donderdag 18 november 2021

Hij woont aan de overkant van het water

Languissante langoustine
Hier volgt een volledige lijst van mijn niet geschreven werken (opera non scripta
).
Het betreft onder meer romans, essays, biografieën, autobiografie
ën, filosofieën, historische studies, aforismen en nagelaten geschriften.

– Oppervlaktekunde;
– En het schip gaat;
– Het nut van opstaan;
– Aan/Uit;
– Het moeilijke van samenwonen;
– Een eindeloos verweven vlak;
– Het belang van zoenen;
– Na de piep;
– Leo en Loe;
– Hij woont aan de overkant van het water;
– Enkele vormen van totale mislukking;
– Gelukkige weinigen;
– De schaterende embryo;
– Een onvertelbaar voorval;
– De languissante langoustine;
– De jongen werd door het koekje opgegeten;
– Wil je niet even binnenkomen?;
– Bochtenwerk;
– De zelfbeëindiging van Bram Willems;
– Al het licht dat ooit geschenen heeft;
– Is dat niet die vriend van jou?;
– De geschiedenis van de wind;
– Slapen met getallen;
– U bent hier;
– Het gebulder van de tijd;
– De dame van de doden;
– In het spoor van de vluchtende goden;
– De tijd legt eieren;
– Hondenjaren;
– Een deeltje dat overal doorheen kan vliegen;
– Huidkunde;
– Hoeken maken. 

woensdag 17 november 2021

O, wat had hij een dorst

Hij dronk graag Spaanse wijn uit Rioja
1.
Mijn vader was een lezer van de filosofen Martin Heidegger, Georg Wilhelm Friedrich Hegel en Immanuel Kant.
Oftewel van de Grote Onleesbaren uit de geschiedenis.
Zelf behoorde mijn vader tot de Grote Onlesbaren uit de geschiedenis.
O, wat had hij altijd een dorst!
Wat stonden de flessen te lonken!
Mogen zijn droge darmen voor eeuwig besproeid worden!
Proost!
 

2.
Wanneer een woord naar buiten komt (uit je mond) verandert het.
Het komt uit het zachte, warme vlees pardoes in de koude, ijle lucht.
Daardoor "krimpt" het.

3.
Als je een rancuneus type bent en je wilt dat veranderen, dan moet je leren de mensen hun slechte eigenschappen en hun verachtelijke daden te vergeven.
Als je een jaloers type bent en je wilt dat veranderen, dan moet je leren de mensen hun mooie eigenschappen en hun bewonderenswaardige daden te vergeven.
Dat is allebei heel, heel erg moeilijk, zeg maar rustig onmogelijk.
En mede daardoor, lieverdjes, is de wereld zo van de ratten besnuffeld.

dinsdag 16 november 2021

De tijd legt eieren

Ἡράκλειτος (213-273 AUC¹)²
1.
De seconden lopen niet achter elkaar aan als in een optocht. O nee! Ze komen uit elkaar voort. Ze baren elkaar. De tijd plant zich voort (de tijd legt eieren).

2.
Je ziet vaak een verwarring van het intieme met het invasieve bij misdadigers (een verwarring van intimiteit met het schenden van intimiteit). Uit zo'n soort verwarring is ook Facebook voortgekomen.

3.
Ik droomde dat ik op een groot feest was. Soms moet je het even over dromen hebben. Op het feest was een zeer kleine vrouw. Ze was niet meer dan vijftig centimeter hoog. Plotseling herkende ik haar. Het was S., mijn overbuurmeisje uit Z. met haar rode haren. Ik had haar al een halve eeuw niet meer gezien. Ze vertelde dat ze sinds haar dertigste jaar steeds kleiner wordt en naar verwachting nog vóór haar dood geheel verdwenen zal zijn.

4.
L. was twaalf jaar. Ze was het wachtwoord van haar smartphone kwijt. Ze kon niet meer op haar smartphone.
"Help!" riep ze.
"Help me!"

5.
Ik hoorde het bulderen van de tijd.

¹ 540-480 voor het begin van de christelijke jaartelling.
² Er stond een citaat van Ἡράκλειτος (Herakleitos) in dit blogbericht, maar dat heb ik verwijderd. Ik zag geen reden om ook het plaatje van Ἡράκλειτος te verwijderen.

vrijdag 12 november 2021

Over de zevende eeuw

Nog een gedicht van Wang Fanzhi, getiteld:
Toen ik rijk was

Ik deed de oefening omhoog- en omlaag-kijkende hond op de yogamat.
Terwijl ik de oefening deed moest ik denken aan een gedicht van de Chinese dichter Wang Fanzhi.
Hij leefde in de zevende eeuw.
Hier is het gedicht:
"De anderen hebben een prachtig paard.
En ik alleen rijd op een kleine ezel.

Maar kijk ik naar de koeli met zijn last,
Dan voel ik me gelijk al stukken beter."

donderdag 11 november 2021

Ik ben een quantumdeeltje

Een spion achter een krant
1.
Een jonge vrouw ontsluierde haar gezicht zodat ik haar kon zien.¹
Mij werd de adem benomen door haar schoonheid en ik dacht:
Is zij zo adembenemend mooi doordat zij altijd gesluierd is?
Heeft zichtbaarheid een verminderende invloed op schoonheid?

2.
De quantumfysica zegt dat sommige deeltjes zich anders gaan gedragen zodra ze door ons bekeken worden.
Ik begrijp wel dat die deeltjes zo doen. Ik doe het zelf ook. Ik ga me ook anders gedragen wanneer ik bekeken wordt, bedoel ik. Ik ben ook een quantumdeeltje.
Of heb ik dat al gezegd? 

3.
Toen ik geschiedenis studeerde las ik meerdere studies over spionnen en dubbelspionnen. Wanneer een spion succesvol is, hoor je niks van hem. Pas wanneer hij faalt hoor je van hem. Roem is zijn straf. Anonimiteit is zijn beloning.

4.
In de tijd dat ik voor de krant schreef rende ik 's ochtend vroeg direct naar de kiosk als er iets in stond wat ik geschreven had. Ik sloeg ter plekke de krant open en las wat ik geschreven had. En onderweg naar huis las ik het nog een keer. En thuis aan tafel nog een keer (en ik rookte een sigaret). Waarom las ik het zo gretig? Ik had het toch zeker zelf geschreven? 

¹ Ik was toen zelf ook jong.

woensdag 10 november 2021

De rijken verlaten de aarde

1.
Happy New Year
De rijken verlaten de aarde (ze zijn aan het oefenen).

3.¹
Midden in de zomer van het jaar 2019 zat er een feestelijke ansichtkaart bij de post. Hij was gericht aan mij en er stond op: Happy New Year!
En waarom ook niet?

4.
Ik at een Japans gerecht.
Smaak en textuur van het gerecht hadden iets geometrisch (exact en koel).
De smaakpapillen werden niet overrompeld.
De Japanse keuken is denk ik te fijnzinnig om te willen overrompelen.
Opmerkelijk was dat het gerecht niet "vulde", maar eerder "leegde".
Er leek sprake van een zekere catharsis.

5.
Ik zag een film over een messenwerper en een jonge vrouw.
Ze traden samen op in circussen.
Zij draaide rond op een schijf en hij gooide zijn messen naar haar.
Hij was verliefd op haar.
Zijn messen raakten haar nooit.

6.
"Het spijt me wel kerel, maar ik herinner me jou helemaal niet." 

7.
De Napolitaanse romans van Elena Ferrante maken de indruk liggend geschreven te zijn.  

8.
Nooit eerder had iemand zich zo zwierig aan me voorgesteld. Haar naam zweefde door de lucht als een hoed op weg naar de kapstok. 

¹ 2. is kwijt.

maandag 8 november 2021

De kraai is mooi

De kraai is mooi
1.
"Nu ga ik nog een kopje Chinese onsterfelijkheids-thee drinken en dan ga ik slapen."

2.
Zij wist niet hoe ze moest kwetsen.
Die kunst beheerste zij helemaal niet.
Ook kwetsen kun je goed en minder goed doen.
Ook daarin bestaat een teveel, een te weinig en een precies goed.
O, nooit eens op de juiste wijze gekwetst te worden!

3.
Ze heetten Noëlle, Quirine, Hazel en Ondine. Ze waren rijk, mooi, welgemanierd, wellustig en onstabiel als explosieven.

4.
De Chinese schilder He Duoling zegt: "De kraai is mooi."

5.
Hij had net zo weinig greep op z'n leven als iemand die met een lange wiebelende tak een te water geraakte voetbal naar de kant probeert te halen.

6.
"De volgende halte is het centrum van de wereld. Overstappen op de lijnen 7, 16 en 24. Vergeet niet uit te checken."

7.
M. schreef: "Ik wist niet dat ik zo droomachtig en vervuld door steden kon dwalen. Dat ik zo licht en vrolijk kon zijn en zo makkelijk duwtjes tegen de werkelijkheid kon geven, waardoor mensen die ik ontmoette plezier konden krijgen. Al het goede en lichte kwam er uit. In de stad A. dwaalde ik zes uur en sprak ik kortere of langere tijd met meer dan dertig mensen."

De mens heeft het nog nooit zo goed gehad

Een televisie uit de begintijd van de televisie
Een hoogleraar zei op de televisie:
"Eén op de zeven mensen werkt in de zorg."
Oef, dacht ik, wat veel. Onze wereld is ziek.
Maar de hoogleraar was nog niet klaar.
"
Eén op de zeven is veel te weinig," zei ze.
"Om goed voor al onze zieken te kunnen zorgen moet één op de vier mensen in de zorg werken," zei ze.
Even later zei een andere hoogleraar op de televisie:
"De mens heeft het nog nooit zo goed gehad als nu."
Misschien moeten de twee hoogleraren de koppen eens bij elkaar steken.

zaterdag 6 november 2021

Als je ongelukkig bent kun je zeggen: "Ik ben gelukkig"

Vier knotwilgen in de sneeuw
1.
Plotseling begon ik hevig te stotteren in de klas en ik zag hoe Marions verliefdheid op slag veranderde in medelijden.
¹

2.
Uit de spiegelende watervlakten van de uiterwaarden staken knotwilgen omhoog als gebalde vuisten. 

3.
Als je rijk bent kun je zeggen: "Ik ben arm."
Als je ongelukkig bent kun je zeggen: "Ik ben gelukkig."
Je krijgt er een leven bij, en als je wilt nog een leven.
Dit is de eenvoudige oerkracht van de taal.

4.
De taal is een fototoestel.

5.
Het "eeuwige" of onveranderlijke hoger waarderen dan het "tijdelijke" of veranderlijke is zeer laag-bij-de-gronds.

6. (Beknopte autobiografie)
Als stotteraar streefde ik naar volledige onzichtbaarheid, als tennisser naar volledige zichtbaarheid.
 

7
"Innetoom, uittetoom,
Slim Izabel!
Koetsjerie woetsjerie,
Moetsjerie zwoetsjerie,
Hortsjerie woetsjerie, zwatsjerie zietsjerie.
Tsjikkende tsjakkende
Gloren gemorst.
Innetoom uittetoom,
Slim Izabel!"
² 

¹ Dit gebeurde meer dan vijftig jaar geleden. Zie hier meer over Marion
² Uit: Velmimir Chlebnikov / Zangezi / Uitgeverij Pegasus 2013 / Vertaling Aai Prins

donderdag 4 november 2021

Wij worden beroemd geboren

Het theater van de architectuur
1.
Wij worden beroemd geboren (wij komen ter wereld in het centrum van de belangstelling).

2.
Zij was niet gelovig maar zij begon toch te bidden. En door te bidden ontstond er
– voor de duur van het gebed – iets wat je een god zou kunnen noemen.¹

3.
Omdat jammeren zo lijkt op hunkeren vindt de islam via de zijdeur van de muziek vrij gemakkelijk ingang in Europa.

4.
Ik pleit voor overdekte tribunes bij grote bouwplaatsen in de stad, zodat wij op een comfortabele manier naar het theater van de architectuur kunnen kijken.

5.
Alleen de hartstocht kan overtuigen.
Niet de hartstocht zélf, maar de kern (de pit) van waanzin die in alle hartstocht steekt.
Alleen de waanzin kan overtuigen.

¹
Dit is ongeveer wat de mystici bedoelen als ze zeggen: "Geloof mag geen half uur oud zijn."

dinsdag 2 november 2021

Over fictie en werkelijkheid

Het Rapenburg
We woonden op het Rapenburg in Amsterdam.
Er werden daar aan de lopende band televisieseries en speelfilms opgenomen.
Soms werden we 's morgens wakker van de Tweede Wereldoorlog, dan was de straat vol nazi's.
Of het was er een paar dagen Gouden Eeuw, dan zat Rembrandt er te schilderen.
Op een dag botste Kees de Jongen tegen me op. Het regende die dag en van de klep van Kees z'n pet vielen druppels. Hij nam 'm af en sloeg 'm uit.
¹
"Wat doet u hier?"
vroeg hij.
"Ik woon hier," zei ik.

"
Cut!
" riep de regisseur.

¹ Uit:  Theo Thijssen, Kees de Jongen, uitgeverij Rainbow 2014, p. 192

maandag 1 november 2021

De lucht was rood gekleurd door de ondergaande zon

Toen zijn club Ajax had gewonnen was R. zo onvoorstelbaar blij dat hij met zijn honkbalknuppel bovenop een tramhokje klom.
Hij ging het tramhokje kort en klein slaan van vreugde.
Het was een warme zomeravond. De lucht was rood gekleurd door de ondergaande zon en R. had al meer dan dertig glazen bier op.
Hij ging wijdbeens op het tramhokje staan en hief de honkbalknuppel boven zijn hoofd onder de schitterende roodgekleurde hemel.
En terwijl hij daar zo stond dacht hij: "Waar ben ik eigenlijk mee bezig?"

Zo had ik er nog niet over nagedacht

Ik ben 1.83 meter lang.
Maar in mijn paspoort staat al sinds ik achttien ben: lengte 1.87 meter.
"Dus u bent al uw hele leven 4 centimeter te kort," zei vrijdag iemand.
Zo had ik er nog niet over nagedacht.

Over stinken

Het valt me op dat steeds meer mensen stinken.
Dat komt
– denk ik – doordat ze een steeds groter deel van hun tijd achter het beeldscherm doorbrengen.
Internet is een geurloos universum.
Je kunt tegelijkertijd stinken en geliefd zijn op internet.
Dat is in het gewone leven niet het geval.