is?
Behoort hij ook tot de mensen die de pijn van anderen niet kunnen voelen?²
Als dat zo is, is hij dan wel geschikt als minister van Buitenlandse Zaken van de Amerikanen?
(Is iemand die de pijn van anderen niet kan voelen überhaupt ergens geschikt voor?)
Wat hebben de verpauperde Amerikanen eraan dat hun minister van buitenlandse zaken, die hun pijn niet kan voelen, hun dollars aan Israël geeft?
Zij willen naar de tandarts!

7.
Er heerst nu polio in Gaza.

8.
"Wij hebben onze vader verplaatst naar de tweede verdieping." 

¹ Uit: Benjamin Labatut / De MANIAC / Meridiaan Uitgevers / p.141-142 (de film Oppenheimer werd verboden in Japan).
² Zie: Over oorlog en empathie