Over de schilderijen van Yves Tanguy

De lucht boven het eiland Sporenburg (net een schil-
derij van Yves Tanguy)

"Hé, die lucht lijkt net een schilderij van Yves Tanguy!"
"Dat zeg je altijd als je zo'n lucht ziet, maar Yves Tanguy schilderde helemaal niet zulke luchten."
"O? Ik dacht dat het een typische Yves Tanguy-lucht was!"
"Nee hoor."

Hij weet precies wat hij nodig heeft

Tonijn

Hij weet precies wat hij nodig heeft en wanneer hij het nodig heeft. 
Hij eet sashimi van zalm en hij eet dun gesneden tonijn op papadum. 
Wat een genot!
Het gaat direct naar zijn spieren. 
Hij krijgt direct nieuwe kracht. 
Ander voedsel had dit niet kunnen bewerkstelligen.
Hij zegt, hij heeft een goed instinct voor voedsel.

Courtesy MM

Over kapitalisme en genocide (2)

De Rivièra van het Midden-Oosten verrijst stralend 
uit de genocide (beeld uit de video hieronder)

1.
Het kapitalisme zegt: 
"Wat is goed? Goed is wat geld oplevert."
Het kapitalisme zegt:
"Wat is mooi? Mooi is wat geld oplevert."
Het kapitalisme zegt:
"Wat is waar? Waar is wat geld oplevert."¹ 

2.
Kan het kapitalisme door deze herwaardering van alle waarden² met een schoon geweten misdaden plegen en daarmee veel geld verdienen – misdaden goed, mooi en waar?³  

3.
Het kapitalisme deed dit al, maar nooit openlijk.
Hoe belangrijk het ophouden van de schijn is, wordt duidelijk wanneer dit niet meer gebeurt.   
Dat is wat er nu in Gaza aan de hand is. 

4.
Het kapitalisme heeft zijn masker afgeworpen.
En dit is nog maar het begin, om met president Trump en premier Netanyahu te spreken.
Het begin van wat?
Wordt vervolgd!

¹ Onder de enorme druk en hitte van kapitalisme en internet (samen surveillance capitalism genoemd) zijn ethica, esthetica en logica vervormd (verwrongen, versmolten, versimpeld) tot deze nieuwe "chrimatica". Chrimata (χρήματα) betekent geld in het Grieks. Zie ook hier. 
² Niet te verwarren met Nietzsche's Umwertung aller Werte!
³ Alternative goodness, alternative beauty, alternative truth.

Het is niet ver vliegen

Een Russische drone

1.
Europa wordt nu door Rusland én door Amerika aangevallen.
"Net zoals het Derde Rijk in de Tweede Wereldoor-log!" riep A.
Wat een vergelijking. 

2.
Rusland valt Europa aan met drones, raketten en tanks.
Amerika valt Europa aan met kleineren, koeioneren en provoceren: "What's with Russia violating Poland’s airspace with drones? Here we go!"¹ 

3.
Het is niet te hopen dat er in Europese steden leiders van Hamas verstopt zitten, want dan gaat Israël Europa straks ook nog aanvallen! 
Voor een Israëlische raket is het niet ver vliegen naar een Europese stad (niet veel verder dan naar Doha).
Wat gaat Amerika dan doen? 
De vraag stellen is hem beantwoorden (de wereld is veranderd). 
Europa, prinses, denk na!

¹ Dit schreef president Trump op zijn platform "Truth Social" op 10 september 2025. Hij schreef het naar aanleiding van een schending van het NAVO-luchtruim boven Polen die nacht door Russische drones op weg naar Oekraïne.

Over kapitalisme en genocide (1)

Kapitalisme's Gaza

1.
Het is de 703e dag van de Gazaanse Genocide.¹
Joden en christenen voeren oorlog tegen moslims.²
Ster en kruis tegen de maansikkel.³
Welkom terug in de middeleeuwen!
Het gaat hier niet om een echte oorlog, want de Palestijnen hebben geen wapens. 
Het is een middeleeuwse steniging (met bommen in plaats van stenen).⁴

2.
Op 4 februari maakten Israël en Amerika hun plan bekend voor het bouwen van de Rivièra van het Midden-Oosten op de plek waar nu nog Gaza is.
Na de verwoesting van Gaza en de gedwongen verplaatsing van de Palestijnen zal Gaza veranderen in een stad zoals Dubai.
Een glimmende stad.
Een stad van goud.
Een stad van god.⁵ 
Deze nieuwe stad is zelfs ongebouwd een belediging voor de Middellandse Zee.

3.
Nu Gaza zonder militaire noodzaak met de grond gelijk wordt gemaakt dringt de vraag zich op: is dit met-de-grond-gelijk-maken gewoon het bouwrijp maken van de Gazaanse grond voor die glimmende nieuwe stad – met genocide als collateral damage?
Is dat wat wij nu zien? Het kapitalisme aan het werk? Het kapitalisme dat genocidaal is geworden? 
Dit is denkbaar.⁶ 
"Waar dwing je de sterfelijke harten niet toe, o honger naar goud?"⁷

4.
Of is dat plan maar een provocatie? 
Wordt vervolgd! 

¹ Zie Gaza 1-13 op deze blog.
² Zie Wikipedia voor godsdienstoorlogen.
³ "Sjalom" en "God zij met u" versus "Salam aleikum".
⁴ Waaruit maar weer eens blijkt dat wetenschap en technologie geen vooruitgang ("moderniteit") brengen. O nee! Nu ik het er toch over heb: wat is het eigenlijk dat vooruitgang brengt? Wat ís vooruitgang?
⁵ De rabbijn Avraham Zarbiv zegt: "De ontruiming van Gaza is onze opdracht van god." Hij doet daarom enthousiast mee met de ontruiming!
⁶ Het kapitalisme is immers de materialisering en verdere radicalisering van het tot genocide geneigde monotheïsme. Zie voor de geboorte van het kapitalisme uit het monotheïsme: Max Weber, Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus (1904). Zie daarvoor ook (én voor de geboorte van het monotheïsme uit de landbouw): Over het niets en het nietsdoen I, II en III op deze blog. Zie voor monotheïstische genocides bijvoorbeeld het Oude Testament of Richard Dawkins' boek God als misvatting (The God Delusion), een boek dat goed is en ook een tikje, eh, slecht. 
⁷ Uit: Vergilius, Aeneis, boek 3, 57 (in de versie van Seneca: "Quod non mortalia pectora coges, auri sacra fames"). 

Ik zag een schaduw

(Avis umbraformis)

Er vloog een schaduw weg toen ik op het terras kwam.
Zijn schaduwen vogels? 
Later meer over dit vraagstuk.

Enkele notities uit het jaar 216 na Darwin (n.D.)

Charles Darwin (1809-1882)

1.
Het is de 689e dag van de Gazaanse Genocide. 
"Dit is nog maar het begin," zegt Benjamin Netanyahu steeds.
Wat bedoelt hij toch?
Het begin van wat?  
Zeer verontrustend is de zelfverzekerdheid waarmee de genocide voor het oog van de wereld wordt uitgevoerd.¹ 
Een Israëlische historicus zei: "Als niemand de Israëliërs steunt zullen ze extremer worden, uit wanhoop over de mensheid."² 
Dus het begin van wat?
Het bombarderen van de mensheid?

2.
De heilige boeken van het monotheïsme moesten vóór Darwin geschreven worden, want ná Darwin zou niemand meer geloven wat erin stond.

3. (Over lichaam en geest)
Zijn de persistente monotheïstische hallucinaties van uitverkoren-zijn en gedoemd-zijn soms mentale uitingen, flakkeringen, van eindigende (doodlopende) of beginnende evolutionaire processen? Verwrongen intuïties aan het slot of aan het begin van zeer langdurige ("langdradige") biologische ontwikkelingsgangen? 
Vanwaar anders hun persistentie? 

4. 
"Ja, het ontzettende glimlachte..."
Rainer Maria Rilke schreef De elegieën van Duino aan de Italiaanse oostkust. 
Dat is de mysterieuze kant van Italië. 
De Griekse kant.  
De verzonken kant. 
Aan een andere kust had Rilke de elegieën misschien niet kunnen schrijven.³

5.
Het is niet kies om je eigen lot te bejammeren terwijl je bezig bent een volk uit te moorden. Deze manier van doen is karakteristiek voor de nieuwe wereld die aan het ontstaan is. Uit deze nieuwe wereld is tegelijk met de wijsheid ook de schaamte aan het verdwijnen. Wij zullen ons op den duur niet meer herinneren wat "wijsheid" en "schaamte" ook weer betekenden.
Wat overblijft is de provocatie.

6.
M. had een nieuw mes gekregen. 
Het was een Japans mes. 
Een paar dagen geleden mocht ik het mes een keer gebruiken om er groente en vlees mee te snijden. 
De materie bood geen enkele weerstand. 
De materie ontving het mes met open armen.
Wat een scherp Japans mes! 

7. 
Het probleem met het atheïsme is dat het nog honderden jaren lang de afwezigheid – een speciale vorm van aanwezigheid – van de verlaten god voelt. 
Ook gemis is geloof.

¹ En de wereld kijkt toe, met toenemend afgrijzen, maar zonder in te grijpen. Over deze zeer pijnlijke toestand later meer in de nieuwe Eeuwige Bouillon-serie: Genocide als entertainment. 
² Zie hier. 
³ Misschien is er op sommige momenten een innige samenhang tussen landschap, klimaat en poëzie (zoals er een samenhang is tussen de grootte van een land en de grootte van de standbeelden in dat land).

Ik ben nooit bij Stalin op bezoek geweest

Harry Hopkins (1890-1946)

1.
Dus internet is het paard van Troje.
En de soldaten die in het paard verstopt zitten en straks de stad gaan platbranden, die zijn AI.¹
Wat gaan we doen, Trojanen?

2.
AI kan niet denken, niet voelen, niet ruiken, niet zien, niet horen, niet proeven. AI is een sponsdier!² 
Maar AI kan wel doen alsof het dat allemaal kan. AI is een mens!
AI is de sponsmens!
(Dus wat gaan we doen, Trojanen?) 

3.
"Wodka heeft gezag."
Dit schreef Harry Hopkins in 1941 in een brief aan president Franklin D. Roosevelt.³ 
Harry Hopkins was namens de president bij Stalin op bezoek toen hij de brief schreef, dus misschien verwarde hij wodka met Stalin. 
Maar het is waar, ik kan het beamen, hoewel ik nooit bij Stalin op bezoek ben geweest – wodka heeft gezag.

4.
"Ik ben jaloers op je."
"Ah, goed! Ik vind het altijd fijn als iemand jaloers op me is. Ik ben ook jaloers op jou!"

5.
"Kun jij goed Italiaans?"
"Heel goed!"
"Ja weet ik, maar ik bedoel Italiaans dat Italianen kunnen verstaan."

6. (Openingszin van mijn nieuwe boek) 
Ik ben geboren in het jaar dat de Amerikaanse luchtmacht een atoombom verloor boven Georgië.⁴

7.
Hij vindt het leuk om te roepen: "Kom op, Casper Ruud!"⁵ 

8.
"We zitten midden in een verhitte discussie over de vraag of hazen van popmuziek houden." 

9. (Dronkemanspraat)
"Wanneer gaan we weer eens over straat zwalken midden in de nacht, luidkeels strijdliederen zingend zoals hooligans doen, de mensen schrik aanjagend, winkelruiten ingooiend, plunderend?"
"Goede man, zeer binnenkort. Je cri de coeur is gehoord!"
"Omstuwd door zwetende, hinnikende, steigerende politiepaarden. Terwijl wij zingen en marcheren."
"O, heerlijk, prik de datum en ik ben er, met fakkels en flambouwen."
"Zoals we vroeger deden, hele binnensteden beangstigend."
"O, ze trilden en tremmelden als ze hoorden van onze komst." 
"Weet je nog? Wij waren de schrik van de steden. Wij staken alles in brand. Dat was onze poëzie!"
"Ik weet het nog, alles geurde naar rook, alles smeulde."
"O ja, en alles hunkerde, alles was hunkering. Wanneer gaan we weer eens?"
"Bientôt!" 

¹ AI = "Artificial Intelligence". 
² Sponsdieren of sponzen (porifera) zijn meercellige dieren zonder celdifferentiatie, dus zonder bijvoorbeeld spieren, zenuwen, organen, zintuigen, hersenen. Ze zijn de allereenvoudigste dieren uit het dierenrijk.
³ Uit: Geert Mak / Wisselwachter / uitgeverij Atlas Contact, april 2025 / p. 320. Later meer over Harry Hopkins en het boek van Mak (het Makboek).
⁴ "Mijn nieuwe boek" verschijnt bij Uitgeverij Opera Non Scripta, dd. as de kiekens hooi eet'n.
⁵ Casper Ruud is een Noorse tennisser die voorheen bij de wereldtop behoorde, maar nu een beetje begint af te zakken. Je kunt veel van zijn wedstrijden zien op de tv.

Over de koningin en de prinsesjes

(Vermoedelijk uit de jaren '60 van de vorige eeuw)

We kochten een nieuwe wasmachine

Deurtje van een wasmachine

We kochten een nieuwe wasmachine. 
Een dag later bezorgden twee jonge mannen de machine bij ons thuis en ze zetten hem in de badkamer, precies op de plaats van de verdwenen wasmachine.
Onze nieuwe machine is mooi.
Hij is knap.
Hij is aantrekkelijk.
Als we hem aanzetten, gaat er een lampje branden in de glimmende trommel.
Vlak voordat de trommel begint te draaien gaat het lampje langzaam uit, op de manier waarop het licht in de bioscoopzaal uitgaat wanneer de film begint.
En de wasvoorstelling kan beginnen!¹ 

¹ Later meer over wasmachines (met name over de wasmachine van Joan Clements, de echtgenote van professor Laurence Clements).

Wat speelde hij goed

Gevleugeld varkentje van Cincinnati

Ik zag Jannik Sinner tennissen in Cincinnati, de stad waar de varkens vliegen. 
Wat speelde hij goed!
Sinners tegenstander was kansloos.
Er was sprake van een kansloosheid die ik nog nooit had gezien.
Een geheel nieuwe, nog onbekende vorm van kansloosheid. 

Wat speelde hij slecht

Ik deed mee aan een tennistoernooi. 
Ik maakte veel fouten.
Ik verloor.
Daarna zag ik Carlos Alcaraz tennissen in de Amerikaanse vleesstad Cincinnati.¹
Wat speelde hij slecht!
Zijn fouten en mijn fouten leken wel wat op elkaar.
Wie had ooit gedacht dat mijn fouten nog eens zouden lijken op de fouten van de jongen uit Murcia?² 
Dat is een hele eer!

¹ Cincinnati is de varkensstad (Porkopolis). Upton Sinclair de muckraker schreef over de Amerikaanse vleesverwerkende industrie het beroemde boek The Jungle uit 1906. Deze industrie was diep beledigend voor mens en dier.
² Zo wordt Carlos Alcaraz genoemd. Nou ja, zo noem ik hem. In het Spaans is het: el noi de Murcia. Na de wedstrijd vroeg de stadioninterviewer aan de jongen uit Murcia wat hij vond van de wedstrijd. "Well," antwoordde hij in zijn Engels, "it was really really difficult."

Als je wilt weten wat er in de wereld aan de hand is

Jute zak met meningen (zie noot)

Als je wilt weten wat er in de wereld aan de hand is, moet je internet uitzetten.
Internet is de wereld van te dichtbij.
Hoe ziet de wereld er van te dichtbij uit?
Je ziet niks.¹
Door het internet verkwijnt je natuurlijke, aangeboren gevoel voor de hele wereld, dat baat heeft bij een zekere mate van lucide afstandelijkheid (lucide niet-weten).
Terwijl je denkt dat je door het internet meer dan ooit met de hele wereld verbonden bent. 
Dat is een vergissing! 
Het internet maakt je tot een vreemdeling op de planeet en tot een vreemdeling in de geschiedenis.
Het maakt je tot een bijzonder soort provinciaal (een provinciaal van de bubble). 
Het internet is de grootste tegenkracht tegen het natuurlijke "globalisme" of "kosmopolitisme" van homo sapiens.²
Door AI zal dit allemaal veranderen.
Door AI zal de band tussen het internet en de wereld volledig doorgesneden worden. Want die band wás er, zoals gezegd, al was het een ziekelijke band (te dichtbij).
Door AI zal het internet worden zoals de Efteling of zoals Disneyland, maar dan zeer gelijkend op de wereld en zeer, zeer vijandig (Silicon Valley is het Los Alamos van de 21ste eeuw).³ 
Lang leve, eh, geen internet!

¹ Vrij naar Robert Musil: "So also sieht Weltgeschichte aus der Nähe aus. Man sieht nichts." Uit: Robert Musil, Das hilflose Europa oder Reise vom Hunderdsten ins Tausendste, 1922 ("Der Autor ist bescheidener und weniger hilfsbereit als der Titel glauben macht. Er ist nicht nur überzeugt, daβ das was er sagt, falsch ist, sondern auch das, was man dagegen sagen wird. Trotzdem muβ man anfangen davon zu reden; die Wahrheit liegt bei einem solchen Gegenstand nicht in der Mitte, sondern rund herum wie ein Jutesack, die mit jeder neuen Meinung, die man hineinstopft, seine Form ändert, aber immer fester wird"). 
² Kosmopolieten zijn planten en dieren die overal ter wereld voorkomen, zoals de brandnetel, de kakkerlak, de bruine rat, de teek, de aarsmade, de mens.
³ Eerder schreef ik dat Silicon Valley de Chicxulubkrater is van het Antropoceen ("Huh?") en nog eerder dat internet een riool is (en dat uploaden het equivalent is van doortrekken).

Hij is sterk en kalm

Op de elpee Graffiti Bridge van Prince staat een 
nummer dat Joy in Repetition heet 

1.
"Straks! Ik zit nog half in de make-up!"

2.
Toen we nog geen internet hadden, waren we intelligenter.

3. (Over ondeelbaarheid) 
Je denkt misschien dat de helft van iets zwaars iets lichts is, maar de helft van iets zwaars is ook iets zwaars. En de helft daarvan ook. En de helft daarvan ook!

4.
Wij mensen moeten weer een tijdje op handen en voeten gaan lopen.

5.
"Dit is nog maar het begin," zei Netanyahu op de 556e dag van de Gazaanse Genocide.¹
Het begin van wat?
Op deze vraag ga ik antwoord geven. 

6. (Over Wimbledon)
"It's hard to beat Carlos Alcaraz when he's having a good time in the sunshine on Centre Court." 

7.
"Waar is Z.?"
"Die ligt te zonnen op het terras." 
"Maar er is helemaal geen zon."
"O nee? Waarom heb jij dan een hoed op?"²

8.
"Hij is heel sterk en kalm, net als ik."
"Natuurlijk popje, net als jij."

9. (Over Trumpiaanse bescheidenheid)
"They say to me: 'You did it!' Well, I don't know if I did it, but I think I did."³ 

10.
Herhaling in temporele zin is geestverruimend, maar herhaling in ruimtelijke zin is geestdodend. 
Andersom kan ook.

11. (Over mijn vader)
Het was soms alsof het universum speciaal om hem heen was gebouwd om hem aan te reiken wat hij nodig had. 

12. (Op bezoek bij H.)
B. zei: "Wat is het hier lekker koel in de schaduw."
Waarop H. zei: "Het barst hier van de schaduwen."

13. (Over de dichter Rainer Maria Rilke)
Hij is heel jong geworden.

14.
"De zon heeft een uitbarsting gehad richting de aarde."⁴

15.
Sommigen zeggen: "Mieren hebben een tong." 
Anderen zeggen: "Mieren hebben geen tong." 
Weer anderen zeggen: "Mieren hebben een soort van tong." 

16.
Z. (21) over Bangkok: "Ik hou van Bangkok."

17.
"Die kleur vind ik zo mooi. Ik ben jaloers op die kleur."⁴

¹ Vandaag is het de 662e dag
² Dit roept de vraag op: om hoeveel redenen kun je een hoed opzetten?
³ Donald Trump over het succes van de NAVO-top van 24 en 25 juni in Den Haag (door deze langzaam-wiebelige, tragi-komische manier van spreken, die ik van achteruitgaande oudjes ken, twijfel ik soms aan Trumps tegenwoordigheid van geest).
⁴ Uit: het weerbericht van het NOS Journaal van 1 juli 2025 en van 20.00 uur

Over de matraswording van onze fysiotherapeuten en psychotherapeuten

Matrasveren

Hij had pijn aan zijn rug.
Hij had de pijn alleen als hij in bed lag.
Daardoor kreeg hij last van slapeloosheid. 
Doordat de pijn en de slapeloosheid niet overgingen kreeg hij ook last van vermoeidheid, lusteloosheid en 
ongelukkigheid.
Hij ging naar de fysiotherapeut voor de pijn en naar de psychotherapeut voor de ongelukkigheid, maar het hielp niet!
Toen ging hij op reis. 
Hij sliep op zeer goede Spaanse matrassen en op zeer goede Duitse matrassen.¹ 
En de pijn en de slapeloosheid en de vermoeidheid en de lusteloosheid en de ongelukkigheid verdwenen.
Misschien moeten onze fysiotherapeuten en psychotherapeuten er gewoon naar streven om goede matrassen te worden: "Gaat u maar op mij liggen." 

¹ De Duitse matrassen waren Luthermatrassen met een Calvijnvulling en Zwingliveren. 

Huh?

"Silicon Valley is de Chicxulubkrater van het Antropoceen."
"Huh?"

Over het universum en Portugal

Logo van het Hotel van het Universum & van
Portugal

Ik was in de Rue Croix des Petits Champs in het hartje van Parijs.
In die straat stond vroeger het Hotel de l'Univers & du Portugal.
Wat een mooie naam voor een hotel!¹
Het hotel bestaat niet meer.
Ik ben van plan om het te kopen (ook al bestaat het niet meer).
Daniel Burnham de architect van Chicago zei: "Make no litte plans, they have no magic to stir man's blood."
Het universum en Portugal hebben samen een vloeroppervlak van zevenhonderd vierkante meter.
Dat is groot genoeg om ook Club Extase te huisvesten.²
Dat is mijn nieuwe club. 
Mijn andere nieuwe club is de Anderhalfuursclub³.
De beoogde directrice van mijn nieuwe clubs komt uit de politiek.

¹ Alhoewel Richard Dawkins de bioloog opmerkte: "Zo afgelegen ligt Portugal nu toch ook weer niet."
² Courtesy PdW
³ Le Club (jamais plus qu') une Heure et demie.

Het zijn gouden tijden

"Het zijn gouden tijden voor de wapenindustrie" (Nieuwsuur,
29 juni 2025)

Als een mens niet nu en dan soeverein zijn ogen sluit

René Char (1907-1988)

Ik zat te wachten op het boek Woede en mysterie van René Char.
Toen de postbode de straat in kwam liep ik hem alvast tegemoet.
"Is er een boek voor mij bij?" vroeg ik.
Hij keek in zijn postzakken.
"Geen boek," zei hij. "Mag ik misschien vragen welk boek het is waar u zo ongeduldig op wacht?"
"Het is Woede en mysterie van René Char," zei ik.
Waarop hij zei (met zachte stem): "Als een mens niet nu en dan soeverein zijn ogen sluit, zal hij tenslotte niet meer zien wat waard is gezien te worden."
Dat was volgens hem een citaat uit dat boek van Char!¹
Ik was onder de indruk.
Hij leek wel een Franse postbode!
Over Franse postbodes wordt gezegd dat ze de Franse literatuur kennen als hun broekzak! 

¹ Inmiddels heb ik het boek en het klopt, het is de 59e aantekening uit de reeks Bladen van Hypnos (1943-1944) uit: René Char, Woede en mysterie (Fureur et mystère) / Gedichten / Tweetalige uitgave (vertaling Anno Lampe) / uitgeverij IJzer / 2017

Over paling

Palingen

Ik stond in de rij bij de visboer.
Ik was bijna aan de beurt.
"Graag drie ons paling," zei een kerel die vóór me in de rij stond.
De visboer woog de paling af op een weegschaal en verpakte hem in papier.
"Dat is dan twintig euro," zei hij.
"Twintig euro, toe maar!" riep die kerel. 
Een kerel is een grote, moedige, grootmoedige man van eenvoudige komaf.¹
Je leest het woord nog zelden.
Zijn er dan soms geen grote, moedige, grootmoedige mannen van eenvoudige komaf meer?
Is de wereld daarom soms zo van de ratten besnuffeld? 

¹ Aldus van Dale's grote woordenboek van de Nederlandse taal