Over klimaat, geloof en water

In de geschiedschrijving van het monotheïsme komt zelden de kwestie van het klimaat (de hitte) ter sprake.¹ 
Een mens is een organisme dat voor het grootste deel uit water bestaat.
Water en levende wezens die grotendeels uit water bestaan gedragen zich anders bij 50° Celcius dan bij 25° Celcius.
Ik heb bij islam, jodendom en christendom vaak de indruk gehad van oververhitting, uitdroging, shock.
We moeten regenwolken sturen naar de woestijnen waar het fanatisme van het Ene en Enige is ontstaan (en nog ontstaat).
Koelte is de natuurlijke vijand van elke vorm van fanatisme. Hier het gedicht Water van Philip Larkin, alsjeblieft:

Als ik erbij geroepen werd
om een religie op te zetten
zou ik daar water voor gebruiken.

Om bij de kerk te komen
zou men door water moeten waden
naar droge, nieuwe kleren.

Mijn liturgie zou beelden
van onderdompeling bevatten,
een woest en vroom doordrenken,

en ik zou in het oosten
een glaasje water heffen
waar licht uit alle hoeken
zou samenkomen, eindeloos.²

¹ Uit het nietsontziende transcendentale monopolisme dat we "monotheïsme" noemen komt het nietsontziende economisch monopolisme dat we "kapitalisme" noemen mentaal gezien rechtstreeks voort. Of misschien is het nauwkeuriger om te zeggen dat het monotheïsme en het kapitalisme uit een en dezelfde mentale bron zijn voortgekomen.
² Uit: Maatstaf, jaargang 30 (1982) / J. Eijkelboom / Vier vertalingen naar Philip Larkin

Ik wist niet dat ze Eve Babitz heette

Paskamerfoto van Eve Babitz

Eve Babitz stierf op 17 december 2021. Dat is 5 dagen geleden.
Ze werd geboren op 13 mei 1943.
In 1963 schaakte ze met Marcel Duchamp in Pasadena.
Ze werd wel vergeleken met iemand die Edie Sedgwick heette.
Eve Babitz en Edie Sedgwick.
Edie Sedgwick en Eve Babitz.

Was het lampje wel echt uit?

Koelkastlampje

Het lampje van de koelkast ging aan als hij de deur open deed.
Als hij de deur dicht deed ging het lampje uit.
Maar was het lampje wel echt uit als de deur dicht was?
Dit is wat hij zich afvroeg.
Om te kunnen vaststellen of het lampje echt uit was moest hij de deur open doen.
Maar dan ging het lampje aan!

Hoe was zo veel plezier mogelijk?

Ze hadden daar thuis zo ongelofelijk veel plezier.
Hij had zoiets nog nooit meegemaakt.
Het huis was altijd vol mensen, zelfs als de familie er helemaal niet was.
Bij hem thuis was alles ongemak. Bezoek kwam rechtop, zat rechtop en vertrok rechtop. Geen lachje fladderde uit het gezelschap omhoog.
Maar hier – hoe was zo veel plezier mogelijk?
Het leek een andere wereld, vrijer, lichter, blijmoediger dan de wereld die hij tot nu toe had gekend (de wereld waar hij vandaan kwam).
Als het laat werd kon hij blijven logeren, er was altijd wel een bed over of er werd snel een bed voor hem opgemaakt.
En dan kroop hij erin, vurig hopend dat een van de zussen die nacht bij hem onder de dekens zou kruipen.

Hij liet alles vallen

Hij hoorde de zwarte bakelieten telefoon rinkelen.
Hij liet alles vallen waar hij mee bezig was.
Hij rende zijn slaapkamer uit en stormde de trap af met twee, drie treden tegelijk, half struikelend, bijna vallend.
Hij hield zich met beide handen vast aan de leuningen.
Het leek of er een lawine naar beneden kwam of een locomotief.
"Met W.!"

Wat wil je bewaren?

Koolzaad

1.
Het maakte niks uit dat we elkaar nooit meer zagen.
Het ging erom dat hij bestond.

2.
Op straat meende ik hem soms even te zien of te horen. Na zijn dood leefde hij voort in mijn ooghoeken.

3.
De korenvelden, de maïsvelden, de gele koolzaadvelden met daarin de dorpjes, de kerktorens, de schaduwrijke bomen en daarboven de blauwe luchten met de kraaien, de geuren, het zoemen van de insecten.

4.
Van ver is de eerbied groter.¹

5.
Ooit waren de Portugezen de heersers van de wereld. Nu zijn zij de slaapwandelaars van de wereld. De fado klinkt als een verlangen naar wakker-zijn of een herinnering aan wakker-zijn.

6.
Waarom huppelen alleen meisjes?

7.
"Als de mensheid vergaat, wat wil je dan bewaren als aandenken?"
"Het huppelen."²

8.
Er zat spanning  op onze levens. Als je ons aanraakte kreeg je een elektrische schok.

¹ "Major e longinquo reverentia" – Publius Cornelius Tacitus (AUC 809-873)³ / Annales 1, 47 / Geciteerd in Asterix en de Helvetiërs.
² Meer over huppelen: The biomechanics of skipping gaits: a third locomotion paradigm? / Door Alberto E. Minetti / Department of Physiology, IstitutoTecnologie Biomediche Avanzate, 1998
³ AUC is een afkorting van Ab Urbe Condita, wat betekent: vanaf de stichting van de stad Rome. AUC 809-873 komt overeen met 56-120 na het begin van de christelijke jaartelling.

Ik was veranderd

Franz Kafka door Robert Crumb

Ik zei iets, en iemand keek me aan alsof ik ongedierte was.
Ik herkende de internetblik (de onverzoenlijke blik).
Ik moest denken aan de eerste zin uit het boek Die Verwandlung van de schrijver Franz Kafka:
"Toen Gregor Samsa op een morgen uit onrustige dromen ontwaakte, bleek hij in zijn bed te zijn veranderd in een afschuwelijk ondier."¹

¹ "Als Gregor Samsa eines Morgens aus unruhigen Träumen erwachte, fand er sich in seinem Bett zu einem ungeheueren Ungeziefer verwandelt."

Over geheimen

(Over geheimen en lippen een andere keer)

Er zijn mensen die geen geheim kunnen bewaren.
Zij kunnen het geheim niet in hun binnenste verdragen.
Zij denken dat het geheim zal verdwijnen door het te vertellen.  
Zij denken dat zij daardoor eindelijk van het geheim verlost zullen zijn.
Maar dat is helemaal niet het geval, o nee! Het geheim vermenigvuldigt zich alleen maar. 
Hun geheim zit nu ook in de anderen.

Ik ben gras

Federico García Lorca

1.
Een man is aan het werk op het dak van een zeer hoog gebouw. Hij verliest zijn evenwicht en hij valt naar beneden, in de diepte.
Hij valt te pletter op de straatstenen.
In deze gebeurtenis heerst een volmaakte voorspelbaarheid.
Er is, vanaf het moment dat die man zijn evenwicht verliest, niets anders meer mogelijk dan dat hij te pletter valt.
Het aantal mogelijkheden vanaf het ontstaan – het uitbreken – van de onevenwichtigheid is teruggebracht tot één.
Hier heerst geen chaos, dat lijkt me duidelijk. Hier heerst orde.

2.
Hoe talrijk en krachtig mijn tegenslagen ook zijn, ik richt me altijd weer op, zoals gras zich altijd weer opricht als er een koe op gelegen heeft.
Ik ben gras.

3.
Zij dacht dat hij van goede komaf was en hij sprak het niet tegen. Hij werd van goede komaf doordat zij dat dacht.

4.
Ik ben nog nooit in mijn geboortestad Wenen geweest.

5.
Mijn grootmoeder was een zigeunerin.¹
Groen van vlees en groen van haren
zweefde ze boven het water
aan een kleine pegel maanlicht..
En als een pleintje zo innig
pakte de nacht om haar samen.²

¹ Het woord "zigeunerin" wordt tegenwoordig door sommigen als beledigend ervaren. Ik zou het daarom graag vervangen door een ander woord, maar ik weet geen ander woord. Ik kom erop terug.
² Uit een Nederlandse vertaling van Federico García Lorca's meesterwerk Romancero Gitano ("Niet lezen met een kritisch oog maar met een ontvankelijk hart").

Het arbeidsethos had hem te pakken

1.
Zijn dagen, zijn weken en zijn maanden stroomden vol met werk. Het arbeidsethos had hem te pakken. Ook de weekeinden stroomden vol met werk. Als ik hem toevallig op straat tegenkwam had hij maar tien minuten de tijd in plaats van de hele dag, zoals voorheen, en hij keek voortdurend op zijn horloge. Vaak had hij helemaal geen tijd, behalve om te zwaaien.

2.
Hij was een veel betere gast dan gastheer.

3.
Hij had een groenige tatoeage op zijn arm. Het waren drie puntjes. Ik vroeg hem hoe die drie puntjes daar terecht waren gekomen. Hij zei dat hij ze zelf met een gesteriliseerde naald in zijn huid had geprikt toen hij veertien jaar was en er daarna Parker Quink permanent green-black in had gedruppeld en gewreven.

H halletje, B badkamer en wc, S slaapkamer, T terras, 
W woonkamer (studeerkamer), K keuken

4.
Ik woonde in een klein huis dat tegelijk een groot huis was. 
Het was een penthouse.
Het had een oppervlakte van veertig vierkante meter, maar omdat alle vertrekken en het terras twee deuren hadden kon ik er eindeloos rondjes lopen. 

5.
Tenslotte kregen we ruzie en we werden vijanden. Maar we spraken regelmatig af in de stad, buiten de ruzie en de vijandschap om, alsof we diplomaten waren van onszelf. Dan dronken we en kletsten we.

Wij gingen bij het tuinhek staan

Tante A. liep aan mijn arm mee over het tuinpad.
Wij gingen bij het tuinhek staan.
Wij zwaaiden, terwijl de witte auto met tante O. erin stapvoets de zandweg af reed.
Toen de witte auto uit het zicht was verdwenen, stopten wij met zwaaien en wij liepen terug de tuin in.

Ik maak me zorgen over je

Davids van Michelangelo in een Florentijnse shop

1.
In Florence, in de Galeria dell'Accademia, stonden we voor de David van Michelangelo. Het was 1977.
Ik zei tegen W.: "Weet je waarom Michelangelo zo van wit marmer hield?"
"Nee," zei W.
Ik zei: "Toen Michelangelo zes jaar was stierf zijn moeder. Hij werd toevertrouwd aan een voedster. Het witte marmer was een eerbetoon aan de witte borst en de witte melk van zijn voedster."
"Hoe weet je dat?" vroeg W.

2.
In 1977 bestond internet niet en er bestonden geen mobiele telefoons. Als je op reis ging verdween je (je reisde om te verdwijnen).

3.
Het is opvallend hoe "precies" een omhelzing kan zijn.

4.
Mijn vader was op een aanstekelijke manier zorgeloos. Bij hem in de buurt werd iedereen zorgeloos. Maar vlak voor zijn dood in 1993 zei hij tegen me: "Ik maak me zorgen over je."