De lucht was rood gekleurd door de ondergaande zon

Toen zijn club Ajax had gewonnen was R. zo onvoorstelbaar blij dat hij met zijn honkbalknuppel bovenop een tramhokje klom.
Hij ging het tramhokje kort en klein slaan van vreugde.
Het was een warme zomeravond. De lucht was rood gekleurd door de ondergaande zon en R. had al meer dan dertig glazen bier op.
Hij ging wijdbeens op het tramhokje staan en hief de honkbalknuppel boven zijn hoofd onder de schitterende roodgekleurde hemel.
En terwijl hij daar zo stond dacht hij: "Waar ben ik eigenlijk mee bezig?"

Zo had ik er nog niet over nagedacht

Ik ben 1.83 meter lang.
Maar in mijn paspoort staat al sinds ik achttien ben: lengte 1.87 meter.
"Dus u bent al uw hele leven 4 centimeter te kort," zei vrijdag iemand.
Zo had ik er nog niet over nagedacht.

Over stinken

Het valt me op dat steeds meer mensen stinken.
Dat komt – denk ik – doordat ze een steeds groter deel van hun tijd achter het beeldscherm doorbrengen.
Internet is een geurloos universum.
Je kunt tegelijkertijd stinken en geliefd zijn op internet.
Dat is in het gewone leven niet het geval.

Als je ver van alle afgronden en gevaren leeft

Schoolbord, leeggeveegd

1.
Hij raapte herfstblaadjes op van de straat.
Hij nam ze mee naar huis en legde ze in zijn boeken te drogen.
Daardoor dwarrelden er altijd herfstblaadjes uit zijn boeken als hij ze uit de kast pakte. 

2.
Ik las het volgende.
"De hele mensheid is maar een incident op een onverschillige planeet; een mannetje dat de allerlaatste seconde opkomt en denkt dat hij de hoofdrol heeft."
Zo'n wijds perspectief – sub specie aeternitas – is heel geschikt om je eigen falen én het succes van anderen te relativeren.

3.
Als je langdurig "in het midden" leeft, ver van alle afgronden en gevaren, dan zul je op den duur een beetje gaan stinken.

4.
Luiheid en angst gaan moeilijk samen. Je moet altijd alert zijn, zelfs in je slaap. Angstige mensen zijn energieke mensen.

5.
Nog altijd rollen er hier tennisballen uit Z. tevoorschijn vanonder de kasten, de bedden, de banken.

6.
Vriendschap is mogelijk meer een kwestie van symmetrie dan van sympathie (hetzelfde geldt misschien voor de liefde). 

7.
Aan het einde van de les veegden de leraren alles uit wat ze op het schoolbord geschreven hadden. Sommigen deden dit heel ontspannen, heel swingend, heel overtuigend.

Niemand in heel Italië speelt polo

1.
Vroeger wilde hij anders zijn dan iedereen. Hij wist toen niet, zei hij, hoe geestverruimend het is om net zo te zijn als iedereen.

2.
Ik zag een documentaire over autisme.
De wereld wordt almaar gunstiger voor autisten.

3.
"Ik had vannacht een vergadering."
"Midden in de nacht? Dat moet wel een belangrijke vergadering geweest zijn."
"Nou, we waren niet echt aan het vergaderen, we renden rondjes om de vergadertafel." 

4.
"Ben je dood?"
"Nee hoor, ik leef."
"O, goed, mooi."

5.
"Elk zoogdier krijgt ongeveer driehonderd miljoen ademhalingen cadeau bij de geboorte. Een muis jaagt die ademhalingen er sneller doorheen dan een mens."
Dit zei M. uit W.
Hij zei ook: "Het mooiste is een Poeh-achtig¹ universum waarin alle nadruk en liefde moeiteloos komen te liggen waar ze op dat moment het meest nodig zijn."

6.
In onze taal is de u zowel de beleefdheidsklinker als de obscene klinker (de straatklinker of scheldklinker): alstublieft, dankuwel, kut, lul, neuken, rukker, fucker, sucker. 

7.
Bezit is net als liefde² een epistemologische kracht (ik begreep niets van cryptomunten tot ik er zelf een paar bezat).
Wie de wereld bezit, begrijpt de wereld.

8.
Als Amsterdam de wereld is en als Amsterdam een elpee is – waarom niet? –, dan is het Weteringcircuit het gaatje in het midden van de wereld.

9.
In het programma Over de rug van de Andes was een katholieke non te zien die een kermend oud besje liefdevol verpleegde.
"De zieke is een Christus die onze aandacht nodig heeft," zei ze.

10.
Een oorlogsmonument voor het lijden van één volk – jouw volk – in plaats van het lijden van alle volkeren is iets zeer eerzuchtigs. 

11.
Nadat Roger Federer de finale had verloren barstte hij in tranen uit en het snikken hield zo lang aan dat het stadion zich vulde met zijn tranen. Het was een warme zomeravond en sommigen namen een duik in Federers tranen.

12.
In de supermarkt rekende ik af bij het prachtig mooie kassameisje. Ze zag dat ik een nieuwe bril op had en ze zei:
"Wat heeft u een mooie nieuwe bril op. Hij staat u goed."
"Dank u. Mag ik ook zeggen wat ik allemaal mooi vind aan u?
"Dat mag."
"Uw haar, uw ogen, uw glimlach, uw schouders..."
Ik stopte even met opsommen om te kijken of ik haar soms in verlegenheid bracht.
"Ga maar door," zei ze.

13.
Het Siciliaanse dorp Giarre wordt ook wel de hoofdstad van het onvoltooide genoemd, la capitale dell'incompiuto.
Er staan in Giarre maar liefst vierentwintig niet afgebouwde grote publieke werken, waaronder een polostadion. 
Een inwoner van Giarre zei: "Niemand in Giarre speelt polo. Niemand in heel Italië speelt polo." 

14.
Als kind was ik ervan overtuigd dat buitenlandse kinderen weliswaar in een voor mij onverstaanbare taal spraken, maar dat ze allemaal in mijn taal dachten en voelden (en droomden).
Op dezelfde manier heeft het Westen lang gedacht dat westerse waarden universele waarden zijn. 

¹ Bedoeld wordt: Winnie-the-Pooh-achtig
² Volgens Max Scheler kennen wij hetgeen wij liefhebben het best

Hij mag het niet hardop zeggen

Amerikaanse helikopters in de Vietnamoorlog

1.
De Tao Te King zegt meteen aan het begin: "Ik ben niet wat hier geschreven staat."

2.
In de jaren zeventig van de twintigste eeuw was elke avond de Vietnamoorlog te zien op tv.
De Vietnamezen waren mager en snel.
Ze waren lichtvoetig en  beweeglijk.
En behendig.
Ze renden op blote voeten met wijd uitstaande tenen door de moessonregens.
En ze wonnen.

3.
Vreemd dat je binnen één leven en één lichaam zowel een 15-jarige als een 63-jarige bent.

4.
Zijn soort intelligentie is een imploderende intelligentie, een eindigende, zichzelf verslindende, afkoelende intelligentie. Hoe langer hij ergens over nadenkt, hoe minder woorden hij overhoudt.

5.
H. was jong en verzette zich uit alle macht tegen zijn vader (zo doen jongens).
Zijn vader was de burgemeester van de stad.
Het was of heel de stad zijn vader was: de straten, de pleintjes, de parken, de vijvers, de rivier, de cafés, de restaurants, de bioscopen, de winkels, de regen, de grasveldjes, de dwarrelende herfstblaadjes.
Er zat niets anders op dan te verhuizen. 

6.
Hij mag sommige dingen wel denken, maar hij mag ze niet hardop zeggen. Om een voorbeeld te geven: hij mag wel denken dat het vliegtuig waarin hij zit zal neerstorten, maar hij mag het niet hardop zeggen.

Hij veranderde voortdurend van gedaante

Anders Celcius

1.
Als de mensheid kon dromen, dan droomde de mensheid een alziend oog.

2.
Ik zag een reportage over de stad Jeruzalem op tv.
"Er is maar één god," hoorde ik de hele tijd uit de mond van moslims, joden en christenen.
Uit de dramatische voorstelling en toe-eigening van het ene (het enige) en uit de fanatieke lichamelijke en geestelijke vereenzelviging ermee, wordt het verlangen en het streven naar de vernietiging van al het andere vanzelf geboren (dit is de monotheïstische opdracht bij uitstek). 

3.
Het monotheïsme is ontstaan in de meest onherbergzame en onbarmhartige gebieden van de planeet, bij temperaturen van veertig of vijftig graden Celcius. Er was geen boom met schaduw of water te bekennen, alleen maar zand en droogte en dorst.
Het panheïsme, het polyheïsme en zerotheïsme¹ zijn ontstaan in streken waar talloos veel rivieren stromen, waar het groen is en koel en vochtig. In onze streken.

4.
Proteus is de Griekse god van de metamorfose. Hij veranderde voortdurend van gedaante.
Is ons vermogen om gelijkenissen te zien een overblijfsel van het proteïsche vermogen om daadwerkelijk te veranderen, om volledig besmet te worden door het andere?
Plato zag de dichter als erfgenaam van Proteus en verklaarde hem vanwege zijn onnavolgbaarheid – zijn vrijheid, zijn beweeglijkheid, zijn bevattelijkheid, zijn veranderlijkheid – tot persona non grata in zijn ideale staat.

5.
Wil je de monotheïstische drang tot vernieling van al het andere aan het werk zien?
Dan moet je dit eens lezen: Our god is stronger (The Guardian, 6 november 2018).
Het gaat over een eilandenrijk dat vecht tegen evangelisatie.

6.
Doordat de mensen steeds verder konden reizen (per vliegtuig, per schip, per trein) werden hun liedjes steeds zachter en melancholieker.
En ze begonnen over elkaar te zingen in plaats van over god.

¹ Neologisme door mij ("ondergetekende")

Enkele teruggevonden ondergangsvisioenen

Anton Bruckner (1824-1896)

1.
Op internet bestaan geen afstanden.
Op internet bestaat geen verte en geen nabijheid.
De melancholie, het verlangen, de herinnering en de verbeelding zullen daardoor verdwijnen.
Ook het zingen, het dichten, het schrijven en het schilderen zullen verdwijnen.
Waarom zongen en schreven en verlangden wij?
Om afstanden te overbruggen.

2.
Op internet is niemand ver weg.
Het gevoel te dicht op elkaar te leven neemt daardoor toe en ook de irritatie neemt daardoor toe (vandaar ook Metoo).
Men begint aan elkaar te knagen zoals varkens doen in grote stallen.
Door de grote stallen van de sociale media zal het kannibalisme terugkeren.

3.
Volgende generaties zullen steeds minder tijd doorbrengen in wat wij nu nog "de werkelijkheid" noemen. Tenslotte zullen ze er helemaal van losraken als in slaap gevallen kinderen. Wanneer straks iedereen in z'n eigen droomwereld leeft (z'n eigen virtuele "metaversum") zal het internet meer energie verbruiken dan de hele wereldeconomie – alleen om onze dromen draaiende te houden. Bosbranden zullen niet meer doven, zeespiegels zullen stijgen. De menselijke beschaving zal worden weggevaagd door haar eigen dromen.

4.
Ken je de componist Anton Bruckner?
Hij schreef symfonieën voor zeer grote bezetting (voor honderden muzikanten).
Ik ben een keer bij de uitvoering van zo'n symfonie geweest.
Het mooiste was het stemmen van de instrumenten (het voorbereidende lawaai).
Toen Bruckner oud was begon hij alles te tellen: het aantal bladeren aan bomen, het aantal komma's in boeken.
Hij was doorlopend verliefd.

5.
In de muziek bestaan rusttekens voor hele rust, halve rust, kwart rust, zestiende rust; voor een maat rust, voor vijf maten rust en ook voor een "generale pauze: niemand speelt" (GP).

Wat is het, dat hier recht spreekt?

De 96-jarige

Ik zag een levend wezen helemaal onherkenbaar verpakt in sjawls en doeken.
Het was een zij.
Zij zat vastgeriemd in een stoel in een rechtszaal in Duitsland.
Zij was 96 jaar oud.
Zij werkte meer dan 75 jaar geleden als secretaresse voor een Duitse nationaal-socialist (een nazi).
Nu zat zij in de rechtszaal om gestraft te worden.
Een jeugdrechter behandelde de zaak, want zij was een tiener toen zij een secretaresse voor een nazi was.
Wat is het, dat hier recht spreekt?

Over het monotheïsme

Doornenkroon

Wappies zijn mensen die niet goed wijs zijn.
Een pedonetwerk is volgens wappies een netwerk van rijken en machtigen die kinderen seksueel misbruiken in de kelders van pizzeria's.
Maar daar klopt niks van, wappies! 
De kinderen worden niet misbruikt in de kelders van pizzeria's, maar in de kelders van het katholicisme.
Dit staat in een rapport!
Franse katholieke geestelijken hebben sinds het jaar 1950 
vierduizend kinderen per jaar seksueel misbruikt. 
Ondertussen is er weer een nieuwe statenvertaling van de bijbel verschenen. 
De uitgever van de nieuwe bijbel schrijft in zijn catalogus: "De deluxe-uitvoering heeft een soepele band van hoogwaardig vivella dat prettig aanvoelt."

Over waarde

Gloeiende steenkolen

In de Verenigde Staten heeft een bedrijf dat cryptomunten maakt een hele steenkolencentrale gekocht.
De centrale levert haar energie exclusief aan het cryptomuntenbedrijf.
Aarde (steenkool) wordt nu rechtstreeks omgezet in geld.
Als straks alle steenkool op is, zal de rest van de planeet worden opgestookt. En alles zal rechtstreeks worden omgezet in geld.
En op het laatst zal er alleen nog maar geld rond de zon draaien.

Ken jij Roxanne van Iperen?

Pistache ijsje met slagroom in het hoorntje

"Ken jij Roxanne van Iperen?"
"Nee."
"Wil je een ijsje?"
"Graag, met slagroom in het hoorntje."
"Dus niet op het bolletje ijs."
"Nee."

Bij het groene gebouw met het torentje heb je je bestemming bereikt

Ondertussen op het dak van de Hermitage 

Eerder schreef ik al over Edwin Trommelen.
Hij woont bij ons op de eilanden aan onze mooiste kade.
Hij is een liefhebber van wodka en daarom schreef hij een boek over wodka.¹
Je leert Rusland beslist beter kennen door zijn boek.
Niet alleen leer je de beroemde ziel van de Rus beter kennen – waarvan de aard onmiskenbaar samenhangt met de omvang van het land – maar je leert ook de weg in Rusland een beetje kennen.
In zijn boek schrijft Edin Trommelen namelijk:
"Als je in Sint-Petersburg bent moet je beslist de Kunstkamera bezoeken. Je steekt bij de Hermitage via de Paleisbrug de Neva over en loopt meteen naar links. Bij het groene gebouw met het torentje op Universiteitskade 3 heb je je bestemming bereikt."² 

¹ Rusland in 101 wodka-etiketten, een bonte biografie van een land en zijn bewoners / uitgeverij Lias / 2020
² De Kunstkamera is het eerste museum van Rusland, opgericht door Peter de Grote (Edwin: "Een rariteitenkabinet met educatieve pretenties.")

Het had niet veel gescheeld

Het schip verdween weer in de mist

Vanmorgen om tien voor tien vertrokken A. en ik met de pont naar Noord in dichte mist.
Toen de pont midden op het IJ was minderde hij vaart en hij begon achteruit te varen als een terugdein-zend dier.
Korte tijd lag de pont doodstil op het water.
We wachtten in spanning af.
Toen zagen we iets bewegen in de mist, een donkerte, een schim, een schaduw. De schim (die een schip was) voer vlak voor ons langs en verdween weer in de mist waaruit hij gekomen was.
Het had niet veel gescheeld!

Over veldbloemen

Over aankomen in Z. per trein

 

Over vertrekken uit Z. per trein

 

Van heel ver kwam iemand aanrennen om de bal te vangen

De IJsselkade bij Zutphen

1.
Als de Romeinen op reis gingen zeiden ze dat ze van hemel gingen veranderen (caelum mutare).

2.
Hij was bij z'n moeder op bezoek. 's Avonds vroeg ze hem waarom zijn leven mislukt was. Hij ontkende dat het mislukt was. Maar daar wilde zij niks van weten.

3.
Ik bracht een bezoek aan de rivier de IJssel.
Op de kade stond een beeld van Ida Gerhardt.
Het beeld stond niet op een sokkel maar op de grond.
Er was innigheid rondom.

4.
Hier gooiden wij de bal in de lucht.
En dan verstopten wij ons.
Van heel ver kwam iemand aanrennen om de bal te vangen voordat hij op de grond stuiterde.
Wij hadden van tevoren zijn naam geroepen.

5.
Ik had afgesproken met M. en J. bij café de D. Het was warm weer, we zaten buiten. Tegen middernacht kwam er een tijdje een panter bij ons staan.

6.
Kijk, daar, die boom, die was het. Die strekte zijn takken naar mij uit als armen.

Over dronkenschap

 

Gods koetje heeft haast

                                                   "Onderweg" (door M. (20))

Ik zeg het maar hoe het is

Driekleurige dagschone

1.
Twee mannen die ik ken kennen Elise Schaap de actrice.

2.
Ik zag hoe twee jonge eksters een poes aan het plagen waren. Ze lachten, de eksters.
Volgens P. kunnen dieren wel plezier hebben maar niet lachen. Maar volgens mij kunnen ze lachen.  
Kun je plezier hebben zonder te lachen?
(Kun je lachen zonder plezier te hebben?).

3.
Ik heb een tennisracket gekocht met snaren die onder stroom staan.
Daarmee kun je gemakkelijk muggen en ander ongedierte doden.
Vijf dagen geleden joeg ik met het racket op een vlieg die in de keuken rondvloog.
Die vlieg was een vlieg uit de familie van de drekvliegen. Er zat allemaal drek aan zijn pootjes. 
Ik raakte hem met de snaren, maar hij vloog gewoon door.
Pas later vond ik hem op de grond in een hoek van de kamer.
Hij lag op zijn rug met zijn vieze pootjes omhoog.

5.
"Zal het ooit ophouden met waaien? Zal de wind ooit voorgoed gaan liggen?"  

6.
Ik kan slecht tegen mijn verlies.
Ik zeg het maar hoe het is.
Omdat U. en ik verloren hadden in de halve finale van Wimbledon Amstelveen zei ik: "Ik ga nooit meer tennissen, ik heb er genoeg van, ik stop ermee. Ik ga in een tent wonen zoals Kadhafi."
"Nou dan doe je dat toch popje," zei U.

7.
Vlak naast mij op de veerpont stonden een man en een vrouw. De man had een reebruine hond bij zich met lange zachte krulharen.
"Wat een lieve hond," zei de vrouw, "wat is het voor een hond?"
De man legde uit wat voor hond het was en de vrouw ging de hond aaien op haar hurken. Ook de man ging de hond aaien. Twee handen aaiden de hond.
Ik stond er vlak naast. Ik kon alles horen.

9.¹
Ik had een zogenoemde Chandoscrisis.
Die heb ik één keer per drie tot zeven jaar.
Die duurt ongeveer drie maanden.
De schrijver Hugo von Hofmannsthal heeft deze soort crisis in een brief als volgt omschreven: "Es ist mir völlig die Fähigkeit abhanden gekommen, über irgendetwas zusammenhängend zu denken oder zu schreiben." (Hugo von Hofmannsthal, Ein Brief, 1902).

10.
Petere is een Latijns werkwoord. Het betekent: zoeken, vragen, streven, verlangen. 

11.
P. en ik kwamen langs een veld vol met:
wit koekruid,
driekleurige dagschone,
strandviolier,
rode vlas,
gele zoete lupine,
gekroonde ganzenbloem,
Turkse drakenkop,
damastbloem,
pekbloem,
zonnehoed,
groot kaasjeskruid,
muurbloem,
grote teunisbloem,
bosliefje,
baby blue eyes,
juffertje in het groen,
vogeloogjes,
sneeuwtapijt,
slaapmutsje,
korenbloem,
blue eyed Mary,
grote klaproos,
hoofdjesgilia,
amandelroosje,
nachtviolier,
Chinees vergeet-me-nietje
en
prikneus.

12.
Wanneer M. (20) en Z. (17) 's nacht laat nog door de stad moeten, dan zeg ik tegen ze: "Kijk goed uit, there are many many banditos in the mountains."
Dat heb ik van mijn vader.

13.
Stef Blok neemt alles over.

¹ 8 is verwijderd door de auteur (zelfcensuur).

Over afspraken maken

"Wanneer zullen we afspreken?"
"Op een nader te bepalen tijdstip. Kun jij dan?"
"Dan heb ik al een afspraak."
"O, ok, jammer. Te zijner tijd, schikt dat wel?"
"Hm, nee, dan kan ik niet, maar ik zie dat ik op enig moment nog vrij ben."
"Dat wordt lastig voor me, vrees ik. Op het laatste moment?"
"Ja, kan. Tot dan!"

Over wodka

Catharina de Grote (1729-1706)

Schuin tegenover me zat E. Hij hield voor de tweede keer in zeven jaar een lezing over wodka¹.
"Waar ging je vorige lezing over wodka ook weer over?" vroeg iemand belangstellend.
"Over wodka," antwoordde hij.
Recht tegenover me zat een fragiele dame die me deed denken aan tante A.  Halverwege de avond zei ze:
"Nachtmerries komen doordat je het te warm hebt."
Ze wees met name op de kwalijke invloed van te warme voeten.
Links van me zat J. Hij zat de hele avond te kletsen met iemand die mogelijk van adel is.
En rechts zat S., die aan de Levantkade woont.
J. en ik hielpen haar met het leegdrinken van haar glaasjes wodka. Dat wil zeggen: zij goot telkens wodka uit haar glas in onze glaasjes en wij dronken het behulpzaam op.
De volgende ochtend had ik een kater, maar zoals gebruikelijk bij wodka was het geen troebele kater.
Het was een heldere kater.
Dat meldde ook J.
Het liefst hadden we natuurlijk de hele avond Russische Bespochmelnaja-wodka gedronken, maar die was niet voorhanden.
Bespochmelnaja betekent: de katerloze. 

¹ Hij hield zijn lezing op de KNSM Sociëteit, die P. en ik dertien jaar geleden zelf hebben opgericht als experiment met de tijd en deels naar het voorbeeld van Catharina de Grote's Hermitage.

Ik dacht dat er iets mis was

Op een dag was de vriendschap voorbij.
Het was gewoon voorbij.¹
Soms dacht ik aan hem terug.
Dan dacht ik: wat was er toch mis met zijn voeten?
Negen dagen geleden kwam ik hem tegen.
Hij was meer dan dertig jaar ouder geworden.
En ik zag: er is niks mis met zijn voeten.  

¹ Vrij naar de laatste regels van het gedicht The Hollow Men door T.S. Eliot: "This is the way the world will end / Not with a bang but with a whimper"

Ik stond te wachten

Het IJ vanaf de pontsteiger aan de Surinamekade

Ik stond te wachten op de veerpont.
Hij was nog aan de overkant.
Toen vertrok hij.
Wat ging hij hard.
In een mum van tijd stak hij het IJ over.
Dolenthousiast stormde hij op de kade af.

Over stoppen met lachen

Mond, vlak vóór het uitbarsten in lachen

Er zijn veel manieren van stoppen met lachen, heb ik vastgesteld.
Sommige mensen stoppen abrupt en volledig met lachen zodat het wel lijkt of de lach nooit is gelachen.
Er zijn ook mensen bij wie de lach nog lang na het stoppen op het gezicht te zien is als een herinnering (als kringen in water waarin een steen is geworpen).
Vandaag zag ik bij iemand de volgende eigenaardige manier van stoppen met lachen: eerst stopte haar linkermondhoek met lachen en even later haar rechtermondhoek.