Over zonaanbidding

Koningin Nefertiti brengt 2500 jaar geleden
een offer aan de zonnegod Aton

Hier is mijn antwoord op P.'s vraag of zonaanbidding een monotheïsme is.
Wel, dat is het niet, want de zon is een ster (als de mens er niet meer is, is de zon er nog steeds) en de zon is niet de enige ster (er zijn miljarden sterren).
Van die miljarden sterren wordt er één aanbeden, namelijk de dichtstbijzijnde (die warmte geeft en licht), terwijl het bestaan van de andere, verderweg staande sterren niet wordt ontkend.
Zonaanbidding is dus een henasterisme.
Dit woord heb ik daarnet zelf bedacht (het is hier op deze plek ontstaan), maar het lijkt of het altijd al bestaan heeft (vind je niet?).
Het nieuwe woord is een samenstelling van de oude Griekse woorden ἕν¹ en ἄστρον².
Wel zijn er opmerkelijke morfologische overeenkomsten tussen het henasterisme ("éénsterrisme") en het monotheïsme.
Misschien is de ene en enige god van het monotheïsme een "herinnering" aan de zon.
Misschien is de ene en enige god wat er van de zon overblijft op je netvlies als je je ogen dicht doet.
Misschien is het een inbezitneming ("De zon is ons bezit").
Misschien ontstaat op elke planeet dichtbij een ster op den duur een ene en enige god.

¹ Eén (spreek uit: hén)
² Ster (spreek uit: astron)

Over vlinders

"Vlinders houden ervan te sterven."










Curzio Malaparte 

Wie komen wij tegen aan het einde van onze beschavingen?

Rendieren (hun geweien)

Toen ik nog nooit iets van Curzio Malaparte had gelezen vond ik hem al een goede schrijver.
Nu ik eindelijk iets van hem heb gelezen vind ik hem nog beter.
Zijn boek Kaputt gaat over het einde van een beschaving (over wat er gebeurde in de Tweede Wereldoorlog).
Beschavingen kennen meerdere eindes.
Wat er nu in Gaza gebeurt is bijvoorbeeld ook het einde van een beschaving.
Beschavingen overleven hun eindes (die immer-bloedende wonden zijn) tot aan het punt waarop ze eraan te gronde gaan.
Deel I van het boek Kaputt heet De paarden.
De andere vijf delen heten:
De ratten;
De honden;
De vogels;
De rendieren;
De vliegen.
Wie komen wij tegen aan het einde van onze beschavingen?
De dieren.
Over dieren en het einde van beschavingen later meer.

Waar gaat hij toch naartoe

Zonnebaden (foto Martin Parr)

1.
Ik las het boek Juliette of de voorspoed van de ondeugd van Markies de Sade.
Je moet er een sterke maag voor hebben.
Maar wat een frontale, schandalige, geslaagde aanval van de markies op de christelijke moraal!

2.
Artificiële Intelligentie begaat misdaden tegen de werkelijkheid.
Of bestaat dit type misdaad in de rechtspraak nog niet?
Dan moet het snel worden uitgevonden (niks moet, maar de werkelijkheid is kwetsbaar).

3.
P. is verhuisd naar een andere stad. 

4.
Gelijkheid is niet in alle gevallen de beste oplossing. Anders gezegd: ongelijkheid is niet altijd het probleem. Nog anders gezegd: problemen veroorzaakt door gelijkheid kunnen soms worden opgelost met een scheutje ongelijkheid.

5.
Een hond hier uit de buurt neemt elke dag de pont naar de overkant van het IJ.
Als ik eraan kom lopen zit hij vaak al te wachten op de kade met gespitste oren.
Zodra de pont is gearriveerd rent hij erop!
En aan de overkant rent hij er af!  
Waar gaat hij toch naartoe?

6.
Honden bestaan uit louter vraagtekens en uitroeptekens.¹

7
De merel eet al onze aardbeien op (wij hebben een aardbeienplant op het terras).
Als de merel ons ziet, vliegt hij gauw omhoog naar de rand van de dakgoot.
Als we weer weg zijn laat hij zich prachtig vallen met gespreide vleugels.
En hij hervat het opeten van de aardbeien.²

8.
Juliette of de voorspoed van de ondeugd telt elfhonderd pagina's. Markies de Sade was een maniak van de omgekeerde wereld.
"De omgekeerde wereld" betekent niet: een nieuwe of een andere wereld.
Het betekent: dezelfde wereld op de kop.
Om iets nieuws of iets anders te maken (of te doen) moet je het rijk van de omkeringen en de tegenstellingen verlaten (je moet niks).
Dit heet veranderen.
Dit is moeilijk.

9.
J. zei: "Wat krachtig breekt het zonlicht 's ochtends door de gordijnen naar binnen! Allemachtig! De hele kamer, alle kamers baden in het licht!"
P. zei: "Zonaanbidding is de meest voor de hand liggende godsdienst." En hij vroeg: "Is zonaanbidding een monotheïsme?"
Over dit vraagstuk later meer. 

¹ Op dezelfde manier bestaat het internet uit louter nullen en enen.
² Botanisch gezien is de vrucht van de aardbei een schijnvrucht. De echte vruchten zijn nootjes, herkenbaar als pitjes op het oppervlak van de schijnvrucht (uit: Wikipedia).

Oerschema (1)

 

Over enkele dieren

Een kennis van mij is een ekster. Hij leeft hier in de buurt.
Samen met een andere ekster plaagt hij altijd de poezen.
Zij hebben dan groot plezier (de eksters bedoel ik). 
"Zij zijn de koningen van de wereld. Zij zijn dat door hun plezier".
Als ik de straat op ga, dan vliegt de ekster naar me toe (ik hoor hem voordat ik hem zie).
Hij vliegt mee naar waar ik maar heen ga. 
Hij wacht buiten op me in de dakgoot of op de tak van een boom en dan vliegt hij weer mee terug.
Ik denk dat hij het een leuk spelletje vindt.
Soms geef ik hem brood of fruit dat ik in het voorbijgaan ergens heb gekocht.
Of hij vliegt mee naar de pont.
Maar hij vliegt nooit mee naar de overkant van het IJ zoals meeuwen doen.

Het plein was leeg

Zij hoorden het

Er was gisteren op de Dam zeer weinig belangstelling voor de herdenking van de doden.
Het plein was leeg.
Het was de Dag van het Lege Plein.
Kwam het doordat het verboden was het woord "Gaza" te zeggen?
"Je moest het zo zachtjes zeggen dat alleen dieren met hele grote oren het konden horen," zei S., die er was.
En zij hoorden het.

Het is een genot

Hypnos de Griekse god van de slaap met het
gevleugelde hoofd (British Museum)

1.
Ik probeerde mijn handen te wassen onder de kraan zonder de pink van mijn linkerhand nat te maken.
Daar zat een pleister omheen die beslist droog moest blijven.
Het was niet makkelijk (probeer maar eens).
Het hele genot van het handen wassen werd erdoor bedorven.
Ja, handen wassen is een genot, dat heb ik ontdekt. Het is een genot.

2.
Absurd kleine dingen (al dan niet organisch) en absurd grote dingen zijn altijd bolvormig ("rond").
Daartussen in – tussen die twee uitersten in, bedoel ik – bevinden zich ruimtelijke vormen zoals kubussen, cilinders, kegels etceterâh.¹
Misschien klopt dit niet helemaal, maar geef toe, er zit iets in.

3.
Na de stamceltransplantatie droom ik als vanouds stroomopwaarts. Maar ik droom wat lichter, wat gelukkiger.
Zo lijkt het.
Zou het kunnen dat het bloed van invloed is op de aard van het dromen?
Waarom niet? Het bloed is een woelwater in de verder vrij bewegingloze wereld van de slaap. 

¹ Deze manier om "etcetera" te schrijven komt uit de gedichtenbundel Momentums laadklep van Jérôme Gommers. Wat een bundel is dat zeg!
² Een gevleugeld hoofd! Alleen al door de natuurlijke beeldtaal is de Griekse mythologie verhelderend. Hypnos (Ὕπνος), de god van de slaap, is de tweelingbroer van Thanatos (Θάνατος), de god van de dood. Hij is een zoon van Nyx (Νύξ), de godin van de nacht, en Erebos (Ἔρεβος), de god van het duister. Zijn zonen zijn alle soorten dromen die er bestaan.

Het komt door het nieuwe bloed

Hematopoëtische stamcel onder de micro-
scoop (1μm is een duizendste millimeter)²

Vorig jaar kreeg ik stam-cellen van mijn zusje. Zij is jonger dan ik.
Ik kreeg de stamcellen in april. Ik schreef er al eerder over.¹
Er is nu een jaar verstreken sinds ik ze kreeg.
Het is een mijlpaal.
Stamcellen zijn cellen die bloed maken (onder andere).
Ze zitten in het beenmerg. Ze zijn heel klein (alles is klein).
Mijn bloed wordt nu gemaakt door de nieuwe stamcellen.
Ik heb niet meer mijn eigen bloed.
Het is weg. 
Toen ik twee weken na het krijgen van de nieuwe stamcellen uit het ziekenhuis kwam zag ik eruit als een oud mannetje.
"Je zag eruit als een oud mannetje."
Nu zie ik er niet meer zo uit.
Dat komt door het nieuwe bloed.
Door het nieuwe bloed ben ik jong en mooi geworden.
Ook heb ik mooie dromen.
Wordt vervolgd!

¹ Zie de series homo aegrotans (de zieke mens) en homo recuperans (de herstellende mens).
² Hematopoëse komt uit het Grieks en betekent: bloed maken.

Ik ben verkouden

Vandaag ben ik jarig.
Over drie weken ben ik ook jarig.
En over vier maanden ook.
M. schreef:
"Gefeliciteerd met je verjaardag!"
Waarop ik schreef:
"Dank! Ik vier het niet want ik ben verkouden."

Klop je goed?

"Blauwachtig hart, klop je goed zonder mijn filhar-monisch bloed?"








 

Federico García Lorca

En het onzichtbare zeesloepje wordt zichtbaar

De vergelijking gaat misschien niet helemaal op

Halangium ochraceum is een microbe.
Hij leeft in zee.¹
Hij is worstvormig.
De letterlijke vertaling is okergeel zeesloepje.
Hij is niet met het blote oog te zien.
Onderzoekers hebben ontdekt dat het okergele zeesloepje zichzelf op idioot agressieve wijze vernietigt wanneer hij besmet raakt met een virus.
Het besmette zeesloepje knipt zichzelf dan helemaal aan stukken met speciaal voor de gelegenheid gemaakte scharen.²
En daardoor wordt hij zichtbaar (in het zeewater ontstaat een soort wolkje).
Zijn hele bestaan is hij onzichtbaar geweest. Nu hij zichzelf vernietigt is hij zichtbaar.
Eerder schreef ik dat de mensheid een okergeel zeesloepje is.
Die vergelijking gaat misschien niet helemaal op.
Ach wat, natuurlijk gaat die vergelijking op!

¹ Een microbe is een organisme dat te klein is om met het blote oog te zien. In de tweede klas van de middelbare school hield ik een spreekbeurt over microben. In de vierde klas hield ik een spreekbeurt over haaien. Beide spreekbeurten waren een fiasco.
² Zie: https://www.science.org/doi/10.1126/science.adk0378

Iets van een zieltje hebben ze wel

Culex pipiens (gewone steekmug)

"Had dat mugje dat ik daarnet heb doodgeslagen een ziel, denk je?"
"Hm, ja, iets van een zieltje hebben ze denk ik wel."

Zij was ook een vogel

Paprijns

1.
De monotheïstische moralen (de christelijke, de joodse, de islamitische) zijn volkomen ongeschikt voor menselijk gebruik.

2.
Er landde een vogel op de dakrand met een regen-worm in zijn snavel. 
Hij leek op weg om de worm aan zijn vriendin te geven.
Zij zat verderop op de dakrand.
Zij was ook een vogel.

3.
J. droomde dat paprika's vroeger paprijnzen werden genoemd. Wat een mooi woord. Meer woorden zouden uit dromen moeten komen.

4.
In dictaturen staat de tijd stil.

5.
Ons parlement bestaat goeddeels uit slaapwandelaars.

6.
Er lag een croissant op de vloer in de supermarkt.
Ik aarzelde of ik hem zou oprapen (en weggooien).
Ik besloot het niet te doen.
Toen bedacht ik me.
Ik liep naar de croissant.
Ik bukte al om hem op te rapen.
Maar toen bedacht ik me opnieuw.
Zo stond ik daar een poos te weifelen (ja, te weifelen).

7.
"Wat is objectiviteit?"
"Dat is subjectiviteit zonder gevoel."

Nu moet ik er echt vandoor

Oppenheimer in de film Oppenheimer

1.
Op de sociale media is de oorlog van allen tegen allen al lang geleden uitgebroken.  
De mensheid is een okergeel zeesloepje. Ik kom hier later op terug. Maar onthoud: een okergeel zeesloepje.

2.
Het lachen dat professor Nietzsche bedoelde is het lachen als lichamelijke genieting.
Het is het lachen zonder object.
Het lachen van Gargantua en Pantagruel.
Ook hier kom ik later op terug. Ik heb nu geen tijd. O, ik heb vreselijke haast!

3.
Er bestaat gewetenloosheid in drie soorten: minimale, optimale en maximale gewetenloosheid.¹

4.
Er werd een prachtig schoon wit tafellaken over de aarde geworpen met een zwierige zwaai.
Het oude tafellaken zat onder de bloedvlekken.
Langzaam en exact daalde het nieuwe laken neer. 
"Niet knoeien!" riep iemand.
Aldus mijn droom van vannacht.
Soms moet je het even over dromen hebben.

5.
Nu moet ik er echt vandoor! 

¹ Over gewetenloosheid later meer (met speciale aandacht voor het boek The Maniac van Benjamin Labatut, de film Oppenheimer en het boek Morele ambitie van Rutger Bregman).

Dit ongelofelijke en mooie gebeurde gisteren

Halverwege de tennis-wedstrijd verscheen er een roofvogel boven het grote stadion.
Hij begon daar rondjes te cirkelen.
Toen de wedstrijd bijna beslist was dook hij naar beneden.
Hij greep de tennisbal uit de lucht (toen die onder-weg was van Jannik Sinner naar Grigor Dimitrov) en vloog er mee weg, het stadion uit.
Dit ongelofelijke en mooie gebeurde gisteren in de finale van het tennistoernooi van Miami in de Amerikaanse staat Florida.
Een half uur later kwam die tennisbal aan een parachuutje weer naar beneden.
Nee hoor, dat laatste heb ik verzonnen.

Wanneer ik iets voel

Mijn ene hoofd (pasfoto's)

Wanneer ik een onregel-matigheid voel aan bijvoorbeeld mijn been, dan voel ik eerst even aan mijn andere been voordat ik me zorgen ga maken.
Als ik dezelfde onregelma-tigheid daar ook voel is er niks aan de hand, dan was het een ingebeelde onregel-matigheid.
Symmetrie is geruststel-lend.
Dat heeft de natuur zo geregeld.
Symmetrie is ook in de kunst de uitdrukking van een volledige of volmaakte (vaak onbehaaglijke) afwezigheid van gevaar.¹
Over de onbehaaglijkheid van gevaarloosheid later meer.
Vanmorgen voelde ik achter op mijn hoofd een onregelmatigheid. Ik wilde al aan mijn andere hoofd gaan voelen of het daar ook zat. Maar ik heb helemaal geen ander hoofd. Ik heb maar één hoofd.

¹ Het is opmerkelijk dat dictaturen zo van symmetrie houden. Dit terzijde.

Wat is de verleden tijd van machine?

1.
Als ik een half flesje bier heb gedronken, dan moet ik niesen.

2.
Zij kreeg een kamerplant.
Zij vindt het hebben van een kamerplant op dit moment in haar leven een te grote verantwoordelijkheid.
Zij brengt de kamerplant naar het plantenasiel.

3.
Hoe de twee tennissers Jannik Sinner en Carlos Alcaraz reageren als ze een fout hebben gemaakt is iets zeer moois om te zien (a thing of beauty).

4.
O, dat voortdurende geknaag aan de randen van de privacy (door het reusachtige knaagdier internet)!

5.
"Is het echt of is het A.I.?"
"Ik weet het niet."

6.
Een roodharig meisje vertelde een mopje aan een meisje met glimmende zwarte schoentjes aan.
Ze hingen naast elkaar op de kop in een klimrek hier op het schiereiland.
"Wat is de verleden tijd van machine?" vroeg het roodharige meisje.
Het andere meisje wist het niet (dus zei ze niks).
"Wasmachine," zei de roodharige nadat het een poosje stil was geweest.
"O ja, hahaha!" zei de ander.

7.
Wij zouden wat meer naast elkaar op de kop in klimrekken moeten hangen (wij mensen bedoel ik).

Aangenaam kennis te maken

Ik ben een parfum aan het maken, net als de NASA (zie het vorige bericht).
Ik maak het parfum samen met een parfumeur die ik leerde kennen in Grasse (toen ik daar wasse).
Het parfum zal gaan heten Eau de Réalité.
"Waarom Eau de Réalité?" vroeg P.
Ik gaf op die vraag de volgende zes antwoorden:
– "Omdat het helder klinkt."
– "Omdat ik in het jaar 2014 werd voorgesteld aan een vrouw die Reality heette en toen zeiden we Aangenaam kennis te maken tegen elkaar."
– "Omdat het goede merchandise is bij mijn voorstel om het recht op realiteit op te nemen in de grondwet. Dit in verband met de snelle opmars van A.I."
– "Omdat realiteit steeds zeldzamer wordt." 
– "Omdat realiteit geweldig is."
– "Daarom."

Zij zijn zo gesloten als stenen

1.
Vandaag was ik bij dr. I.
Ik was zes weken niet bij haar geweest.
Eerst liet ik ongeveer 10 ml bloed afnemen zodat dr. I. de bloedwaardes kon bekijken.
Ze waren zeer goed!
Later op de dag liet ik nog 500 ml bloed afnemen om weg te gooien.

2.
In de afgelopen maand werd ik opmerkelijk vaak aangesproken door onbekenden. Iemand zei bijvoorbeeld tegen mij: "Zij willen dat ik open en eerlijk ben tegen hen, maar zelf zijn zij zo gesloten als stenen."

3.
Iemand anders zei tegen mij: "Hoe dichter ik bij huis kom, hoe langzamer ik begin te lopen."

4.
En iemand die naast mij zat in de ondergrondse zei: "Ik vind mijzelf niet mooi op foto's van vóór het jaar 2003. Maar ik vind mijzelf wel mooi op foto's van ná het jaar 2003."

5.
Ik kende een klokkenmaker.
Hij repareerde ook horloges.
In zijn winkel was het een luid getik van honderden klokken en horloges.
En zelf tikte hij ook.
Dit heb ik een keer gehoord toen we ergens waren waar het heel stil was.
Tikketikketikketik hoorde ik.
Het was hij.

6.
In de finale tegen Carlos Alcaraz werd de arme Daniil Medvedev doorzeefd met kogels (tennisballen).

7.
De NASA heeft een parfum laten maken dat Eau de Space heet.
Als je er wat van op doet ruik je naar astronaut.
Hoe ruikt astronaut?
Naar een geweer dat net is afgevuurd.

8.
Iemand die ik lang niet gesproken had zei: "Als K. iets negatiefs tegen mij zegt dan maakt dat al het positieve wat hij heeft gezegd ongedaan. Maar als hij iets positiefs tegen mij zegt, dan maakt dat niet al het negatieve wat hij heeft gezegd ongedaan. Wat is toch de reden dat het negatieve zo blijft plakken terwijl het positieve zo vluchtig is?" 

Ik wendde mijn blik af

Toekan

1.
In Gaza is het verhongeren begonnen.
Ken je de holodomor?
Dit was de moedwillige uithongering van miljoenen Oekraïners in de jaren 1932-1933. 
Mensen overleefden de honger door elkaar op te eten.
Dat zal Gaza toch wel bespaard blijven?
Het Westen beleeft de eindtijd van haar oude "axiale" moralen.
Wij zullen nieuwe moralen moeten ontwerpen (als er nog moralen nodig zijn).

2.
Ook zonder de komst van de Israëlische president was de opening van het holocaustmuseum op dit moment in Amsterdam een tikje smakeloos geweest.¹

3.
Omdat er geen andere informatiebron voorhanden was stelde ik een vraag aan ChatGTP. Ik schoot in de lach door het antwoord. 
Er moet een andere term voor Artificiële Intelligentie (AI) bedacht worden. Misschien is Artificiële Domheid (AD) geschikter.²

4.
Wij waren in een tuincentrum.
Wij kochten een plant.

5.
Ik bezoek niet graag musea waarin leed wordt getoond.
Ook kerken bezoek ik om die reden niet graag.
In mijn jeugd – als ik zo vrij mag zijn – hing de gekruisigde nog op veel plaatsen aan de muur.
De spijkers door de handen en de voeten.
De bloedende handen en de bloedende voeten.
De doornenkroon op het hoofd.
Het bloedende hoofd.
Ik wendde mijn blik af als ik het zag.
De antieke Griekse beschaving kende een boete voor het herinneren aan (eigen) leed.
De zigeuners laten hun doden met rust (zoiets teders heb ik zelden gehoord).

6.
Heeft de emblematische vertoning van leed een verminderend effect op het toebrengen van leed? Het omgekeerde lijkt het geval. Zie de geschiedenis van het monotheïsme. 

7.
"Hij kan heel goed tennissen, maar hij is typisch een speler die het maar af en toe kan."
"Af en toe kan?"

8.
De president van Israël zei dat zijn land de westerse waarden verdedigt.
Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig (met zulke verdedigers heb je geen aanvallers meer nodig).
Welke westerse waarden bedoelde de president precies?
Is iets wat op deze manier verdedigd moet worden wel het verdedigen waard?

9.
De president zei dat de holocaust de ergste misdaad is uit de geschiedenis.
Wat een gevoelloze gedachte. 
Zomin als er een enige god is (er zijn vele goden), zomin is er een ergste misdaad (er zijn vele ergste misdaden). 
Is het (onnodig) gooien van atoombommen op Nagasaki en Hiroshima "minder erg"? 
Zijn de tapijtbombardementen op Vietnam met napalm en Agent Orange "minder erg"?
Is de dood van dertig miljoen Russen in de Tweede Wereldoorlog "minder erg"?
Is de holodomor "minder erg"? 
De Armeense genocide? De Indiaanse genocide? 
Het is van belang dat de president zijn gevoelloze gedachte niet meer denkt. Misschien kan hij dan voelen dat zijn land nu zélf de ergste misdaden begaat.

10.
Israël laat een half uur van te voren door middel van telefoontjes en het uitstrooien van leaflets aan Palestijnse burgers in Gaza weten dat het gebouw waarin zij wonen zal worden verwoest. De president van Israël vindt dit naar eigen zeggen heel humaan.³
Deze betekenis van humaniteit kende ik nog niet (Erasmus noch Petrarca heeft het erover en ik las er ook niks over in Pico della Mirandola's meesterwerkje Over de menselijke waardigheid).
Ter kennisgeving aan de president: humaan is het om die gebouwen niet te bombarderen.

11. (Over Silicon Valley)
Elon Musk: "Slimme computers zullen de mensheid vernietigen."
Larry Page: "Nou en?"
Dit soort gesprekken voeren de invloedrijkste zakenlui van de planeet met elkaar.
Volgens Larry Page is Elon Musk een speciësist. Hij bedoelt daarmee dat Elon Musk de voorkeur geeft aan mensen boven machines.
Is zaken doen een vorm van genocide geworden?

¹ Smaak is onze hoogste oordelende instantie. Daarmee is niet bedoeld dat ethiek "in wezen" esthetiek is.
² De menselijke intelligentie is gemaakt van waterstof (H), stikstof (N), koolstof (C) en zuurstof (O). Het lijkt me ondenkbaar dat je met silicium (Si) hetzelfde kunt bewerkstelligen.
³ Zie het interview met hem in het actualiteitenprogramma Nieuwsuur van zondag 10 maart 2024.

Over verbloemen

Gloriosa superba

Om te verbloemen dat ik niets wist ging ik veel lezen.
Ik las en las.
Ik verslond boeken, zoals wel eens gezegd wordt van mensen die veel lezen.
Ik ging daardoor steeds meer weten. 
Ik was zeer tevreden over de geslaagde verbloeming van mijn onwetendheid.
"Maar maakte al jouw kennis jouw onwetendheid dan niet ongedaan?" vroeg iemand.
Nee.

Ik deed dagelijks oefeningen

Les extrèmes se touchent

Ik kon nooit met mijn vingertoppen bij mijn tenen wanneer ik op de yogamat zat met gestrekte benen.¹
Vanaf vorig jaar deed ik dagelijks oefeningen om dit te kunnen.
Donderdagochtend om 08.40 uur raakte ik voor het eerst in mijn leven met een vingertop een teen aan, zittend op de yogamat met gestrekte benen.

¹ Dit probleem kwam eerder ter sprake in Ik heb stierenkrullen en in Wij zijn geen water

Zo lang is het geleden

Het Forum Romanum (foto Julius Caesar)

Volgens de christelijke jaartelling is het nu het jaar 2024.¹
Maar als je het Griekse en Romeinse deel van de Europese geschiedenis meetelt– en waarom niet – is het nu het jaar 2777.
Zo lang of kort is het geleden dat de stad Rome werd gesticht.²
Europa moet de jaartelling vanaf de stichting van de stad Rome natuurlijk gewoon weer in gebruik gaan nemen.³
P.: "Er moet niets."
Ik zal snel een plan indienen bij de Europese Commissaris voor Reusachtige Problemen (daar liggen al drie plannen).

¹ De christelijke jaartelling werd bedacht in de vroege middeleeuwen door de Scythische monnik Dionysius Exiguus en de Engelse monnik Beda Venerabilis. In de tiende eeuw werd de christelijke jaartelling voor het eerst gebruikt voor het dateren van een pauselijk document en pas in de elfde eeuw nam de kerk de jaartelling definitief in gebruik.
² Hier zie je een reconstructie van het Forum Romanum in Rome. En dat rekenen wij niet mee!
³ De jaartelling Ab Urbe Condita

De vissen waren glibberig

School vissen

1.
Sinds het internet is verrijkt met artificiële intelligentie begint het dingen te verzinnen.
Het laat mensen dingen zeggen die ze nooit gezegd hebben en dingen doen die ze nooit gedaan hebben.
Binnen korte tijd zal het internet de realiteit helemaal uit het oog verliezen.

2. 
Het recht op realiteit moet als een grondrecht in de grondwet worden opgenomen ("Ieder heeft het recht op realiteit").
P.: "Er moet niets."

3.
Een vis die ik gevangen had veranderde in een andere vis.
De vissen waren glibberig.
De samenhang tussen glibberigheid en veranderlijkheid ontging mij niet!
Dit droomde ik vannacht (soms moet je het even over dromen hebben).

Over godvorming

Een etioloog plaatste tien apen in een kooi met in het midden een klimrek. De apen waren de hele dag in het klimrek
Na een poosje zette de etioloog het klimrek onder stroom.
Als een aap nu het klimrek in ging, kreeg hij een geweldige stroomstoot.
Tenslotte ging geen enkele aap er meer in.
De etioloog verving toen een van de apen door een nieuwe.
De nieuwe wilde meteen het klimrek in (zo is een aap).
Onmiddellijk begonnen de anderen hem te waarschuwen en weg te duwen. 
Zo leerde de nieuwe het klimrek te mijden ook al wist hij niet waarom.
Een tweede aap werd vervangen en een derde enzovoort.
Tenslotte waren alle oorspronkelijke apen vervangen door nieuwe en ze bleven elkaar waarschuwen en wegduwen bij het klimrek, hoewel ze geen van allen wisten waarom. Geen van allen had ooit de stroomstoot gevoeld.
Sterker nog, de etioloog had de stroom al lang uitgezet.
Dit experiment met apen is nooit uitgevoerd.

13 / Misschien valt er wat aan te doen

Tulsa 1921

1.
De natiestaat is geweld-dadig naar buiten toe én naar binnen toe.
Een Israëlische leraar werd door zijn leerlingen bijna gelyncht omdat hij kritiek had op de oorlog in Gaza.
Dit is het prille begin van het inwaartse geweld, de eerste aanzet tot de dictatuur.
De dictatuur is net zo bedreigend voor jonge naties als luizen voor jonge planten of de mazelen voor jonge kinderen (zoals nu ook in Amerika te zien is).¹

2.
De eerste christenen in Europa werden “heidenen” genoemd door de oorspronkelijke bewoners omdat zij de natuur niet eerden.
Later draaide het christendom het om en werden de oorspronkelijke bewoners van Europa de heidenen, omdat zij god niet eerden.
Misschien moeten wij dit terug omdraaien en de christenen weer heidenen gaan noemen omdat zij door de eeuwige stilstand van het monotheïsme nog altijd de natuur niet eren.

3.
Er is een verband tussen de snelle ontkerstening van Europa en de herwaardering van de natuur in Europa (het dier, de boom, de rivier, de mens).

4.
Wij kennen al het brute geweld van het christendom en de islam.
Komt daar nu nog het brute geweld van het jodendom bij (gefaciliteerd door de natiestaat)?
Benjamin Netanyahu zegt: "Deze oorlog zal doorgaan tot Hamas vernietigd is."
Dit is een andere manier om te zeggen: "Deze oorlog zal nooit stoppen."² 
De "eeuwigdurende", "heilige" oorlog is karakteristiek voor het monotheïsme.

5.
Er zit een paradoxale ijdelheid of "zelfverheerlijking" in de vruchteloze gedachte dat wat jou is overkomen het ergste is wat een mens kan overkomen.
Het is interessant om nauwkeurig te onderzoeken hoe het komt dat het monotheïsme geen zelfrelativering en daardoor geen zelfspot en daardoor geen empathie kent.
Misschien valt er wat aan te doen. 
Zelfrelativering, zelfspot en empathie (en een gevoel van macht) zijn namelijk precies wat nodig is voor de verfijnde kunst van het compromissen sluiten.
Of moeten wij wachten op een nieuwe spiltijd?³

6.
Het orakel van Delphi in Griekenland riep op tot zelfonderzoek.
Het zei: ken uzelf!
Het orakel werd in 390 na Chr. door de christelijke keizer Flavius Theodosius gesloten.
Zonder "ken uzelf" geen zelfspot, geen empathie, geen humor en geen compromissen!

¹ Een en ander hangt samen met de arbeidsverdeling die in elke natiestaat vanaf het begin ontstaat. En met de slaperigheid die ontstaat wanneer, zoals in elke natiestaat, het individu geheel of gedeeltelijk wordt opgeofferd aan de groep (wanneer er gezamenlijk gedroomd wordt).
² Maar het is geen oorlog, het is het 21e-eeuwse technologische equivalent van een middeleeuwse steniging (de steen is veranderd in een door AI aangestuurde bom).
³ De spiltijd of Achsenzeit in het Duits is een begrip van de filosoof Karl Jaspers. Hij schreef erover in het boek Vom Ursprung und Ziel der Geschichte (1949).

Toen draaide ik me om

Compromizepam van B&O en Big Placebo Pharma

1.
"Hij heeft vijf moeders. Hij heeft drie goden geschapen."

2.
In het Midden-Oosten beheerst niemand de verfijnde kunst van het compromissen sluiten.
Deze onmacht is iets diep kinderlijks. Daarom is er nu, speciaal voor het Midden-Oosten: compromizepam. Drie maal daags slikken bij de maaltijd met een glas water.¹

3.
"Hoor jij niet dood te zijn?"

4.
Het geld wil altijd het tegenovergestelde.

5.
P.: "Er bestaat ricotta die je kunt raspen, wist je dat? Harde ricotta."
J.: "Dat kan niet."
P.: "Jawel, dat kan wel want het is zo."
J.: "O ja, is dat zo?"
P.: "Ja, dat is zo."
J.: "O ja? Je bent zelf een harde ricotta!" 

6.
M. (22): "Ik heb vandaag geen zin om degene te zijn op wie boos geworden wordt!"

7.
Het onbegrijpelijke is iets zeer aangenaams wanneer het zich aandient in de vorm van poëzie.

8.
Ik was in zee. Ik zwom een heel eind uit de kust. Toen draaide ik me om, om naar de wereld te kijken. Dit was zeer verhelderend.

9.
Naarmate het beter met mij gaat zal ik haar steeds minder zien. Tenslotte zal ik haar niet meer zien.

¹ Compromizepam is een product van Binst & Onderwijl i.s.m. Big Placebo Pharma

12 / Israël heeft het zelf gedaan

Grozny 1994

1.
Voor Israël is er nu geen weg meer terug. 
Israël kan nu niemand de schuld meer geven (ook de nazi’s niet).
Israël heeft het zelf gedaan.
Dit is de oorzaak- en gevolgloze wereld van de soevereine natiestaat.
Welkom!

2.
Israël laat in Gaza zien waartoe het bereid is en in staat is.
Israël heeft een sterk leger. 
Israël deinst niet terug voor het verschrikkelijke. 
Israël bezit atoomwapens.  
Het is volstrekt niet ondenkbaar dat het zich op een dag tegen Europa keert. Aan welke kant staat Amerika dan?

3.
Beleven wij het einde van een paradigma? Spraken wij gisteren nog in een taal die wij vandaag niet meer verstaan?

4.
Op de ene televisiezender werden de gruwelen van Auschwitz getoond.
Op de andere zender werden de gruwelen van Gaza getoond.
Van Auschwitz naar Gaza in minder dan een eeuw.

5.
Hij zegt niets over wat zich in Gaza voltrekt.

6.
De monotheïstische religies bieden troost bij het leed dat zij zelf veroorzaken. Zij zijn kweller en trooster in één.
Bestaat er iets griezeligers?
Ongelovigen aller landen, verenigt u!
Nee hoor, grapje, wij moeten voortmodderen. Fortwursteln, zoals de Habsburgse keizer Franz Joseph zei.

7.
De atoombom had alleen door het monotheïsme uitgevonden en geworpen kunnen worden. En zo is het ook gebeurd.
Wordt vervolgd.

11 / In deze morele stilte is het monster van deze "oorlog" gegroeid

Pforzheim 1944

Hier zijn woorden uit de Talmoed: "Wie één mens doodt, doodt een hele mensheid."
Deze woorden stammen uit de vroege joodse diaspora.
Ongeveer tweeduizend jaar hadden de joden geen eigen staat. Zij hadden geen leger, geen wapens, geen gevangenissen.
Zij verweerden zich met hun woorden.
Sinds 1948 hebben zij een eigen staat.
Aan staten zijn Talmoedische wijsheden niet besteed. Een staat – elke staat – moet bereid zijn om te doden.
In Gaza is het doden ontaard.
Hoe kon het zo misgaan?
Hier zijn zeven mogelijke antwoorden:
Door de inherente gewelddadigheid van het monotheïsme.
Door het gebrek aan zelfspot en gevoel voor humor in het monotheïsme (hierover later).
Door het hiermee samenhangende absolutisme en de compromisloosheid van het monotheïsme (er is maar één god, er is maar één gelovige, er is maar één waarheid).
Door onervarenheid met het runnen van een natiestaat.¹
Door de agonie van de holocaust.
Door het Oude Testament (hierover later meer).
Door de delusie van het uitverkoren-zijn die karakteristiek is voor het monotheïsme, net als de delusie van het gedoemd-zijn, wat hetzelfde is maar dan omgekeerd.
Door het morele vacuüm na de holocaust.
Want na de holocaust was kritiek op Israël en op het oude volk iets onmogelijks. Dit onmogelijk-zijn van kritiek was begrijpelijk maar schadelijk. Er was daardoor ook geen Israëlische en joodse zelfkritiek.
In dit morele vacuüm (in deze morele stilte) is misschien het monster van deze "oorlog" gegroeid.
Wordt vervolgd. 

¹ Een zekere Asher Zvi Hirsch Ginsburg (1856-1927) schreef hierover al in 1891, na een bezoek aan de joodse gemeenschap in Palestina: "(De joden) moeten de woede van de inheemse bevolking niet opwekken door hen kwaad te doen. We moeten voorzichtig zijn in onze omgang met een vreemd volk onder wie we zijn teruggekeerd om te leven, deze mensen met liefde en respect behandelen en, onnodig te zeggen, met gerechtigheid en gezond verstand. En wat doen mijn broeders? Precies het tegenovergestelde! Ze waren slaven in hun diaspora, en plotseling vinden ze zichzelf met onbeperkte vrijheid, wilde vrijheid die alleen een land als Turkije (het Ottomaanse Rijk) kan bieden. Deze plotselinge verandering heeft despotische neigingen in hun hart geplant, zoals altijd gebeurt met voormalige slaven  - 'eved ki yimlokh (wanneer een slaaf koning wordt). Zij behandelen de Arabieren met vijandigheid en wreedheid, slaan hen schandelijk zonder voldoende reden en scheppen zelfs op over hun daden. Er is niemand om de vloed te stoppen en een einde te maken aan deze verachtelijke en gevaarlijke neiging (...)." (Bron: Wikipedia)

10 / Aan de logica van de staat valt niet te ontkomen

Barcelona 1938 ²

Politici gebruiken de taal om hun gedachten te verbergen.¹
Het is niet hun taak om de waarheid te spreken, zoals iedereen weet.
Het is hun taak om te zeggen wat het beste is voor hun land.
Het is hun taak om te zeggen wat het gunstigste effect heeft op de publieke opinie.
Dit komt zelden of nooit overeen met de waarheid.
En dus zei de Israëlische ambassadeur vier dagen geleden bij de jaarlijkse herdenking in Auschwitz dat op 7 oktober 2023 in Israël de holocaust terug was.
De sympathie van het publiek ligt altijd bij het slachtoffer en nooit bij de dader, tenzij de dader een held is.
En omdat er niets heldhaftigs is aan Israëls oorlog tegen de Palestijnen, probeerde de Israëlische ambassadeur er een andere oorlog van te maken.³
Er zijn nu negenentwintigduizend Palestijnse doden en achtenzestigduizend gewonden in Gaza.
De gewonden hebben armen en benen verloren.
En handen en voeten,
En ogen en oren.
En neuzen en monden.
Veel gewonden zijn kinderen.
Vandaag gaat het bombarderen door (het is de 117-de dag).
Wordt vervolgd.

¹ Vrij naar Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord (1754-1838): "Het woord is de mens gegeven om zijn gedachten te verbergen." Uit: La Confession de Talleyrand ("La parole à été donnée à l'homme pout déguiser sa pensée").
² Het bombardement op Barcelona in 1938 door Duitsland en  Italië wordt door historici gezien als het allereerste tapijtbombardement of verzadigingsbombardement (sic!) in de geschiedenis. Mussolini's minister van Buitenlandse Zaken en schoonzoon Galeano Ciano zei over dit bombardement: "Ik ben blij dat de Italianen erin zijn geslaagd horror te veroorzaken door agressie in plaats van welbehagen met hun mandolines." Zou Benjamin Netanyahu ook zoiets in zijn hoofd hebben, mutatis mutandis?
³ Het is geen oorlog, het is het 21e-eeuwse technologische equivalent van een middeleeuwse steniging (alleen is de steen veranderd in een bom).