Hij keek over alles en iedereen heen

Zeer lange man naast zijn vader (linksonder, onder de 
bolhoed)

Ik was hem vergeten.
Hij werd door sommigen "de ziener" genoemd. Hij zat altijd in de verste uithoek van café M. te A. Van daar riep hij bestellingen naar de bar:
"Bier!"
"Jenever!"
Hij hoorde bij het meubilair, zoals men zei. Pas wanneer er "laatste ronde" was geroepen stond hij op.
Hij was meer dan twee meter lang.
Hij moest bukken om door de deur naar buiten te gaan (de deur rinkelde bij het open- en dichtgaan).
Er is een buitensporige lichaamslengte die nog binnen bereik van het normale ligt. Het hoofd hoort nog bij de voeten en bij de aarde.
Maar er is ook een lengte die daaraan voorbij schiet, in de regionen van het niet-meer-geheel-menselijke.
Hij had schoenmaat achtenvijftig en een heel diepe stem als van een dier of van een of ander kolossaal muziekinstrument.
Wanneer hij opstond keek hij over alles en iedereen heen in de verte, vandaar dat hij door sommigen een ziener werd genoemd.
Een ziener is iemand voor wie toekomst en verleden nog bestaan in hun oorspronkelijke onbegrensde eenheid, dus zonder van elkaar gescheiden te zijn door het immer urgente heden van het bewustzijn.

Over afgrondsbloemen

Slangenkop

De maskerbloem is een afgrondsbloem. 
De slangenkop is ook een afgrondsbloem.
Maskerbloem en slangenkop!
Ze bloeien alleen in de bergen, aan de randen van diepe afgronden.
O, alleen te bloeien aan de randen van diepe afgronden!

Over werken en nietsdoen

Mensen zijn het minst schadelijk voor de planeet (en voor zichzelf) wanneer zij niets doen.
Maar om niets te doen heb je een sterke wil nodig.
Gezien de kritieke toestand van de planeet en de hoge moeilijkheidsgraad van het nietsdoen¹ is er een drastische financiële herwaardering nodig: het grote geld moet voortaan verdiend worden met nietsdoen; werkenden krijgen een uitkering.
De Engelse filosoof Bertrand Russell schreef al in 1935: "Ik denk dat er veel te veel werk wordt verricht in de wereld en dat enorm veel schade wordt veroorzaakt door de overtuiging dat werk deugdzaam is."²
Over deze en andere kwesties zal ik binnenkort een brief schrijven aan de Europese Commissaris voor Reusachtige Problemen.³xxxx

¹ Zie hierover ook 徒然草 door 兼好 (Essays in idleness (The harvest of leisure) door Kenkō), ca.1330
² Uit: In praise of idleness / Bertrand Russell / 1935: "I think that there is far too much work done in the world and that immense harm is caused by the belief that work is virtuous."
³ Hopelijk heeft hij het werk De mythe van de staatsschuld van Stephanie Kelton gelezen, waarin klip en klaar geschreven staat dat overheden het geld van belastingbetalers helemaal niet nodig hebben.

Over Napoleon en Karel de Grote

Charlemagne (748-814)

Napoleon zei: "Ik ben Karel de Grote."
Hij zei niet: "Ik herinner aan Karel de Grote."
En evenmin: "Ik lijk op Karel de Grote."
Ook niet: "Ik heb dezelfde status als Karel de Grote."
Hij zei eenvoudig: "Ik ben Karel de Grote."

Vrij naar: Thomas Mann / Freud und die Zukunft (1938)

Er bleef geen zweem van goddelijkheid meer over

Comte de Lautréamont

"Ik droomde dat ik binnen in het lichaam van een zwijn was, dat het mij niet gemakkelijk viel dit te verlaten, en dat ik mij met mijn borstels haar in de modderigste moerassen wentelde. Vervulling van mijn wensen: ik behoorde niet meer tot de mensheid! Zou dit een beloning zijn?
De gedaanteverwisseling was in mijn ogen nooit iets anders dan de hoge en edele weerklank van een volmaakt geluk, waar ik sinds lang op wachtte. Eindelijk was de dag gekomen, dat ik een zwijn was geworden!
Ik probeerde mijn tanden op een boomschors en met genot bekeek ik mijn zwijnensnuit. Er bleef geen zweem van goddelijkheid meer over, ik wist mijn ziel op te heffen tot de bovenmatige hoogte van deze onuitsprekelijke wellust." 

Uit: Les Chants de Maldoror / Comte de Lautréamont (Isodore Ducasse) / Herfst 1868

Turijn is mooi

Piazzo Carlo Alberto, waar Nietzsche Ecce homo schreef

Vijf dagen geleden waren we in Turijn.
We reden vier uur om er te komen vanuit Nice.
De zon scheen.
We werden warm als stenen.
Turijn is gebouwd naar het voorbeeld van steden waar grote gebeurtenissen worden gevierd.
Om Turijn te bouwen heb je nodig:
– standbeelden;
– pleinen;
– zuilengangen;
– zonlicht;
– schaduw.
Plaats de standbeelden midden op de pleinen.
Plaats de zuilengangen rondom de pleinen.
Giet er royaal zonlicht over uit.
Vul de zuilengangen met donkere, koele schaduw.
Laat eventueel een man door de zuilengangen wandelen. 

Hoe het klinkt (zo klinkt het)

Wakker wordend

Onze haan

1.
Onderweg van Amsterdam naar de Middellandse Zee logeerden we in het dorp Couchey in Bourgondië. We werden daar de volgende morgen heel vroeg gewekt door een haan.
M., wakker wordend, moest lachen om die uitslover van een haan.

2.
Op het Franse platteland zijn de duiven slank. Ze zijn mooi van vorm en hun koeren klinkt helder en kort als een mededeling. Amsterdamse duiven klinken als rochelaars (hetzelfde geldt voor duiven uit Nice).

3.
"Zullen we vrienden worden?"
"Over mijn lijk." 

4.
Op de snelweg tussen het Bourgondische dorp Couchey en de Middellandse Zee kwamen we terecht in een lange kijkfile¹. Het was warm (het was heet).
We draaiden de raampjes van de auto open en het rook heerlijk naar het zuiden.
Naar pijnbomen, cipressen, lavendel, sinaasappelbomen, citroenbomen, oleanders, bougainvillea en naar palmbomen met hun vuile baarden.

¹ Wikipedia: "Een kijkfile is een file die is ontstaan doordat weggebruikers uit nieuwsgierigheid afremmen en kijken naar een gebeurtenis – een ongeval of een kettingbotsing – die meestal op de andere rijbaan heeft plaatsgevonden."

We lagen op het strand

M. met zuidelijke hoed

We lagen op het strand in Antibes.
Het zand was zo wit en zacht, het leek wel vogelkooizand (vroeger had ik een vogel).
De zee probeerde op het strand te komen, maar dat lukte steeds niet.
M. was ervan overtuigd dat de acteur Leonardo di Caprio naast ons lag te zonnen en ze ging een beetje met hem flirten (de strandmens is vredelievend).
We lagen in de schaduw onder twee parasols.
Onze huiden verbrandden niettemin.
‘s Avonds barstte een hevig onweer los.
Onze tent was een dun trommelvlies tussen ons en de donderende wereld.¹

¹ M. houdt meer van hotels dan van tenten, maar ik hou meer van tenten dan van hotels. Dus soms kamperen we in een tent en soms logeren we in een hotel. De afwisseling van aarde en luxe is verhelderend.

Het bestaat niet meer

Sinaasappelboom in Nice

Nice is een stad met een zekere grandeur.
Door de kleuren van de huizen heeft de stad een zachte gloed die doet denken aan Odessa. Nou ja, aan beschrijvingen van Odessa door Konstantin Paustovski.
We hadden de auto toevallig in de Rue Rossini geparkeerd.
In die straat woonde Friedrich Nietzsche aan het einde van de negentiende eeuw!
Hij woonde daar in een pension. We gingen het pension zoeken, maar het is verdwenen.
Ça n’existe plus.

J’existe.

"Ik besta"

De Route du Soleil is schitterend.
Van het noorden naar het zuiden van Frankrijk is de Route du Soleil geel van brem.
Het geel van de bloeiende brem is tegelijk donker, verzonken (bijna duister) én lichtgevend.
Ter hoogte van Avignon had iemand "J'existe" geschreven boven de snelweg.
Hij of zij had het groot en netjes geschreven.
Hij of zij had het niet geschreven met een uitroepteken erachter maar met een punt.

In Grasse ruikt alles lekker

De parfumstad Grasse

We zijn in Grasse, de Zuid-Franse parfumstad.
We, dat zijn M. en ik.
Ik dacht dat Grasse een horizontale stad was, liggend in een vallei aan een rivier, maar het is een verticale stad, gebouwd tegen de flank van een berg.
In Grasse ruikt alles lekker, zelfs de parkeergarage.
Dit regelt de zeer rijke heer Fragonard, parfumeur.
Het kan niet zo zijn dat het stinkt in Grasse.
We waren ook (heel even) in de kathedraal van Grasse.
Wat een horrorkabinet.
En dat in zo’n mooie, geurige stad!

Wij komen meer aan de weet door te dansen dan door te denken

Breakdance

1.
"Ons vermogen om gelijkenissen te zien is een zwak rudiment van de overweldigende drang om gelijksoortig te worden" – Elias Canetti

2.
"Ons wezen ligt niet vast. Wij kunnen ons transformeren tot wat wij maar willen. Wij zijn magiërs en kameleons" – Pico della Mirandola

3.
"De kunstenaar verandert zich in alles wat hij ziet en wat hij wil zijn" – Novalis

4.
"In de muziek is de onmiddellijke prikkeling van de spieren steeds meer naar de achtergrond gedrongen. De mens bootst niet meer alles na wat hij voelt en hij beeldt het ook niet meer lijfelijk uit (in de dans). Niettemin is dat de eigenlijke dionysische toestand" – Friedrich Nietzsche 

5.
"Kennis die we verwerven door het dionysische vermogen (door vereenzelviging) is dieper dan kennis die we verwerven door de socratische logica (door afstand en objectiviteit)" – Friedrich Nietzsche

6.
Met andere woorden: wij komen meer aan de weet door te dansen dan door te denken.

Ik ben een dier

Dier

Hij is veranderd.
Hij rookt geen sigaretten meer.
Hij drinkt geen alcohol meer.
Hij denkt andere gedachten.
Hij voelt andere gevoelens.
Hij is een dier.
Ook is hij één met de wereld.

Over afdwalen

De hut op kippenpoten op het Java-eiland

Ik zag een cruiseschip ontmeren aan de Veemkade.¹
Ik zette de pas erin om het grote schip te zien keren midden op het IJ.
Ik snelde over de Verbindingsdam die vol stond met fluitekruid.
A.'s moeder zei: "Van de ene op de andere dag is er overal fluitekruid, en van de ene op de ander dag is het straks ook weer verdwenen."
Je moet fluitekruid niet verwarren met bereklauw.
Overal lag knisperige iepensneeuw, ook wel iepenconfetti genoemd.
En voort, vlug, langs de Hut op Kippenpoten!
Zo noemde S. vroeger het hutje halverwege de trap aan de achterkant van het voormalige Havenarbeidsreservegebouw op het Java-eiland.
Dat hutje staat op kippenpoten!
Ken je De Hut op Kippenpoten uit Moussorgski's Schilderijen-tentoonstelling?
Maar waar had ik het ook weer over?

¹ Het juiste maar ongebruikelijke woord ontmeren betekent: het losmaken (en wegvaren) van een schip. Het omgekeerde is afmeren of aanleggen (het vastmaken van een schip aan de kade of aan een boei). Aanmeren is volgens sommigen een onjuiste samenstelling van afmeren en aanleggen. Maar volgens anderen, waaronder het gezaghebbende Genootschap Onze Taal, zijn aanmeren en afmeren allebei goed. In scheepvaartkringen is meren de gebruikelijke term. In het Binnenvaarpolitiereglement (bijvoorbeeld) komen de woorden afmeren, aanmeren en ontmeren niet voor.

P. heeft een nieuwe baan

Links de afscheidsbos en rechts de welkomsbos

 

Deze oorlog duurde vijf jaar, acht maanden en zeven dagen

The Second World War, verpakt

Ik was bij J. op bezoek.
Ik was in zijn atelier aan de overkant van het water.
J. gaf me Winston Churchill's zesdelige werk The Second World War uit de bibliotheek van zijn vader, die zich een Europeaan voelde.
Winston Churchill begon al aan The Second World War in het jaar 1940 en hij nam zich voor een heldenrol te spelen in de oorlog die hij ging beschrijven. 
J. verpakte The Second World War zorgvuldig in mooi dun papier.

Hoe wereldgeschiedenis ontstaat

Oostenrijks-Hongaars cavalerie-eskadron / Russische
front / augustus 1914

"Ulrich herinnerde zich een ervaring uit zijn tijd als militair: het eskadron rijdt in rijen van twee en men laat bevel doorgeven oefenen, waarbij een zachtjes uitgesproken bevel van de een naar de ander wordt doorgegeven; wordt er nu vooraan bevolen: 'De wachtmeester moet voorop rijden', dan komt er achteraan uit: 'Acht ritmeesters tegelijk voor de kop schieten' of iets in die geest. Op diezelfde manier ontstaat ook wereldgeschiedenis."¹

¹ Ulrich is de hoofdpersoon uit Robert Musils roman Der Mann ohne Eigenschaften
² Een eskadron is een tactische eenheid bij de cavalerie
³ Uit: Robert Musil / De man zonder eigenschappen, Eerste boek, tweede deel (Insgelijks geschiedt), hoofdstuk 83: Insgelijks geschiedt of waarom wordt geschiedenis niet bedacht? / Meulenhoff 1988 / vertaling Ingeborg Lesener / p. 469

Ik was in de war

The Greatest Show on Earth

Rondom de tennisvelden in Madrid zag ik reclamezuiltjes van het kledingmerk Pedro del Hierro.
Ik dacht dat Pedro del Hierro Peter van Gisteren betekende.
Maar het Spaanse woord hierro betekent niet gisteren (ik was in de war met het Franse woord hier).
Het betekent ijzer.
En dus staat er op die zuiltjes: Peter van IJzer (IJzeren Peter).
Dat klinkt beter dan Peter van Gisteren, of niet?
"Het klinkt allebei goed," zei A.

Over het belang van nette kleren

Mijn bruine leren schoenen

In verband met die kleine ingreep van twee jaar geleden moet ik twee keer per jaar naar de dokter om te laten controleren of alles in orde is.
Ik doe dan mijn zeer nette kleren aan.
Mijn bruine leren schoenen. 
Mijn donkerblauwe sokken.
Mijn lichtbruine linnen broek (waarover al zoveel te doen is geweest).
Een nieuw wit T-shirt met een V-hals.
Mijn gestreken witte linnen overhemd.
Ook scheer ik me zorgvuldig, zo nodig niet alleen mijn "driedaagse baard" maar ook mijn hoofdhaar.
En ik neem een nieuw mondkapje mee, nog in het cellofaan.
Zo gekleed en verzorgd ben ik goed gedefinieerd, en daardoor onkwetsbaar en onsterfelijk.
Dit is het belang van nette kleren (en van goede definities).

De kleine perzik staat ook zonder eigenaar in bloei

Perzikbloesem

1.
Volgens Diodoros van Sicilië stond er boven de ingang van de bibliotheek van de tempel van farao Ramses II: "Plaats van zorg voor de ziel" (ψυχῆς ἰατρείον). 

2.
Na lang oefenen kan ik me eindelijk een droom voornemen.

3.
Ik was niet als een pijl, rillend van energie op weg naar mijn bestemming (de roos).

4.
Hij neemt zich niets voor en hij herinnert zich zijn mislukkingen noch zijn successen.

5.
Iedereen beschuldigt iedereen ervan het doosje bonbons leeg gegeten te hebben. 

6.
Hij is beslist geen ruziemaker. Hij is juist altijd op zoek naar geestverwanten. Omdat die niet te vinden zijn heeft hij altijd ruzie. 

7.
Gogols Avonden op een dorp bij Dykanka heeft hij niet gelezen, noch − om maar wat te noemen − Yuan Mei's Afschuw van de ouderdom. Hoe kan hij dan zo vol afkeuring praten over Rusland en China?

8.
Ik zei iets over M.'s jurkje (ik zei dat het misschien wat te bloot was). M. beriep zich op haar vrijheid van kledingsuiting. 

9.
Er is een tijd geweest dat wij elkaar niet kenden. 

10.
"De kleine perzik staat ook zonder eigenaar in bloei" − Uit het gedicht Een dorp aan de Huai na de oorlog, door Dai Fugu, 12-13de eeuw.¹

11.
Een ei is wit of bruin, al naar gelang de kleur van de lellen van de kip. 

¹ De Huai is een grote Chinese rivier tussen de Gele Rivier en de Yangtze. Hier volgt het hele gedicht:

Een dorp aan de Huai na de oorlog

De kleine perzik staat ook zonder eigenaar in bloei -
De mist, het gras, zo onbegrensd en dan de ochtendkraaien!
Rond oude putten, her en der, een ingestorte erfmuur:
Dat waren vroeger stuk voor stuk de huizen van de mensen.

Zigeuners en hockey, hockey en zigeuners

Botic kijkt om in Madrid

Gisteren zag ik Botic van de Zandschulp spelen, de tennisser. Hij speelde tegen de Spanjaard Pablo Careño Busta en hij won. Het was in Madrid.
Niet eerder zag ik een Nederlandse tennisser zo goed spelen als Botic van de Zandschulp. Zijn naam is voor Engelsen niet makkelijk uit te spreken.
Hij speelt in kleding waar een wiel op staat. Op zijn petje, op zijn T-shirt en op zijn broek staat het wiel. Ik denk tenminste dat het een wiel is. Of is het een bloem?
Wiel of bloem?
Bloem of wiel?
Het is het logo van het hockeykledingmerk The indian maharadja. Waarom speelt de tennisser in hockeykleding? 
Ik heb meteen een T-shirt en een broek van The indian maharadja besteld. Degenen met wie ik tennis zullen jaloers zijn. Wat geeft het dat het hockeykleding is!
Dat wiel of die bloem staat trouwens ook op de vlag van India en op de vlag van de zigeuners.
Zigeuners en hockey.
Hockey en zigeuners.

Korte excursie naar het rijk van de moraal

Zonsondergang boven Kiev

Wat een wonderlijke en persistente verwarring heerst er toch over joden en nazi's in de Russisch-Oekraïense oorlog.
De Russische minister van Defensie Lavrov zei vandaag in de Italiaanse media: "Het feit dat president Zelenski joods is betekent niet dat Oekraïne niet nazistisch is."
Wat is er aan de hand in Oekraïne (behalve dat het er oorlog is)?
Hoe komt het dat het na-oorlogse morele schema daar tekenen van liquefactie begint te vertonen?¹
Interessante tijden voor een moralist!
In het Oekraïense morele tumult lijkt alles te draaien om het zogenoemde Azovbataljon.
Hier zijn enkele opzienbarende dingen die Wikipedia te melden heeft over het bataljon:
1) Het is een extreem-rechts, anti-Russisch paramilitair bataljon onder leiding van de white supremacist Andriy Biletski.
2) Het wordt gefinancierd door de joodse oligarch Igor Kolomoyski, een goede kennis of vriend van president Zelenski.²
3) Er vechten joodse manschappen in mee.
4) In het vaandel van het bataljon prijkt het nazistische symbool van de wolfsklem. 
Klopt dit allemaal?
En zo ja, wat heeft het te betekenen?
Had minister Lavrov gelijk?
Dat is te onderzoeken (het zou niet de eerste keer zijn in de comédie humaine van de geschiedenis dat vijanden vrienden worden).
Voor wie moeten de Oekraieners banger zijn? Voor Poetin of voor Zelenski?

¹ In de geologie betekent liquefactie het "vloeibaar" worden van de grond door een aardbeving. 
² De extreemrechtse en extreem gewelddadige pro-Russische Wagnergroep, genoemd naar de favoriete componist van Hitler en geleid door de joodse Jevgeni Prigozjin, is daarmee de Russische tegenhanger én het Russische spiegelbeeld van het Azovbataljon.