Over de zevende eeuw

Nog een gedicht van Wang Fanzhi, getiteld:
Toen ik rijk was

Ik deed de oefening omhoog- en omlaag-kijkende hond op de yogamat.
Terwijl ik de oefening deed moest ik denken aan een gedicht van de Chinese dichter Wang Fanzhi.
Hij leefde in de zevende eeuw.
Hier is het gedicht:
"De anderen hebben een prachtig paard.
En ik alleen rijd op een kleine ezel.
Maar kijk ik naar de koeli met zijn last,
Dan voel ik me gelijk al stukken beter."

Ik ben een quantumdeeltje

Een spion achter een krant

1.
Een jonge vrouw ontsluierde haar gezicht zodat ik haar kon zien.¹
Mij werd de adem benomen door haar schoonheid en ik dacht:
Is zij zo adembenemend mooi doordat zij altijd gesluierd is?
Heeft zichtbaarheid een verminderende invloed op schoonheid?

2.
De quantumfysica zegt dat sommige deeltjes zich anders gaan gedragen zodra ze door ons bekeken worden.
Ik begrijp wel dat die deeltjes zo doen. Ik doe het zelf ook. Ik ga me ook anders gedragen wanneer ik bekeken wordt, bedoel ik. Ik ben ook een quantumdeeltje.
Of heb ik dat al gezegd? 

3.
Toen ik geschiedenis studeerde las ik meerdere studies over spionnen en dubbelspionnen. Wanneer een spion succesvol is, hoor je niks van hem. Pas wanneer hij faalt hoor je van hem. Roem is zijn straf. Anonimiteit is zijn beloning.

4.
In de tijd dat ik voor de krant schreef rende ik 's ochtend vroeg direct naar de kiosk als er iets in stond wat ik geschreven had. Ik sloeg ter plekke de krant open en las wat ik geschreven had. En onderweg naar huis las ik het nog een keer. En thuis aan tafel nog een keer (en ik rookte een sigaret). Waarom las ik het zo gretig? Ik had het toch zeker zelf geschreven? 

¹ Ik was toen zelf ook jong.

De rijken verlaten de aarde

1.

Happy New Year

De rijken verlaten de aarde (ze zijn aan het oefenen).

3.¹
Midden in de zomer van het jaar 2019 zat er een feestelijke ansichtkaart bij de post. Hij was gericht aan mij en er stond op: Happy New Year!
En waarom ook niet?

4.
Ik at een Japans gerecht.
Smaak en textuur van het gerecht hadden iets geometrisch (exact en koel).
De smaakpapillen werden niet overrompeld.
De Japanse keuken is denk ik te fijnzinnig om te willen overrompelen.
Opmerkelijk was dat het gerecht niet "vulde", maar eerder "leegde".
Er leek sprake van een zekere catharsis.

5.
Ik zag een film over een messenwerper en een jonge vrouw.
Ze traden samen op in circussen.
Zij draaide rond op een schijf en hij gooide zijn messen naar haar.
Hij was verliefd op haar.
Zijn messen raakten haar nooit.

6.
"Het spijt me wel kerel, maar ik herinner me jou helemaal niet." 

7.
De Napolitaanse romans van Elena Ferrante maken de indruk liggend geschreven te zijn.  

8.
Nooit eerder had iemand zich zo zwierig aan me voorgesteld. Haar naam zweefde door de lucht als een hoed op weg naar de kapstok. 

¹ 2. is kwijt.

De kraai is mooi

De kraai is mooi

1.
"Nu ga ik nog een kopje Chinese onsterfelijkheids-thee drinken en dan ga ik slapen."

2.
Zij wist niet hoe ze moest kwetsen.
Die kunst beheerste zij helemaal niet.
Ook kwetsen kun je goed en minder goed doen.
Ook daarin bestaat een teveel, een te weinig en een precies goed.
O, nooit eens op de juiste wijze gekwetst te worden!

3.
Ze heetten Noëlle, Quirine, Hazel en Ondine. Ze waren rijk, mooi, welgemanierd, wellustig en onstabiel als explosieven.

4.
De Chinese schilder He Duoling zegt: "De kraai is mooi."

5.
Hij had net zo weinig greep op z'n leven als iemand die met een lange wiebelende tak een te water geraakte voetbal naar de kant probeert te halen.

6.
"De volgende halte is het centrum van de wereld. Overstappen op de lijnen 7, 16 en 24. Vergeet niet uit te checken."

7.
M. schreef: "Ik wist niet dat ik zo droomachtig en vervuld door steden kon dwalen. Dat ik zo licht en vrolijk kon zijn en zo makkelijk duwtjes tegen de werkelijkheid kon geven, waardoor mensen die ik ontmoette plezier konden krijgen. Al het goede en lichte kwam er uit. In de stad A. dwaalde ik zes uur en sprak ik kortere of langere tijd met meer dan dertig mensen."

De mens heeft het nog nooit zo goed gehad

Een televisie uit de begintijd van de televisie

Een hoogleraar zei op de televisie:
"Eén op de zeven mensen werkt in de zorg."
Oef, dacht ik, wat veel. Onze wereld is ziek.
Maar de hoogleraar was nog niet klaar.
"Eén op de zeven is veel te weinig," zei ze.
"Om goed voor al onze zieken te kunnen zorgen moet één op de vier mensen in de zorg werken," zei ze.
Even later zei een andere hoogleraar op de televisie:
"De mens heeft het nog nooit zo goed gehad als nu."
Misschien moeten de twee hoogleraren de koppen eens bij elkaar steken.

Als je ongelukkig bent kun je zeggen: "Ik ben gelukkig"

Vier knotwilgen in de sneeuw

1.
Plotseling begon ik hevig te stotteren in de klas en ik zag hoe Marions verliefdheid op slag veranderde in medelijden.¹

2.
Uit de spiegelende watervlakten van de uiterwaarden staken knotwilgen omhoog als gebalde vuisten. 

3.
Als je rijk bent kun je zeggen: "Ik ben arm."
Als je ongelukkig bent kun je zeggen: "Ik ben gelukkig."
Je krijgt er een leven bij, en als je wilt nog een leven.
Dit is de eenvoudige oerkracht van de taal.

4.
De taal is een fototoestel.

5.
Het "eeuwige" of onveranderlijke hoger waarderen dan het "tijdelijke" of veranderlijke is zeer laag-bij-de-gronds.

6. (Beknopte autobiografie)
Als stotteraar streefde ik naar volledige onzichtbaarheid, als tennisser naar volledige zichtbaarheid. 

7
"Innetoom, uittetoom,
Slim Izabel!
Koetsjerie woetsjerie,
Moetsjerie zwoetsjerie,
Hortsjerie woetsjerie, zwatsjerie zietsjerie.
Tsjikkende tsjakkende
Gloren gemorst.
Innetoom uittetoom,
Slim Izabel!"² 

¹ Dit gebeurde meer dan vijftig jaar geleden. Zie hier meer over Marion
² Uit: Velmimir Chlebnikov / Zangezi / Uitgeverij Pegasus 2013 / Vertaling Aai Prins

Wij worden beroemd geboren

Het theater van de architectuur

1.
Wij worden beroemd geboren (wij komen ter wereld in het centrum van de belangstelling).

2.
Zij was niet gelovig maar zij begon toch te bidden. En door te bidden ontstond er – voor de duur van het gebed – iets wat je een god zou kunnen noemen.¹

3.
Omdat jammeren zo lijkt op hunkeren vindt de islam via de zijdeur van de muziek vrij gemakkelijk ingang in Europa.

4.
Ik pleit voor overdekte tribunes bij grote bouwplaatsen in de stad, zodat wij op een comfortabele manier naar het theater van de architectuur kunnen kijken.

5.
Alleen de hartstocht kan overtuigen.
Niet de hartstocht zélf, maar de kern (de pit) van waanzin die in alle hartstocht steekt.
Alleen de waanzin kan overtuigen.

¹ Dit is ongeveer wat de mystici bedoelen als ze zeggen: "Geloof mag geen half uur oud zijn."

Over fictie en werkelijkheid

Het Rapenburg

We woonden op het Rapenburg in Amsterdam.
Er werden daar aan de lopende band televisieseries en speelfilms opgenomen.
Soms werden we 's morgens wakker van de Tweede Wereldoorlog, dan was de straat vol nazi's.
Of het was er een paar dagen Gouden Eeuw, dan zat Rembrandt er te schilderen.
Op een dag botste Kees de Jongen tegen me op. Het regende die dag en van de klep van Kees z'n pet vielen druppels. Hij nam 'm af en sloeg 'm uit.¹
"Wat doet u hier?" vroeg hij.
"Ik woon hier," zei ik.
"Cut!" riep de regisseur.

¹ Uit:  Theo Thijssen, Kees de Jongen, uitgeverij Rainbow 2014, p. 192

De lucht was rood gekleurd door de ondergaande zon

Toen zijn club Ajax had gewonnen was R. zo onvoorstelbaar blij dat hij met zijn honkbalknuppel bovenop een tramhokje klom.
Hij ging het tramhokje kort en klein slaan van vreugde.
Het was een warme zomeravond. De lucht was rood gekleurd door de ondergaande zon en R. had al meer dan dertig glazen bier op.
Hij ging wijdbeens op het tramhokje staan en hief de honkbalknuppel boven zijn hoofd onder de schitterende roodgekleurde hemel.
En terwijl hij daar zo stond dacht hij: "Waar ben ik eigenlijk mee bezig?"

Zo had ik er nog niet over nagedacht

Ik ben 1.83 meter lang.
Maar in mijn paspoort staat al sinds ik achttien ben: lengte 1.87 meter.
"Dus u bent al uw hele leven 4 centimeter te kort," zei vrijdag iemand.
Zo had ik er nog niet over nagedacht.

Over stinken

Het valt me op dat steeds meer mensen stinken.
Dat komt – denk ik – doordat ze een steeds groter deel van hun tijd achter het beeldscherm doorbrengen.
Internet is een geurloos universum.
Je kunt tegelijkertijd stinken en geliefd zijn op internet.
Dat is in het gewone leven niet het geval.

Als je ver van alle afgronden en gevaren leeft

Schoolbord, leeggeveegd

1.
Hij raapte herfstblaadjes op van de straat.
Hij nam ze mee naar huis en legde ze in zijn boeken te drogen.
Daardoor dwarrelden er altijd herfstblaadjes uit zijn boeken als hij ze uit de kast pakte. 

2.
Ik las het volgende.
"De hele mensheid is maar een incident op een onverschillige planeet; een mannetje dat de allerlaatste seconde opkomt en denkt dat hij de hoofdrol heeft."
Zo'n wijds perspectief – sub specie aeternitas – is heel geschikt om je eigen falen én het succes van anderen te relativeren.

3.
Als je langdurig "in het midden" leeft, ver van alle afgronden en gevaren, dan zul je op den duur een beetje gaan stinken.

4.
Luiheid en angst gaan moeilijk samen. Je moet altijd alert zijn, zelfs in je slaap. Angstige mensen zijn energieke mensen.

5.
Nog altijd rollen er hier tennisballen uit Z. tevoorschijn vanonder de kasten, de bedden, de banken.

6.
Vriendschap is mogelijk meer een kwestie van symmetrie dan van sympathie (hetzelfde geldt misschien voor de liefde). 

7.
Aan het einde van de les veegden de leraren alles uit wat ze op het schoolbord geschreven hadden. Sommigen deden dit heel ontspannen, heel swingend, heel overtuigend.