Laat negentiende-eeuwse losstaande meerpalen

Veemkade (foto M.)

Op de foto zie je het Amsterdamse Oostelijk Havengebied om negen uur in de ochtend.
Uitstekend boven de kade als rugzwemmers die wachten op het startschot: laat negentiende-eeuwse, losstaande meerpalen. 

Ik ben de grote ontmaskeraar van de verkleinwoordjes

"Eventjes" wordt vaak gebruikt door iemand die in de verdediging is.

"Zit je nou alweer op je iPad?"

"Ja, ik moet nog eventjes [dit of dat] bekijken."

In de meeste gevallen duurt dit "eventjes" veel langer dan "even".

Alweer een verkleinwoordje ontmaskerd.
Straks ga ik nog de geschiedenis in als de Grote Ontmaskeraar van de Verkleinwoordjes.

Weet je wat coleslaw betekent?

Rode kool

"Weet je wat coleslaw betekent?"
"Wat dan?"
"Koolsla."

Vergaderen is misschien een groot woord

De maan

De katten uit mijn straat hielden een vergadering.
De vergadering was 's nachts.
Ze waren met z'n vijven.
Ze zaten op gepaste afstand bij elkaar op het trottoir.
Vergaderen is misschien een groot woord. 
Had het soms te maken met de maansverduistering die om 02.11 uur begon?
Katten hebben daar mogelijk verstand van, of last van (wat goedbeschouwd ongeveer op hetzelfde neerkomt).

Heb je dat toen gemerkt?

Straatje in Napels

Ik was met de trein naar Napels gegaan. In de hal van station Napoli Centrale stond een meisje van zestien jaar. Ik herkende haar onmiddellijk. Het was Marion. Toen ze bij mij in de klas zat, op het gymnasium, erg lang geleden, was ik – in stilte – verliefd op haar.

"Marion!" riep ik.

Ik kon gewoon niet geloven dat ze nog steeds zo jong was, terwijl ik ondertussen al meer dan veertig jaar ouder was geworden.

"Ik ben het, P.," zei ik, "uit Z., herinner je je niet?"

"O ja, nu zie ik het. Je was zo verliefd op me."

"Heb je dat toen gemerkt?" vroeg ik.

"Ik merkte dat je iets verborg, en ik wist dat het verliefdheid was. Meisjes weten zulke dingen."

Ze gaf me een arm, we liepen het station uit en staken het Piazza Garibaldi over. Mijn hart bonsde.

"Marion," vroeg ik, "waarom ben je nog altijd zestien? Waarom ben je niet ouder geworden, net als ik?"

"Heb je tijd?" vroeg ze.

"Een zee van tijd," zei ik.  

Uit: mijn droom van vannacht

Internet is een speen

Internet

Internet is een speen zonder fles en is bedoeld om de zuigbehoefte van de mens te bevredigen zonder de mens te eten of te drinken te geven.
Internet bestaat uit een zuiggedeelte van rubber of siliconen en een plastic schildje om te voorkomen dat de mens de speen inslikt.

Is dat niet K., de zus van S.?

De buurt waar wij wonen

Het komt vaak voor dat M. en Z. een jonge actrice of acteur herkennen van hier uit de buurt. 

M.: "Hé, is dat niet K., de zus van S.?" 

Z.: "Ja, ze is het!"
Ik: "Huh? Wat?"

M.: "O, iemand die jij niet kent speelt iemand die jij niet kent op tv."

Over de jeugd

De Black Shadow (de motor waarop Jan Hanlo de dichter 
in 1969 verongelukte)

"Heldere stemmen, die openlijk roepen."

 

 

 

 

 

 

Jan Hanlo

Dat hadden W. en ik al in de jaren zestig van de vorige eeuw

Fossiele walkie talkie (loopje praatje)

Eerder al vond ik een fossiel condoom.
Nu heb ik een fossiele walkie talkie¹ gevonden.
In de jaren zestig van de vorige eeuw hadden W. en ik walkie talkies.
W. en ik woonden schuin tegenover elkaar in een straat in Z. 
's Nachts konden we gewoon met elkaar praten via de walkie talkies. 
Daardoor komt het dat ik de opwinding over het mobieltje nooit begrepen heb. Dat hadden W. en ik al in de jaren zestig van de vorige eeuw!

¹ Loopje praatje

Waarom zijn hoge hakken toch zo sexy?

Jouw hart

Hart, ongebroken

"Heeft hij je hart gebroken?"
"Ja."

"Goed, het moest gebroken worden." 

Wat betekent het?

Soms ontdek ik door een verschrijving of een typefout een woord dat niet bestaat maar wel had kunnen bestaan.
Zoals het woord wuilen.

"Wat zou het kunnen betekenen?" vroeg ik aan P.

P. weet meestal wel wat onbestaande woorden betekenen.

"Wuilen lijkt me nautisch," zei hij. "Om een wuil heen zeilen."

Sommige honden lopen zo

Zeilschip in hevige zijwind

J. was de hele avond zichzelf niet.
Gewoonlijk kun je hem niet met de mond dicht fotograferen.

Nu was hij stilletjes.
Ik vroeg hem: "Wat is er aan de hand?"

"Ik heb moeite met verlijeren," zei hij.

"Wat betekent verlijeren?" vroeg ik.

Toen maakte hij snel een tekeningetje.
Het tekeningetje liet zien hoe de uitgezette koers van een schip bij hevige zijwind moet worden bijgesteld tegen de windrichting in, zodat het schip toch op de plaats van bestemming aankomt. 

Je ziet het verlijeren ook wel eens bij vliegtuigen als het stormt.
En sommige honden lopen zo (en ik ook).

Wanneer je een stok aan het achtereinde van een kip vastmaakt

Kip (Haan)

De Chileense bioloog Bruno Grossi ontdekte het volgende.
Wanneer je een stok aan het achtereinde van een kip vastmaakt, begint die kip te lopen op de manier van een dinosauriër!
Preciezer gezegd, de kip begint dan te lopen op de manier waarop biologen denken dat dinosauriërs liepen!
Bruno kreeg voor deze ontdekking de Ig Nobelprijs.

Het komt steeds dichterbij

"Het komt steeds dichterbij."

"Wat komt steeds dichterbij?"

"Daar kan ik niets over zeggen. Maar het is zeker dat het steeds dichterbij komt."

"O, ok."

Zoiets zal er dan wel aan de hand zijn

Bestek uit het schip de Titanic

In een tijdschrift las ik een interview met een pleitbezorgster van "het nieuwe eten".
Ik weet niet wat dat te betekenen heeft.

Maar onlangs zei iemand in een interview: "We zijn verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw."

Dat zal er dan wel aan de hand zijn.

Als iemand zegt: "We zijn verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw", dan kun je er trouwens van uitgaan dat er bedoeld wordt: "Ik ben verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw."
Hier zie je mooi in één oogopslag waar het moralisme vandaan komt.

Over de bron van een rivier

De eerste twee boten passeerden vlot.
De derde was een diep geladen aak die traag naderde.
Plotseling doemde de aak dichtbij op.
We zagen dat hij geheel gevuld was met water dat in springerige golfjes uit het donkere ruim over de boorden stroomde.
Incognito dreef de bron van de rivier voorbij. 

Vrij naar: K. Michel, Waterstudies (1999)

Hij wilde oogarts worden

M.C.Escher Witte en blauwe vogels

Bashar al-Assad de president van Syrië zei gisteren in een interview met Russische media:
"Met het ene oog huilt het Westen om de vluchtelin-gen. Met het andere oog richt het Westen een mitrailleur op de vluchtelingen."

Bashar al-Assad studeerde medicijnen aan de Universiteit van Damascus.
Hij wilde oogarts worden.

Het Westen is in de ogen van hem de schuld van alles.
Miljoenen vluchtelingen zijn in de ogen van hem op weg naar het Westen, op de vlucht voor het Westen.

Maar dat is een tekening van M.C. Escher!

Hier lees je het hele interview met Assad

Wat een lastpost is de dichtkunst

Kloten (kluiten)

Iemand op straat riep tegen iemand anders: "Klootzak!"
Hij riep het met veel kracht.
Klootzak trekt doorheen de generaties.
De vader was ook een klootzak.
De grootvader ook.
En dan is er nog de overgrootklootzak, bij wie het allemaal begon.
Toen ik het hoorde schoot me opeens dit gedichtje van Cees Buddingh' te binnen:

De zon gaat op. De zon gaat onder.

Langzaam telt de boer zijn kloten.

En daardoor moest ik denken aan een ander gedicht van hem:

Vanochtend na het ontbijt

ontdekte ik, door mijn verstrooidheid,

dat het deksel van een middelgroot potje marmite

(het 4 oz net formaat)

precies past op een klein potje Heinz sandwich-spread

natuurlijk heb ik toen meteen geprobeerd

of het sandwich-spread-dekseltje
ook op het marmite-potje paste
en jawel hoor, het paste.

En toen was ik wel erg ver van mijn oorspronkelijke onderwerp (klootzak) afgeraakt. En toen moest ik denken aan deze regels van Adriaan Morriën uit de gedichtenbundel Een toegevoegd zintuig:

Maar je bent wel ver van je geboorte afgeraakt
en nu werkelijk heel dicht bij de dood gedreven.

En zo zie je maar, wat een lastpost de dichtkunst is.
Regels die je honderd jaar geleden gelezen hebt, spoken nog steeds door je hoofd, of je nou wilt of niet, en brengen je van je apropos.

Een mopje dat nogal gevoelig lag

Syrische vluchtelingen

Vandaag kwam ik A. tegen bij Albert Heijn.
Hij vertelde een mopje dat hij net gehoord had.
Hij vertelde het fluiste-rend, want het was een mopje dat nogal gevoelig lag, vond hij.

"Wat is het verschil tussen het Nederlands voetbal-elftal en vluchtelingen?" vroeg hij.

"Ik weet het niet," zei ik.
Dat zeg ik altijd als me zoiets wordt gevraagd, ook als ik het mopje al ken.
Ik vind het ronduit onaardig om iemand de pret van het vertellen van een mopje te ontnemen.

"Vluchtelingen komen Frankrijk wél binnen," fluisterde hij.
Ik vond het wel een goed mopje (gevoelig liggend).
In 2016 is het Europese Kampioenschap voetbal in Frankrijk, moet je weten, en het Nederlands voetbalelftal heeft zich daar niet voor weten te kwalificeren.

Wat is ook weer de symbolische betekenis van wit en rood?

Twee keer per jaar, in de lente en in de herfst, ga ik naar het graf van mijn vader.
Ik kijk dan hoe de vlag erbij hangt.
Of alles nog netjes is.
Ook praten mijn vader en ik dan.
Dat wil zeggen: ik praat, mijn vader luistert.

Soms neem ik een roos mee.
De roos koop ik bij een bloemenstal tegenover de ingang van de begraafplaats.

"Wilt u een witte of een rode roos," vroeg de man van de bloemenstal vandaag.

"Ik weet het niet," zei ik, "wat is ook weer de symbolische betekenis van wit en rood bij rozen?" 

De bloemenman zei:

"Wit is de kleur van de onschuld en rood is de kleur van de liefde."

"Doe dan maar rood," zei ik.

Wij burgemeesters zijn pragmatisch

De burgemeesters van de vier grote steden waren op de tv.
Ze zeiden: "Wij burgemeesters zijn veel beter in staat om globale problemen aan te pakken dan landelijke politici, want wij burgemeesters zijn niet ideologisch maar pragmatisch."

Ik ben het met de burgemeesters eens.
Zouden ze soms het boek If mayors ruled the world van Benjamin Barber hebben gelezen, politicoloog en adviseur van de Broederlijke Leider en Gids van de Revolutie Moammar al-Khaddafi?
Hij schrijft: "Burgemeesters zijn veel beter in staat om globale problemen aan te pakken dan landelijke politici, want burgemeesters zijn niet ideologisch maar pragmatisch."

Zij stromen in tegenovergestelde richtingen

Vluchtelingenkamp voor Syriërs

Ik wist niet dat de Rijn en de Donau in tegenovergestelde richtingen stromen. 
De Donau stroomt zuidoostwaarts, van het Zwarte Woud naar de Zwarte Zee.
De Rijn stroomt noordwestwaarts van Zwitserland naar de Noordzee.

Europa heeft er sinds kort een nieuwe noordwestwaarts stromende rivier bij.
Het is de Rivier van de Vluchtelingen.
Hij stroomt van Syrië naar Duitsland en ontspringt in het duistere hart van Bashar-al-Assad, de oogarts en president.

Ik heb een afdak gemaakt

Het afdak als je omhoog kijkt (als je eronder staat)

Ik heb een afdak gemaakt op m'n terras.
Het is een afdak tegen de herfst.
Het is gemaakt van bamboe, touw, plastic en wasknijpers.
Het dient om me bescherming te bieden tegen de regen tijdens het roken.
Ik sta er ook onder als het niet regent (het is fijn om ergens onder te staan). 

Edward Norton Lorenz hield een lezing

Monarchvlinders, fladderend

Het vlindereffect is een beroemde metafoor uit de chaostheorie. 
Er zijn veel varianten maar er is één historisch juiste metafoor en die luidt als volgt:

"Does the flap of a butterfly's wings in Brazil set off a tornado in Texas?"

Veroorzaakt de vleugelslag van een vlinder in Brazilië een tornado in Texas?

Dit was de titel van een lezing die de Amerikaanse wiskundige en meteoroloog Edward Norton Lorenz hield voor een gezelschap van financiers van wetenschappelijk onderzoek.

Plaats van de lezing: de Wilmington Room van het Sheraton Park Hotel in Boston Massachussettes.

Datum: 19 december 1972.

Tijdstip: 10.00 in de ochtend.

Het eerste wat opvalt is dat de beroemde metafoor een vraag is, geen vaststelling.
Het tweede wat opvalt is dat de vraag onbeantwoord blijft.

Lorenz begint de lezing zo:
"Om te voorkomen dat ik lichtzinnig overkom door zelfs maar de titelvraag te stellen, laat staan te suggereren dat er een bevestigend antwoord op zou kunnen zijn, wil ik proberen een en ander in het juiste perspectief te plaatsen door twee stellingen aan te bieden. Stelling één: als een enkele vleugelslag van een vlinder een belangrijke rol kan spelen bij het opwekken van een tornado, kunnen alle voorgaande en volgende vleugelslagen dat ook, net als de vleugelslagen van miljoenen andere vlinders, om nog maar te zwijgen van de activiteiten van ontelbare krachtigere wezens, waaronder onze eigen soort. Stelling twee: als de vleugelslag van een vlinder een rol kan spelen bij het opwekken van een tornado, kan hij net zo goed helpen bij het voorkomen van een tornado."
Veroorzaakt een lezing, gehouden op 19 december 1972 in de Wilmington Room van het Sheraton Park Hotel in Boston Massachussettes, 's ochtends om 10.00 uur, veel misverstanden in de wereld? 

Meer over de ongelukkige combinatie van vlinders en metaforen hier

De kunst van het navelstaren is in het verdomhoekje terecht gekomen

Ilya Prigogine

In verband met mijn psychologie op basis van onze perceptie van tijd ga ik het boek Orde uit Chaos¹ van Ilya Prigogine aanschaffen.

Het boek verscheen in 1980.
Ik was toen 22 jaar.
Ik hoop dat ik het nog ergens nieuw kan krijgen.
Ik vind het niet prettig boeken te lezen die eerder al door anderen gelezen zijn.
Ik tref er soms vieze dingetjes in aan.
Daardoor kom ik zelden in een bibliotheek of een antiquariaat.
Mijn psychologie op basis van onze perceptie van tijd is deels gegrondvest op de beoefening van de in het verdomhoekje terecht gekomen kunst van het navelstaren (ὀμφᾰλόσκέψῐς – spreek uit: omfaloskepsis).

¹ Oorspronkelijke titel: La Nouvelle Alliance

Volgende keer beter

Anna Drijver

Ik zag de actrice Anna Drijver in de Albert Heijn.
Zij stond bij de Afdeling Tijdschriften in de tijdschriften te bladeren.
De camera van mijn mobiele telefoon was kapot.
Ik kon dus geen foto maken.
Ook had ik de moed niet om haar aan te spreken.
Volgende keer beter!

Smartphone avant la lettre

Foto van twee verdachte types. De foto is gemaakt met een – in een plastic 
tas – verborgen camera van de Stasi in Oost-Berlijn in 1975 

De bloemen hebben geen verweer

Naaktslak

Om elf uur 's avonds komen de naaktslakken tevoorschijn van onder de stenen.
Ze glibberen de planten in.
Ze slurpen de bloemen op.
Ik denk niet dat naaktslakken een gebit hebben.
Ik denk dat ze een slijm uitscheiden dat de bloemen week maakt, waardoor ze (de bloemen) naar binnen geslurpt kunnen worden.
De bloemen hebben geen verweer.

M. zegt dat ik schoteltjes bier moet neerzetten. Ze zegt: "Naaktslakken zijn dol op bier. Als ze moeten kiezen tussen bloemen en bier, dan kiezen ze bier."

Op zich hebben ze daar gelijk in.

Dramatisch zonnebaden (1): In de deuropening

M.

Op onze leeftijd rest ons nog maar één ding

Chateaubriands maîtresse, de Parijse schoonheid 
Juliette Récamier ("La belle des belles")

De schrijver François René de Chateaubriand had een zwak voor de schrijver Michel de Montaigne die twee eeuwen eerder leefde en ook voor de schrijver François Rabelais die drie eeuwen eerder leefde.¹

Hij haalt ze er in zijn mémoires om de haverklap bij.

Zoals in deze passage over de kerkklokken van Rome:

"Rabelais is het niet eens met Montaigne, die vrijwel geen klokken in Rome heeft horen luiden, in elk geval veel minder dan in het eerste het beste Franse dorpje. Rabelais hoort juist heel veel klokgebeier in Rome."²

Of in deze passage over de aantrekkingskracht van jonge vrouwen op oude mannen:
"Och, mijn goede Montaigne, op onze leeftijd rest ons nog maar één ding: onszelf terzijde te schuiven."³

¹ Chateaubriand leefde in de achttiende eeuw, Montaigne in de zestiende eeuw en Rabelais in de vijftiende eeuw (hoe minder mensen er zijn en hoe minder er gebeurt, hoe dichterbij de doden zijn).
² Uit: François René de Chateaubriand / Mémoires d'outre-tombe (Memoires van over het graf) / 1841
³ Idem (Maar Chateaubriand schoof zich niet terzijde, zie afbeelding!)

Ik zat ingeklemd tussen liefde en vernietiging

De Utrechtsestraat

Ik fietste in de Utrechtse-straat, dat is de mooiste straat van Amsterdam, het is er altijd druk. 

Ter hoogte van een restaurant dat Made With Love heet werd ik tegen de stoeprand gedrukt door een rode vrachtauto van de firma Brantjes Data-vernieting. 

Op de vrachtauto stond in grote blauwe letters geschreven: 100% Vertrouwd Vernietigen.
Behalve die keer dat ik in een Amsterdams stadsdeelkantoor achtervolgd werd door het woord schoonheid heb ik – op het vlak van de semiotiek – zelden iets merkwaardigers meegemaakt dan ingeklemd te zitten tussen de zinnetjes Made With Love en 100% Vertrouwd Vernietigen.

Sommige mensen weten van geen ophouden

Beton

Een buurman is aan het boren in het beton.
Hij doet het met een gewone huis-, tuin- en keukenboor – dat kan ik horen – terwijl hij het met een pneumatische boor moet doen.
Hij boort al uren lang.
Het maakt een groot lawaai.
Sommige mensen weten van geen ophouden.
Wat een noodlottige combinatie vormen toch onwetendheid en volharding!
Ik zou hem graag mijn pneumatische boor lenen, maar die heb ik eerder aan een andere buurman uitgeleend en die heeft hem kapot gemaakt.
Er zou een Idiotensicherung moeten komen op boormachines, waardoor ze zichzelf automatisch uitschakelen bij gebruik door onwetenden.
Een belangrijke reden waarom ik P. graag mag, is dat hij weet om te gaan met de weerbarstige materie.

Over werkelijkheid

"Wat ik zeggen wou: in de werkelijkheid zit een onzinnig verlangen naar onwerkelijkheid."

Uit Robert Musil, De man zonder eigenschappen, deel I (1930), hoofdstuk 69: Diotima en Ulrich. Vervolg. (vertaling Ingeborg Lesener)

De ogen van de man zijn gegroeid uit de borsten van de vrouw

Mannenoog

Mijn theorie is dat de ogen van de man evolutionair gegroeid zijn uit de borsten van de vrouw.
Twee ogen, twee borsten, snap je, dat heeft de natuur zo geregeld.
Tepel, tepelhof en borst; pupil, iris en oogwit.
In de bijbel staat dat de vrouw is geschapen uit de rib van de man. Dat is kolder.
Wel is waar dat Dionysos is geboren uit het dijbeen van Zeus. De Grieken waren een stuk helderder van geest dan de monotheïsten.

Schuur de taal, en jullie zullen de ruimte en haar vel zien

Anselm Kiefer / Voor Velimir Chlebnikov (uitsnede)

1.
In de menigte:
"Tsjangara Zangezi is gekomen! Praat, praat-zuchtige! Dappere zwalker! Wij luisteren."

2.
Zangezi:
"Horen jullie me wel? Horen jullie mijn spraak, die jullie verlost van de boeien van de woorden?"

3.
Zangezi:
"Schuur de taal, en jullie zullen de ruimte en haar vel zien."

4.
Zangezi:
"En als ze zeggen: jij bent een god, zeg dan woedend: liegebek!"
5.
Zangezi:
"Voorwaarts, wereldbollen!"
6.

Toehoorder:
"Hij heeft me als een visje gespiest op de harpoen van zijn gedachten."

7.
Drietal:
"'Tabee, Zangezi! Waar zien we elkaar weerom?'
'In 'n massagraf, wat ik je brom!'"*

* Fragmentjes uit Velimir Chlebnikovs laatste werk Zangezi (1922), vrij naar de Nederlandse vertaling van Aai Prins. En er staat ook: "Uit, die schoenen van de rede! Hier heb je m'n zwetende tenen!"