Ik stond op de pont

Ik stond op de pont naar de overkant van het IJ.
Ik voelde opzij van mij een intense belangstelling voor mij.
Ik keek opzij en inderdaad, iemand keek naar mij.
Hij lachte naar mij.
Hij zat in een kinderzitje achterop een fiets.
Ik zwaaide naar hem en hij zwaaide terug met zijn minihandje.
Het was duidelijk dat hij graag met mij wilde praten dus ging ik wat dichterbij staan.
En toen hebben we het de rest van de overtocht gehad over het enige waar hij verstand van had, namelijk hele, heele, heeele grote boten.

Als er nog tijd is

De driekleurige dagschone op het terras

1.
Het Duitse woord Verelen-dung dat verpaupering betekent komt van het Duitse woord Elend dat ellende betekent (ook: armoede, misère, nood).
Later meer over Verelendung en Elend.

2.
Overal beginnen dictators nu de sociale media te blokkeren.
Zij blokkeren X, Instagram, Telegram.
Dit is opmerkelijk, want moderne dictators worden door de sociale media juist overal aan de macht geholpen.

3.
Op 6 en 9 augustus werden in Hiroshima en Nagasaki de Amerikaanse luchtaanvallen met atoombommen van 6 en 9 augustus 1945 herdacht.
Deze aanvallen waren niet nodig.
De oorlog in Europa was voorbij.
Hitler had zich doodgeschoten.
Er was geen enkele reden om honderdduizenden Japanners te vermoorden.
De beroemde natuurkundige John von Neumann adviseerde Amerika om de atoombommen hoog in de atmosfeer tot ontploffing te brengen in plaats van dicht bij de grond. De schokgolf zou dan veel meer schade aanrichten. Hij rekende persoonlijk de ideale hoogte uit.
Op zeshonderd meter hoogte ontploften de bommen boven de houten huizen van Hiroshima en Nagasaki op 6 en 9 augustus 1945.¹

4.
Tussen de periode dat homo sapiens een jager-verzamelaar was (van 120.000 tot 12.000 jaar geleden) en de periode dat homo sapiens ontdekte dat hij niet door een god maar door de aarde was gemaakt (van de publicatie van Darwins Origin of species in 1859 tot nu) ligt de eindigende periode van de landbouw en het monotheïsme (dit eindigen gaat nog lang duren).
Homo sapiens keert terug naar zijn oorsprong en zijn toekomst – als er nog tijd is.

5.
Vandaag bloeide op ons terras de driekleurige dagschone.

6.
"De ontmoeting van Blinken en Netanyahu is in een goede sfeer verlopen," las ik gisteren in de krant.
In een goede sfeer.
Ziet Blinken dan niet dat er in Gaza een massamoord aan de gang is?
Behoort hij ook tot de mensen die de pijn van anderen niet kunnen voelen?²
Als dat zo is, is hij dan wel geschikt als minister van Buitenlandse Zaken van de Amerikanen?
(Is iemand die de pijn van anderen niet kan voelen überhaupt ergens geschikt voor?)
Wat hebben de verpauperde Amerikanen eraan dat hun minister van buitenlandse zaken, die hun pijn niet kan voelen, hun dollars aan Israël geeft?
Zij willen naar de tandarts!

7.
Er heerst nu polio in Gaza.

8.
"Wij hebben onze vader verplaatst naar de tweede verdieping." 

¹ Uit: Benjamin Labatut / De MANIAC / Meridiaan Uitgevers / p.141-142 (de film Oppenheimer werd verboden in Japan).
² Zie: Over oorlog en empathie

Over oorlog en empathie

Hugo de Groot (1583-1645), grondlegger van het oorlogs-
recht

1.
Gisteren werd een schoolgebouw gebombardeerd in Gaza.
Honderd Palestijnen die in het gebouw waren om te schuilen werden gedood.
Is er dan geen enkele empathie?
Misschien lach je: "Haha, oorlog en empathie!" 

2.
Het oorlogsrecht is de stem van de empathie in de oorlog.¹
Wie geen empathie kent moet geen oorlog voeren.  

3.
Geen empathie is een wezenlijk kenmerk van het monotheïsme.
Dit heb ik ontdekt door het lezen van het oude testament, het nieuwe testament en de koran.
De Israëlische historicus Yuval Noah Harari zegt: "De gedachten van de Israëliërs zijn tot de rand toe gevuld met pijn. De meeste Israëliërs zijn dus niet in staat om zich de pijn van een ander voor te stellen of die te erkennen."²
Een Israëlische psychotherapeute zegt: "Het is moeilijk om medeleven te voelen met een ander als je zelf diep beschadigd bent."³ 

4.
Wat de Israëlische psychotherapeut en de Israëlische historicus hier onder woorden brengen is de afwezigheid van empathie.
Wie geen empathie kent moet geen oorlog voeren.
En dat vindt ook Sun Tzu.

¹ Door het leerstuk van de rechtvaardige oorlog van Sint Augustinus en Thomas van Aquino raakten oorlog en monotheïsme nog inniger met elkaar verbonden dan zij qualitate qua al waren. Tegen de achtergrond van de gruwelijke wreedheden van de middeleeuwse godsdienstoorlogen schreef Hugo de Groot (1583-1645) zijn werk Over het recht van oorlog en vrede. Met dit boek legde hij de grondslag van het internationaal humanitair recht.
² https://npo.nl/start/serie/nieuwsuur/seizoen-2023/nieuwsuur_4503/afspelen
³ https://npo.nl/start/serie/nos-journaal-20-00-uur/seizoen-59/nos-journaal_94604/afspelen

Wie dachten ze dat ik was?

De Veemkade met de twee stenen leeuwen

Een jongen en een meisje renden op mij af.
"Mogen wij uw handteke-ning?" vroegen ze.
Ze hijgden van het rennen.
Ze gaven mij een stuk papier en ik zette mijn handtekening erop.
Daarna renden ze weg met het papier en de handtekening.
Ze maakten bokkenspron-gen als jonge dieren.
Dit gebeurde op de Veemkade vlakbij de twee stenen leeuwen.
Wie dachten ze dat ik was?

Beschaafd vielen de bommen

Beschaving, onderweg

Eergisteren sprak premier Netanyahu van Israël het Amerikaanse Congres toe.
Hij zei over Israëls vernietiging van Gaza: "Dit is de strijd van de beschaving tegen de barbarij."¹
Beschaafd vielen de bommen van de beschaving op het hulpeloze Gaza terwijl Netanyahu sprak aan het begin van de middag.
Beschaafd explodeerden de bommen in de kinderziekenhuizen.

¹ Hij zei: "This is not a clash of civilizations. It’s a clash between barbarism and civilization. It’s a clash between those who glorify death and those who sanctify life."
In werkelijkheid is het natuurlijk geen clash of civilisations. En ook geen clash between barbarism and civilisation. Het is een een clash of monotheisms.

Zij worden wakker

Florence (foto uit het boek Brutto)

1.
In Amerika is een revolutie beslist nodig, maar niet op de manier van Donald Trump en de zijnen.
Als ik een Amerikaan was en een tegenstander van Donald Trump (of een doelwit van hem) dan bereidde ik me alvast voor op de vlucht naar het buitenland.
Over revoluties en geweld (en geweldloosheid) later meer.

2. (Over kennis en geluk)
"We weten het niet. U heeft gewoon geluk gehad."

3.
Zij worden wakker en zij beginnen te kopen en te verkopen.
Vaak gaan zij niet slapen om niet te hoeven stoppen met kopen en verkopen.
Zij hebben machines ontworpen die doorgaan met kopen en verkopen terwijl zij van uitputting slapen.

4.
"Ik ga naar mijn eigen huis en daar eet ik avond."
"Daar eet ik avond kun je niet zeggen, dat is geen Nederlands."
"Wat moet ik dan zeggen? Daar avondeet ik?"

5.
"U hebt harde botten."
"Is dat goed?"
"Ja, dat is goed."

6. (Alle liefde is spiegeling)
Ik zei tegen haar: "Wat zie je er goed uit!"
Ik zei dit, zodat zij zou zeggen: "Jij ook!"

7.
"Het zijn de stilste woorden waar storm van komt. Gedachten die op duivenvoetjes komen aangetrippeld, bepalen de richting die de wereld zal gaan."¹

8.
J. wil worden opgenomen in het weefsel van de door de zon beschenen stad Florence.
Hij wil dat de obers van de kleine Florentijnse trattoria's en cafeetjes in de buitenwijken hem herkennen en vragen: "Hetzelfde meneer?" 
Ja, hetzelfde.
En 's middags versmelting met een dame.
En buiten op straat maken de vuilniswagens een hels kabaal.² 

9.
Ik ga een verhandeling schrijven over de neerbuigendheid van de giraffe.

¹ "Es sind die stillsten Worten, welche den Sturm bringen. Gedanken die mit Taubenfüßen kommen, lenken die Welt"- uit: Friedrich Nietzsche, Aldus sprak Zarathoestra, een boek voor allen en niemand.
² Dit schreef J.in een email.

Ik moet er als de bliksem vandoor

Scherf met de naam Perikles erop. Perikles (258-
324 AUC¹) betekent "omringd door glorie"

1.
Door de sociale media is alles theater geworden.
In veel landen zijn nu acteurs aan de macht.  
Ook Donald Trump is een acteur.

2.
De democratie moet nu ook theatraal worden.
Anders zal de democratie door de sociale media worden weggevaagd. 
Dan zal Big Tech de democratie de nek omdraaien als een kakelende kip.
Daarom ga ik de Academie voor Democratie en Theater oprichten.
Het is een ware kunst om tegelijk te acteren én het algemeen belang te dienen. 

3.
Wat de nieuwe academie te bieden heeft moet niet verward worden met mediatraining.
Mediatraining maakt van politici slechte acteurs.
De nieuwe academie zal van acteurs goede politici maken (acteurs zijn heel intelligent, die kunnen alles leren).
Het beeldmerk van de nieuwe academie is een scherf. 
Over scherven later meer want ik moet er nu als de bliksem vandoor.

¹ AUC is een afkorting van Ab Urbe Condita (vanaf de stichting van de stad Rome); 258-324 AUC komt overeen met 495-429 voor het begin van de christelijke jaartelling.

Over Chopin

Chopin (1810-1849)

"Kolonel Brand luisterde naar de radio.
'Ik hou van Chopin,' zei hij.
'Denkt u dat dit Chopin is?' vroeg ik hem.
'Natuurlijk is het Chopin!' riep kolonel Brand verbaasd.
'Wat zou het volgens u dan zijn?' vroeg kolonel Eliot ongeduldig. 'Chopin is Chopin, het zou erg vreemd zijn als het Chopin niet was.'
'Chopin is in Amerika erg geliefd,' zei majoor Thomas.
'Luister,' riep kolonel Brand uit, 'natuurlijk is het Chopin!'
'Ja, het is Chopin,' zeiden de anderen, verwijtend naar mij kijkend."¹ 

¹ Uit (en een beetje vrij naar): Curzio Malaparte / La Pelle (De huid), 1949

Over interessante éénbenigen en meer

Miss AI

1.
Verontrustend weerbericht: "Vannacht zonnig." 

2.
"Niets heeft meer een vaste plek. Alles zwerft door het huis. Onze spullen zijn zwervers geworden."

3.
Israël gooit bommen op Palestijnse kinderzieken-huizen.
Een vrouw riep tegen een Palestijnse jongen: "Protesteren tegen de genocide in Gaza is antisemitisme van het laagste soort."
Wij beleven het verval en de ondergang van moralen (die als koralen zijn).

4.
Op internet is de mooiste niet-bestaande vrouw van de wereld gekozen.
Zij is Miss Artificial Intelligence.
Zij kan praten.
Zij kan flirten.
Zij zal grote aantallen werkelijk bestaande mooie vrouwen brodeloos maken.
Zij zal dit doen, zegt zij, met oog voor diversiteit en inclusiviteit.

5.
"Rusland bombardeert kinderziekenhuizen, net als Israël. Waarom schrijf jij daar niet over?"
"Wel, de Gazanen kunnen zich niet verdedigen zoals de Oekraïners. En zij kunnen ook niet vluchten. Zij kunnen zich niet verdedigen en zij kunnen niet vluchten. De vernietiging van Gaza is als een steniging. Daarom."

6.
Aristocraten zijn mensen die niet op twee benen staan maar op één been, zoals flamingo's.
Met deze opzettelijke houding maken zij duidelijk dat zij de aarde alleen willen aanraken als het strikt noodzakelijk is.
Waar hun aristocratische voet noodzakelijkerwijs de aarde raakt, daar is de traditie.
Dit schreef Salvador Dalí.
O, interessante éénbenigen! Later meer over de aristocratie!

7.
"Vannacht droomde ik van jou. Je deed iets heel moeilijks en het lukte je, dat was heel knap. Dus compliment!"
"Dank je, maar ik weet niet of ik wel blij kan zijn met een compliment voor iets wat ik 's nachts heb gepresteerd in jouw droom."

Wij reden op de snelweg

In totalitaire dictaturen gaan mensen naar buiten (de straat op) als ze iets willen zeggen dat geheim moet blijven.
Of ze doen de muziek hard zodat de geheime dienst niet kan meeluisteren.
Ik zat met O. in de auto. Wij reden op de snelweg.
O. wilde iets vertellen maar zij wilde dit niet in de auto doen.
Zij had in de krant gelezen en op het nieuws gezien dat moderne auto's vol zitten met apparatuur van Google, China en Facebook, en dat die apparatuur altijd aan staat, ook als die uit staat.
Zij zei: "In een moderne auto bestaat geen privacy. Het is de geheime dienst op wielen."
Zij parkeerde de auto bij een tankstation en wij gingen op een bankje naast een weiland zitten.
In het weiland stonden koeien.
Ze kwamen op een holletje naar ons toe en moet je die oren zien! Over meeluisteren gesproken!

Over de grote schoonmaak

Er komt een spinnetje van het plafond naar beneden.
Hij daalt haastig af aan zijn onzichtbare draad.
Alle spinnen en insecten die hier wonen slaan op de vlucht.
Voor zeep en spons!
Voor stoffer en blik!
Voor ragebol en stofzuiger!
Ai!
Ai ai!

Zie je hoe mooi dit stukje van mij is

Het stukje

"Zie je hoe mooi dit stukje van mij is," zei M.
Ze deed de mouw van haar T-shirt omhoog.
"Dit is een van mijn favoriete stukjes van mij," zei ze.

Over Tracey Emin

Tracey Emin is getrouwd met een steen.

De wind steekt op, wij moeten proberen te leven

Uitzicht vanuit Malaparte's villa aan zee

1.
Aan het einde van de oorlog (aan het einde van zijn boek Kaputt), komt de schrijver Curzio Malaparte terug in de verwoeste stad Napels.
Via een brede, rechte, ellenlange straat loopt hij naar de haven.
"Voor mij lag nu de zee, de zoele, zachte Napolitaanse zee, de vrije, blauwe zee van Napels, helemaal gekruifd met golfjes die elkaar met lieflijk gedruis achtervolgden onder de streling van de wind (...) en ik huilde toen ik hem van verre zag."

2.
Ik ook de zee zien.

3.
En daarom ga ik vandaag beginnen aan mijn boek Het syndroom van Clérambault, waarna ik me ten langen leste aan de kust van de Middellandse Zee zal vestigen in de buurt van Napels.
En elke dag zwemmen in die zee (van wie ik een zoon ben).

4.
Het boek zal de vorm hebben van een plan om een boek te schrijven, want het is mij volledig onmogelijk geworden – es ist mir völlig die Fähigkeit abhanden gekommen – om plannen uit te voeren.
Ja, het boek zal de vorm hebben van een plan.
Mijn hele leven is een plan om te leven.

5.
"Le vent se lève! Il faut tenter de vivre!"¹

6.
En ik zal bescheiden en realistisch zijn.

¹ "The wind is rising! We must try to live!" – Paul Valéry

Oerschema (2)

Er kwamen gewapende mensen uit de aarde tevoorschijn

De schaduw van Carlos Alcaraz (en een tennisbal)
op Roland Garros

1.
Toen hij voor het eerst in zijn leven de woorden onmetelijk en ontzaglijk gebruikte, voelde hij zich vreemd genoeg meteen ook zelf enigszins onmetelijk en ontzaglijk. Zo ontdekte hij de magische inwaartse werking van de taal.

2.
Carlos Alcaraz kan vliegen.

3.
Hun onschuld is als een schild.
Hun schuld is als een zwaard.
(Hun onschuld is als een zwaard.
Hun schuld is als een schild).

4.
Ik verloor van hem omdat hij anders was.
Ik moest andere spieren gebruiken tegen hem.

5.
En de Amerikanen zijn de verschoppelingen van Amerika.

6.
Iemand zei: "Hij is als een middeleeuwer die in zijn middeleeuwse dorp tussen de middeleeuwse houten karren opeens een 21e-eeuwse Ferrari ziet staan."
Ik weet niet wie dit zei.
Ik weet ook niet over wie dit ging.
Noch weet ik over wat dit ging.

7.
"Zo kwamen in de tijd van de fabelen, na de overstromingen en de zondvloed, gewapende mensen uit de aarde tevoorschijn, die elkaar uitroeiden" – Charles de Montesquieu / De l'esprit des lois (Over de geest van de wetten) / Genève, 1748

De vorst kwam van de Noordpool

Het Ladogameer in de onmetelijke bossen van Karelië

In de winter van het jaar 1939 begon Rusland een oorlog tegen Finland.
Deze oorlog wordt de Winteroorlog genoemd.
Bij gevechten in de Karelische bossen ontstond een ontzaglijke brand.
Duizend paarden van het Russische leger zaten klem tussen deze brand en het Finse leger.
Veel paarden braken door de vlammen heen en stortten zich in een meer vlakbij (dit meer heet het Ladogameer en het is het grootste meer van Europa).
Dicht bij de oever van het meer groepten de paarden samen, "rillend van de kou en de angst, met hun hoofden uit het water gestoken", terwijl de brand woedde.
In de nacht werden ze overvallen door zeer strenge vorst die van de Noordpool kwam.
De zee, de meren en de rivieren bevroren van het ene op het andere moment.
Toen het licht werd zagen de Finnen dat het meer was veranderd in een immense witte marmeren plaat.
Honderden paarden zaten vastgevroren in het ijs. Alleen de hoofden staken, naar de oever gewend, boven het ijs uit.
"In de wijd open ogen van de bevroren paarden brandde nog de witte vlam van de angst."
Dit schrijft Curzio Malaparte in Kaputt.
(Wie komen wij tegen aan het einde van onze beschavingen?
De dieren.)

Over taal (over woorden)

Een mond (eruit komt een woord)

Een woord betekent iets anders wanneer het wordt gezegd dan wanneer het wordt geschreeuwd, gedacht, gefluisterd, vergeten, geschreven, gezongen, verzwegen.
Dit wist ik natuurlijk al, maar het viel me gisteren weer eens op toen één en hetzelfde woord zich binnen korte tijd op al die verschillende manieren aan mij voordeed.

Over zonaanbidding

Koningin Nefertiti brengt 2500 jaar geleden
een offer aan de zonnegod Aton

Hier is mijn antwoord op P.'s vraag of zonaanbidding een monotheïsme is.
Wel, dat is het niet, want de zon is een ster (als de mens er niet meer is, is de zon er nog steeds) en de zon is niet de enige ster (er zijn miljarden sterren).
Van die miljarden sterren wordt er één aanbeden, namelijk de dichtstbijzijnde (die warmte geeft en licht), terwijl het bestaan van de andere, verderweg staande sterren niet wordt ontkend.
Zonaanbidding is dus een henasterisme.
Dit woord heb ik daarnet zelf bedacht (het is hier op deze plek ontstaan), maar het lijkt of het altijd al bestaan heeft (vind je niet?).
Het nieuwe woord is een samenstelling van de oude Griekse woorden ἕν¹ en ἄστρον².
Wel zijn er opmerkelijke morfologische overeenkomsten tussen het henasterisme ("éénsterrisme") en het monotheïsme.
Misschien is de ene en enige god van het monotheïsme een "herinnering" aan de zon.
Misschien is de ene en enige god wat er van de zon overblijft op je netvlies als je je ogen dicht doet.
Misschien is het een inbezitneming ("De zon is ons bezit").
Misschien ontstaat op elke planeet dichtbij een ster op den duur een ene en enige god.

¹ Eén (spreek uit: hén)
² Ster (spreek uit: astron)

Over vlinders

"Vlinders houden ervan te sterven."










Curzio Malaparte