Over wat het verstand te boven gaat en wat onder het verstand verborgen ligt

Robert Musil (1880-1942)

"En terwijl het geloof een zware strijd te verduren heeft met de twijfel en de tegenspraak van de rede, heeft de uit alle traditionele geloofs-omhulsels gepelde ervaring van de mystieke gegrepenheid zich verbreid en die vormt nu de ziel van een veelvormige, irratione-le beweging die als een in de dag verdwaalde nacht-vogel door onze tijd waart." 

Uit: Robert Musil, De man zonder eigenschappen, deel II (1933), hoofdstuk 113: Ulrich heeft met Hans Sepp en Gerda een gesprek in de mengtaal van het grensgebied tussen wat het verstand te boven gaat en wat onder het verstand verborgen ligt (vertaling Ingeborg Lesener).

En wat bleek?

Amerika op de rug gezien (1905)

Harry Harlow leefde van 1905 tot 1981.
Hij was een Amerikaan.
Toen Harry Harlow jong was dachten Amerikanen dat baby's alleen vanwege de melk hun moeders nodig hadden en niet vanwege de huid, de warmte, de zachtheid, de ademhaling, het kloppende hart, de strelende handen, de stem, de woorden (woordjes).¹
Harry Harlow wilde aantonen dat dit niet klopte en hij werd zeer beroemd door een jong resusaapje in een kooi te stoppen met twee surrogaatmoeders van ijzerdraad.
De ene moeder van ijzerdraad gaf melk uit een flesje.
De andere moeder van ijzerdraad was omwikkeld met een zacht warm dekentje maar gaf geen melk. 
En wat bleek?
Het resusaapje bracht al zijn tijd door bij de ijzerdraadmoeder met het zachte warme dekentje en had geen enkele belangstelling voor de ijzerdraadmoeder met de melk!

¹ Het is niet verwonderlijk dat maternale deprivatie in het zeer christelijke Amerika min of meer de opvoedingsnorm werd. Het monotheïsme (christendom, jodendom en islam) ís namelijk een systeem van maternale deprivatie (moeder aarde, alom aanwezig, werd vervangen door god de vader, alom afwezig). 
Vasili Rozanov maakte van "moeder aarde" en "moeder de vrouw" één wezen toen hij schreef: "(...) Ach, de wereld wordt nog niet koud. Dat lijkt maar zo. Warmte is haar wezen, liefde is haar wezen. En donker van kleur. Blozende wangen. En de boezem van de wereld. En de geheimen van haar schoot. En de kleine Rozanov, weggescholen tegen haar boezem. Waar hij eeuwig melk uit zuigt. En ik houd van deze tepel van de wereld, donker van kleur en welriekend, met een enkel haartje eromheen. En mijn handpalmen houden deze veerkrachtige borsten vast (...)". 
Maar herover een andere keer..

Het sneeuwt (homo sapiens ninguens)

Sneeuw

Het sneeuwt.
Het stille en het rustige (het kalme) van vallende sneeuw is zeer mooi.
Het is jammer dat wij – wij mensen bedoel ik – bij wijze van geboorte niet als vlokjes uit de lucht komen vallen, met een zacht plofje op de grond of op een tak neerkomen en daar blijven liggen tot we smelten.

We voeren mee

 

Hier zie je de maiden voyage van een nieuw pontje hier op de eilanden. 
Z., M., M. en ik voeren mee!
Het pontje vaart vanaf de Ertskade op het schiereiland Sporenburg naar het Zeeburgereiland en terug.

Je hebt het opvallend vaak over sneeuw

Julianus de Afvallige oftewel Julianus de
Volhardende

1.
Ik heb twee mooie, eenvoudige lepels gekocht. De lepels zijn in één beweging uit een stalen plaat gestanst. Het zijn: een soeplepel en een opscheplepel.

2.
M. (64) tegen mij, vanuit Wenen: "Je hebt het opvallend vaak over sneeuw."

3.
De Romeinse keizer Julianus de Afvallige leefde van 1084 tot 1116 AUC¹.
Zijn keizerlijke voorgangers Constantijn de Grote en Constantijn de Tweede hadden het polytheïsme teruggedrongen ten gunste van het christendom.
Julianus wilde het polytheïsme herstellen. Hij wilde zijn rijk behoeden voor het monotheïsme.
Hij was juist Julianus de Volhardende!

5. (Fenomenologische notitie)
God is net als geld het tegenovergestelde van grond. Niet in het opzicht van beschikbaarheid, maar in het opzicht van tastbaarheid.²

6.
Mensen die in hun jeugd veel gehuppeld hebben, hebben op latere leeftijd veel binnenpretjes. 

¹ 1084-1116 AUC (Ab Urbe Condita) komt overeen met 331-363 na het begin van de christelijke jaartelling
² Zie ook GGG en Er zijn nog 47 wachtenden voor u

Mijn volgnummer

 

Meteen is hij de kampioen van India geworden

Tallon Griekspoor in India

Tallon Griekspoor de tennisser droeg zijn petje altijd met de klep in de nek. Maar nu heeft hij zijn petje omgedraaid, zodat de klep aan de voorkant zit zoals het hoort, en meteen is hij de kampioen van India geworden.
Kijk, op de foto zie je de kampioen met zijn petje.
Het nieuwe tennisjaar kon niet beter beginnen!

Wat een curieus woord is "scheppen"

Scheppen (beeld: AI)

Dus de mensen schiepen de goden en niet andersom.
Wat zegt dit over degenen die een god schiepen naar hun evenbeeld en zeiden: onze god is de enige god.¹
Wat zegt dit over hen?
Dit is een belangwekkende psychopathologische en morfologische (morfo-genetische) kwestie en ik kom er later op terug.
Wat een curieus woord is trouwens "scheppen". 

¹ Want het is natuurlijk niet zo, dat god de mens schiep  naar zijn evenbeeld, nee, de mens schiep god naar zijn evenbeeld!

Over de film Triangle of Sadness ("In den Wolken!")

Gouden kots (Emesis aurea)

Eerst hadden wij alleen de gouden koets, maar nu hebben wij ook gouden kots.
Wij hebben dit te danken aan Ruben Östlund de regisseur.
Ruben Östlund is tegen het kapitalisme.
Hij is ook tegen het communisme.
Dit blijkt uit zijn film Triangle of Sadness.
Dit is een film die schitterend is.

Mijn wereldrijk was lekker groot

 Koelkastletters op onze koelkast (door M. (21))

De mens vernielt de dingen niet mooi

Muselet

Op woensdag 8 mei 2013 begon op Eeuwige Bouillon de fotoserie Mooie onopzettelijke alledaagse vernieling of: Esthetisch verantwoord vandalisme.
De eerste foto van de serie was een foto van een met gevoel voor perspectief platgetrapte muselet.
Een muselet is het ijzerdraad (met kapje) dat de kurk op een fles champagne vastklemt.
Na die eerste foto vond ik nooit meer iets geschikts voor de serie.
Mijn conclusie na tien jaar is dat de mens de dingen niet mooi vernielt.

Over graaf Manzoni

Manzoni's sokkel met daarop de wereld

Eerder had ik het al over de Italiaanse kunstenaar graaf Piero Manzoni.
Ik noemde hem een ware Held van het Niets.
Hij heeft ons niet alleen zijn ingeblikte uitwerpsels nagelaten, hij maakte ook een hardstenen sokkel met "Socle du Monde" erop.
Hij zette die sokkel omgekeerd op de grond, waardoor de hele planeet opeens zijn kunstwerk was.
Kijk, zo kun je ook de wereld veroveren (zo doet een aristocraat het).

In den Wolken

"In den Wolken!"

1.
De huizenmarkt stort in. Dat is minder erg dan dat de huizen zelf instorten. Toch?

2.
Ik was in de Kalverstraat.
In het kapitalisme is alles erop gericht de consument verslaafd te maken en verslaafd te houden.
Wat is het verschil tussen tot slaaf gemaakten en verslaafd gemaakten?
Die laatsten zien hun "ketenen" komisch genoeg voor sieraden aan!

3.
"In den Wolken!"¹

4.
Naarmate ik ouder word kan ik er slechter tegen als mensen dingen uit hun handen laten vallen.

5.
We zijn in het wonderlijkste tijdperk van onze geschiedenis terecht gekomen. Een tijdperk namelijk dat alle voorafgaande geschiedenis het liefst ongedaan wil maken. Wij kunnen onze geschiedenis niet meer verdragen. Ik weet nog niet of dit een goed of een slecht teken is.

6.
Als ik droom, droom ik stroomopwaarts.

7.
De taal is de sloerie van de wereld.  

¹ Uit de film Triangle of Sadness

Jij daar, populier, wat doe je?

Geboortehuis van Federico García Lorca¹

De dichter Federico García Lorca werd in 1898 geboren in het dorp Fuente Vaqueros niet ver van de stad Granada in het zuiden van Spanje.
Hij werd geboren in een mooi huis aan de Trinidad-straat nummer 5. 
Tegenwoordig heet die straat Federico García Lorcastraat, zodat het lijkt alsof niet de straat naar de dichter, maar de dichter naar de straat genoemd is.
Maar moet je eens horen hoe mooi Federico kon schrijven!
Hier zijn drie grappige zinnen van hem (drie droevige hou je tegoed): 

1.
Ik wil huilen want ik heb er zin in.
2.
Hier ben ik, Lucía Martínez. Ik kom je aan je haren trekken.
3.
Mama, ik wil van zilver zijn. 

Door of langs Federico's geboorteplaats Fuente Vaqueros stroomt de rivier de Genil.
Ongeveer 150 kilometer westwaarts, tussen Sevilla en Cordoba, mondt de rivier de Genil uit in de rivier de Quadalquivir.
Over deze en andere rivieren heeft Federico veel en mooi geschreven. En ook over populieren heeft hij mooi geschreven:
Jij daar, populier, wat doe je?
(Ik? Enkel trillen!) 

¹ Hier kun je het mooie geboortehuis van binnen zien.

Je bent toch geen vis?

De Fanfare van de Excuses

1.
In een boek over de rivier de Nijl stonden twee woorden die ik niet kende, namelijk de woorden anadroom en katadroom.
Een anadrome vis is een vis die vanuit zee de rivier op zwemt om te paaien (zoals de zalm of de forel doet).
Een katadrome vis is een vis die, omgekeerd, met de rivier mee naar zee zwemt om te paaien.
Omdat ik altijd alles op mezelf betrek vroeg ik me af: ben ik anadroom of katadroom?
"Maar je bent toch geen vis?"
"Jawel, ik ben wel een vis."

2.
President Zelenski van Oekraïne draagt altijd een legergroen T-shirtje met korte mouwtjes. Pas als de oorlog is afgelopen zal hij weer een overhemdje met een stropdasje en alles aantrekken. Hij heeft gevoel voor publiciteit. Maar hij had op z'n minst een T-shirtje met lange mouwtjes kunnen uitkiezen.

3.
Schrijven is een puntige bezigheid.

4.
Dus stel dat alle mensen (bijna acht miljard mensen) samen één mens vormden met twee armen, twee benen, een hoofd en een romp en alles wat er verder bij een mens komt kijken – hoe groot zou die mens dan zijn wanneer hij ongeveer dezelfde proporties had als wij?
Wel, volgens mijn berekeningen zou die mens ongeveer vier kilometer hoog zijn, achthonderd meter breed en vierhonderd meter diep (dik).
In ongeveer vijftig passen zou deze mens van Amsterdam naar Rotterdam lopen.  

5.
Voorop stampt de wereldgeschiedenis, dan volgen de fanfarecorpsen van de excuses en in de staart van de stoet treuzelen de schadeloosstellingen. 

6.
"Zoals een klokkentimmerman betaamt heb ik de mensenklok onttakeld. Gelijkgezet de wijzer, 't getallenblad geschroefd, de tijden allemaal weer opgeteld, de schroef met beitel aangedraaid, de wijzerloop van 't lot langs ijzerhemel achter glas gezet. Zachtjes tikt hij, net als vroeger – de mensenklok, met riempjes om de arm gegord. Zijn tandjes, radertjes zingen hun lied met ijzeren tong. Alles loopt en draait weer gesmeerd."¹

7.
Zou het waar zijn dat er eerst nieuwe woorden bedacht moeten worden alvorens wij – wij mensen – een nieuw leven kunnen beginnen in symbiose met de natuur?  
Zoals bijvoorbeeld het woord "terrafurie" (woede over de klimaatcrisis) en "terratrauma" (pijn door de aanblik van vervuilde of vernielde natuur). 
Dit meent de Australische filosoof Glenn Albrecht, die deze nieuwe woorden bedacht heeft.²

¹ Uit en een beetje vrij naar: Zangezi / Vlak XIX: Men leidt een paard naar Zangezi. Hij bestijgt het / door Velimir Chlebnikov / Uitgeverij Pegasus / Amsterdam 2013 / vertaling door Aai Prins
² Zie ook: Over taal en werkelijkheid. 

Over identiteit en overleven

Twee handige Athabaskische scheeuwschoenen

De etnoloog Marcel Mauss leefde van 1872 tot 1950.¹ Hij bestudeerde jager-verzamelaarculturen rondom de Stille Oceaan.
Hij vroeg zich af waarom die culturen sommige dingen wél en andere níet van elkaar overnamen en hier is zijn opmerkelijke antwoord: ze namen dingen over om te overleven en wezen dingen af om zich te definiëren – ook wanneer het afgewezene duidelijk grote voordelen bood.²
Identiteit versus overleven!
Overleven versus identiteit!
Marcel Mauss meende dat culturen in wezen "weigeringsstructuren" zijn – een fraaie en verhelderende term die de vraag oproept: is het mogelijk dat iets of iemand "teveel identiteit" bezit om te overleven? Overleven is tenslotte aanpassen, veranderen; het vraagt om een zekere lichtheid, lichtvoetigheid, lenigheid, wendbaarheid – misschien ook van de identiteit.³

¹ Ik vond hem op pagina 193 van het dikke boek Het begin van alles van David Wengrow en David Graeber (waarin zoals in bijna alle dikke boeken veel interessante weetjes staan maar niet erg opzienbarend wordt nagedacht).
² Bijvoorbeeld: de Athabasken in Alaska weigerden hardnekkig de kajaks van de Inuit over te nemen, hoewel die duidelijk geschikter waren voor de omgeving dan hun eigen vaartuigen. De Inuit weigerden op hun beurt hardnekkig om de handige sneeuwschoenen van de Athabasken over te nemen!
³ Ook in morele zin levert "weigeren" meer identiteit op dan "overnemen". Robert Musil schrijft: "Want in gebeurtenissen die hen in tegenspraak met hun omgeving brengen, ontplooien mensen al hun krachten, terwijl zij zich daar waar zij slechts hun plicht doen begrijpelijkerwijs niet anders gedragen dan bij het betalen van belasting; waaruit blijkt dat alle kwaad met meer of minder fantasie en hartstocht wordt volbracht, terwijl het goede zich daarentegen onderscheidt door een onmiskenbare gevoelsarmoede en zieligheid." (Uit: Robert Musil, De man zonder eigenschappen, deel III, tweede boek, hoofdstuk 18: Moeilijkheden van een moralist bij het schrijven van een brief, p.1065 / Meulenhoff 1989 / vertaling Ingeborg Lesener)

Moet je dat eens vergelijken met onze staten

Amerikaans-Mexicaanse grens

Op de Koloniale Conferentie van Berlijn in 1884 verdeelden de Europese landen Afrika onder elkaar.
Net als in Europa kwamen er in Afrika nu overal grenzen.
De filosoof Achille Mbembe zegt hierover:
"Het Afrikaanse continent is altijd zonder grenzen geweest. Het was een grote zee van ruimte waarin volkeren vrij konden rondtrekken. Alles was constant in beweging. Dit circuleren was zo krachtig en alomvattend dat hele staten een eeuw later zomaar ergens anders konden liggen."¹
Mooi beeldend uitgedrukt, Achille!
Moet je dat eens vergelijken met onze staten die geen centimeter bewegingsruimte hebben. Onze staten hoeven maar een teen te verroeren of het regent al granaten en bommen.¹ 

¹ "Entire states would be here today and then a century later you could find them somewhere else." Hij zegt dit in het programma De kracht van Afrika van Tegenlicht dat op maandag 5 december werd uitgezonden op de tv.

De rivier de IJssel is nog jong

Jan Voerman / Gezicht op de IJssel

J.'s nieuwe landgoed ligt op een kilometer van de rivier de IJssel. 
Ik woonde vroeger ook dicht bij de IJssel, in de stad Z.
De IJssel is de mooiste en geurigste rivier van het land en mogelijk van de wereld.
De IJssel is nog maar vijftienhonderd jaar oud. 
De oude stad Z. bestond al tweehonderd jaar toen de IJssel besloot om erlangs te gaan stromen.
Het is zelden vertoond in de geschiedenis van de natuur en van de wereld dat er eerst een stad werd gebouwd en dat er daarna een rivier langszij kwam uit zichzelf. Je kunt hieraan zien dat de IJssel een zoekende is en een goed hart heeft.
De IJssel heeft haar eigen schilder, Jan Voerman. Hij leefde van 1857 tot 1941.

In Uruguay zijn alle christelijke feestdagen afgeschaft

De rivier de Uruguay en de lucht erboven

Vanmiddag om vier uur speelt Uruguay tegen Ghana.
Als Uruguay wint gaat het door naar de volgende ronde, tenzij Zuid-Korea wint van Portugal.
Als je niet weet waar dit over gaat: het gaat over voetbal en niet over politiek.
Uruguay heet officieel: de republiek ten oosten van de Uruguay.
De Uruguay is een rivier. In de taal van de oorspronkelijke bevolking betekent Uruguay: rivier van de geschilderde vogels.
Wat een mooie naam.
Het is te betreuren dat een volk dat zulke mooie namen voor rivieren kon verzinnen werd uitgemoord door christelijke kolonisten.
Mogelijk zijn daarom alle christelijke feestdagen afgeschaft in de republiek ten oosten van de rivier van de geschilderde vogels.
Ik zou willen dat wij dat hier ook doen.

Zaterdagavond om zes uur kwam de koorts

Reusachtig glazen covidvirus door Luke Jerram

Bericht van PB, leukemist 3e klasse uit het Grote Leger der Zieken¹ dat "de mensheid"² genoemd word. 
Melde gehorsamst.
Zaterdag om zes uur 's avonds kwam de koorts. Ik dacht dat mijn laatste uur geslagen had.
M. bracht me direct naar het ziekenhuis.
In de strijd tegen de vijand zijn aarzelen en treuzelen ongeoorloofd.
Onmiddellijk werden er bloedkweekjes gemaakt om te onderzoeken of er vijandige bacteriën in mij zaten. Dit was niet het geval
Wel werd vastgesteld dat er covid was binnengedrongen.
Voor de zekerheid kreeg ik vijftien tabletten amoxicilline / clavulaanzuur mee naar huis, een doder van vijandige bacteriën.
Die nacht droomde ik zoals ik altijd droom als ik koorts heb, namelijk steeds hetzelfde, mislukkende. Iets wilde iets anders worden, maar het mislukte steeds (x 100)³.

¹ Grande Armée des Malades
² Homo aegrotans, voorheen homo sapiens.
³ Een rudiment van het verlangen naar en het vermogen tot metamorfose (in mij)