dinsdag 11 februari 2014

Bij het ontcijferen van het handgeschreven bericht helpt het hele gezin mee

Deze ansichtkaart ontving ik vandaag per post.
Op de achterkant staat een bericht van H. 

Het is geschreven in een onleesbaar handschrift.
Bij het ontcijferen van het bericht helpt het hele gezin mee.
 

De gouden plak is een vergulde plak

Iemand die meedoet aan de Olympische Spelen

Op de Olympische Winterspelen in Sotsji worden ongeveer vijfhonderd gouden medailles uitgereikt.
I
n elke gouden medaille van een halve kilo heeft de Moskouse juwelier Adamas 6 gram goud verwerkt.
Wat een krent zeg.

zaterdag 8 februari 2014

Het grootmoedertje bleef staan

De Kompaszaal, foto Gert Jan van Rooij
De Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij voer met passagiers naar alle werelddelen.

De aankomst- en vertrekhal van de
Koninklijke Nederlandsche Stoomboot Maatschappij heette de Kompaszaal.
In de Kompaszaal
namen mensen soms afscheid voor het leven. 

Nu is het een café-restaurant.

Een tijd geleden liep een jonge vrouw met haar grootmoeder de trappen op naar de Kompaszaal. De grootmoeder werd negentig en haar kleindochter had bedacht om het verjaardagsfeest groots in de Kompaszaal te vieren.
De voorbereidingen waren bijna afgerond.
De locatie was tot het laatst geheim gehouden voor de jarige (het was een verrassing).
Nu werd de locatie aan haar onthuld.
Moeizaam beklom de oude vrouw de trappen, geholpen door haar kleindochter. Als je jong bent wil je je verjaardagen graag groots vieren, maar als je oud bent liever stilletjes.

De eerste treden gingen nog wel, maar voorbij de bocht in de trap bleef het grootmoedertje staan. Ze kon niet meer verder. Ze ging op een trede zitten.
Voorbij de bocht werden de trappen van de Kompaszaal de trappen van haar herinnering.

vrijdag 7 februari 2014

Haar lievelingsbegrip was "in- en inkeurig"

Uiterst links: luitenant Robert Musil, 1914
1.

"De wereld is gewoon komisch als je haar vanuit een technisch standpunt bekijkt: onpraktisch in alles wat de betrekkingen van de mensen onderling aangaat en hoogst oneconomisch en inexact in haar methoden; wie gewend is zijn zaken met de rekenlineaal op te lossen, kan eenvoudig ruim de helft van de menselijke beweringen niet serieus nemen. De rekenlineaal, dat zijn twee ongelofelijk scherpzinnig met elkaar vervlochten systemen van getallen en streepjes, met behulp waarvan je de ingewikkeldste opgaven in een mum van tijd kunt oplossen zonder één gedachte nutteloos te verliezen. Als je een rekenlineaal bezit en er komt iemand met boude beweringen of grote gevoelens, dan zeg je: Een momentje alsjeblieft, we zullen eerst de foutenmarges en de waarschijnlijkheidsgraad van dat alles eens berekenen!"

Uit: Robert Musil, De man zonder eigenschappen, Deel 1 / Een soort inleiding, Hoofdstuk 10 / De tweede poging. Aanzetten tot een moraal van de man zonder eigenschappen


2.
"Zij was de echtgenote van een gezien man en de liefhebbende moeder van twee mooie zoontjes. Haar lievelingsbegrip was 'in- en inkeurig'; zij paste het toe op mensen, dienstbodes, zaken en gevoelens als zij iets goeds over ze wilde zeggen. Zij was in staat 'het ware, goede en schone' even vaak en natuurlijk uit te spreken als een ander donderdag zegt. Wat haar behoefte het diepst bevredigde was het beeld van een stil, ideaal leven, in een kring gevormd door man en kinderen, terwijl diep daaronder het donkere rijk 'Leid mij niet in verzoeking' zweeft en met zijn huiveringen het stralende geluk tempert tot zacht lamplicht. Zij had maar één fout, namelijk dat zij alleen al door de aanblik van mannen in een heel ongebruikelijke mate opgewonden kon raken."

Idem, hoofdstuk 11 / De dame wier liefde Ulrich na een gesprek over sport en mystiek heeft gewonnen

woensdag 5 februari 2014

Ik weet niet wat zuiver geestelijke problemen zijn

Kersen (steenvruchten)
Wij
– wij westerlingen bedoel ik – staan op het punt om het geestelijke tot het lichamelijke te verheffen.
Jawel, verheffen.
Omdat ons hoofd nu eenmaal boven op ons lichaam staat, waren wij
– wij westerlingen – lang geneigd om wat zich in ons hoofd afspeelde hoger te waarderen dan wat er in de rest van ons lichaam gebeurde.
Maar professor Nietzsche schreef al in Ecce Homo: "Ik heb mijn geschriften altijd met heel mijn lijf en leven geschreven. Ik weet niet wat zuiver geestelijke problemen zijn."

dinsdag 4 februari 2014

Ook als je meerdere levens hebt is het erg om in een drol te stappen

Er ligt een drol pal voor onze deur.
Iemand heeft zijn of haar hond daar gewoon laten poepen.
(Of heeft een mens daar soms gepoept?)
Een paar dagen geleden stapte ik er bijna in.
Ik kon hem nog net ontwijken. 
Ik ga hem niet weghalen.
Niemand van ons gaat hem weghalen.
We rekenen op de elementen regen, zon en wind.
Die zullen hem hopelijk weghalen.
De kinderen van beneden hebben een sandwichbord boven de drol geplaatst. Er staat op: 
"Pas op. Drol. Yolo"
Dat laatste betekent: You only live once.
Maar ook als je meerdere levens hebt is het erg om in een drol te stappen.

Ben je al weg?

Z. (9): "Sarah?"

Sarah (9): "Ja?"
Z.: "Ben je al weg?"
Sarah: "Nee."

maandag 3 februari 2014

One Direction is geen schoen

One Direction
Z. (9): "Ik wil deze schoenen niet meer aan. Iedereen heeft ze. Dat is niet cool."

"Maar One Direction vind je wel cool, en dat vindt ook iedereen mooi."
"Dat is wat anders."
"O, waarom dan?"
"One Direction is geen schoen."

zaterdag 1 februari 2014

Z. heeft een reservedroom

Z. (9) vertelde me vanmorgen aan tafel over haar grote droom.
Ik mag het aan niemand verder vertellen.

"En wat nou als je grote droom niet uitkomt?"
"Dan heb ik nog een reservedroom."


maandag 27 januari 2014

Goed gefaald, Stanislas

Samuel Beckett (1906-1989)
Niemand twijfelde eraan dat de tennisser Rafael Nadal vandaag in Australië zou winnen van Stanislas Wawrinka.
Maar Stanislas Wawrinka heeft vorig jaar een toverformule op zijn arm laten tatoeëren.
De toverformule luidt: Ever tried. Ever failed. No matter. Try again. Fail again. Fail better.
Samuel Beckett die op een vogel lijkt heeft dit geschreven.
En Stanislas Wawrinka won.

woensdag 22 januari 2014

Mijn voorspelling is uitgekomen

Stanislas heeft de Norman Brookes trophy gewonnen
Vorig jaar voorspelde ik dat Stanislas Wawrinka Novak Djokovic zou verslaan.
Mijn voorspelling kwam niet uit.
Maar vandaag heeft Stanislas Wawrinka Novak Djokovic verslagen in Australië.
Mijn voorspelling is toch uitgekomen, maar met vertraging.

zondag 19 januari 2014

Bijvoorbeeld ongelovig kijken wanneer er een overwinning werd aangekondigd

Er zat opeens een pleister op onze computer.

Z. (9) had de pleister over het oog van de computercamera geplakt.
Ze had op het nieuws gehoord dat andere mensen door het oog bij ons naar binnen kunnen kijken
zonder dat wij het weten.
"Wie zijn die mensen?"
"Een jongen."
"En toen heb je er meteen een pleister op geplakt."
"Ja."
Ik laat de pleister zitten. Wat een jongen kan, dat kunnen de NSA en Google en Facebook ook, maar beter en op grotere schaal. Voor we het weten begaan we een gezichtsmisdaad (facecrime).
Het woord gezichtsmisdaad is bedacht door de schrijver George Orwell.
Hij schreef in de roman Nineteen eighty-four:
"Het was levensgevaarlijk om je gedachten te laten afdwalen als je binnen het bereik van een telescherm was. Het geringste kon je verraden: een tic, een blik van angst, mompelen – alles wat maar een abnormale of geheimzinnige indruk maakte. Een ongepaste uitdrukking op je gezicht (bijvoorbeeld ongelovig kijken wanneer er een overwinning werd aangekondigd) was een strafbaar feit. Er was zelfs een woord voor: een gezichtsmisdaad, heette het."

donderdag 16 januari 2014

Er viel wat sneeuw, het was koud

Het Oude Stadsplein (Staroměstskě
námĕstí
) te Praag

"In februari 1948 betrad de communistische leider Klement Gottwald het balkon van een barok paleis in Praag om honderdduizenden burgers toe te spreken, die waren samengestroomd op het Oude Stadsplein. Het was een historisch moment in de geschiedenis van Tsjechoslowakije. Een noodlottig moment dat zich een of tweemaal per eeuw voordoet. Gottwald was omringd door zijn kameraden en dicht bij hem stond Clementis. Er viel wat sneeuw, het was koud en Gottwald was blootshoofds. De zorgzame Clementis deed zijn beremuts af en zette deze op het hoofd van Gottwald. De propaganda-afdeling vermenigvuldigde in honderdduizenden exemplaren de foto op het balkon, waarop Gottwald, een beremuts op het hoofd en kameraden aan zijn zijde, het volk toespreekt. Op dat balkon begon de geschiedenis van communistisch Tsjechoslowakije. Elk kind kende die foto van affiches, uit leerboeken en musea. Vier jaar later werd Clementis beschuldigd van verraad en opgehangen. De propaganda- afdeling schrapte hem ogenblikkelijk uit de geschiedenis en natuurlijk ook van alle foto's. Vanaf die tijd staat Gottwald alleen op het balkon. Waar destijds Clementis had gestaan, is slechts de kale muur van het paleis. Van Clementis bleef niets anders over dan de beremuts op het hoofd van Gottwald." 

Uit: Het boek van de lach en de vergetelheid, Milan Kundera, Uitgeverij Agathon/Ambo, 1994

Over de steilheid van trappen

De restauratie van de Amsterdamse Brug (1957) is afgerond.
Ik kom elke week met de fiets over die brug om de auto op te halen.
De auto staat langs het kanaal waar de brug overheen ligt.
De brug heeft trappen naar beneden, sub ponte.
Vroeger waren de trappen veel te steil maar na de verbouwing zijn ze veel te onsteil!
Je weet gewoon niet hoe je moet lopen.
Trede voor trede is een te korte pas, maar twee treden tegelijk is een te lange pas
– en niet alleen voor volwassenen met lange benen. Ik zag ook twee jongens van een jaar of twaalf worstelen met de materie.


woensdag 15 januari 2014

Dit is een geschenk dat uw klanten op prijs zullen stellen

Kroontjespen
Het is sommige firma's niet ontgaan dat de KNSM Sociëteit dit jaar vijf jaar bestaat. We ontvingen o.a. deze brief: 

Aan de KNSM Sociëteit
t.a.v. De Directeur 

Geachte Heer, geachte Mevrouw, 

Ter ere van uw jubileum willen we u graag dit aanbod doen van de Speciale Uitgave 5 jaar van de Paragon Celebration-pen. Neemt u even tijd om naar het gepersonaliseerde voorbeeld, dat we hebben bijgesloten, te kijken. Dat ziet er toch fantastisch uit: krachtige, moderne stijl, glanzende lakafwerking en gepolitoerde afwerking van chroom.
U kunt zich wel voorstellen hoezeer uw klanten onder de indruk zullen zijn als zij deze stijlvolle pen met uw advertentie permanent op de gepolitoerde huls gegraveerd, krijgen aangeboden. Dit is een geschenk dat uw klanten op prijs zullen stellen en nog jarenlang zullen gebruiken.
En elke keer dat zij dit prachtige schrijfinstrument zullen oppakken, zullen zij zich uw attentie herinneren en ze zullen eerst aan u denken elke keer dat zij uw product of diensten nodig hebben (...),

Met vriendelijke groeten,
(...)

dinsdag 14 januari 2014

De winkel bestaat al honderddertig jaar

Bertie Bott's Beans
Vandaag heb ik in een Britse winkel in de Leidsestraat boonvormige snoepjes in verschillende bijzondere smaken gekocht.
Enkele van deze smaken zijn: snot, aardworm, oorsmeer, worst, zeep en kots.
De Britse winkel in de Leidsestraat bestaat al honderddertig jaar, zei de winkelbediende omdat ik ernaar vroeg.

donderdag 2 januari 2014

De achterste zal de voorste zijn

De winkelwagen is een uitvinding van Nathan Sylvan
Goldman
Er stond een lange rij bij de kassa van Albert Heijn.
Een onbekende en ik stonden helemaal achteraan. 
Ik stond voor hem.
Toen ging er naast ons nog een kassa open.
De onbekende schoof als eerste naar de nieuw geopende kassa.
Daarna ging ik.
Nu stond ik opeens niet meer vóór hem, maar achter hem.
En toch was er niet voorgedrongen. 

woensdag 1 januari 2014

Wil je een biografie over me schrijven?

Portret van een onbekende baron
Toen het vuurwerk op het punt van uitbarsten stond werd ik gebeld door B.J.T. baron von Stein s.s.t.t.

"Wil je een biografie over me schrijven?" vroeg hij.
"Ik zal er eens over nadenken," antwoordde ik zoals elk jaar.

Ons hele huis rook naar Winston Churchill

Churchill, jong
M. (42) had een Churchill-sigaar voor mij gekocht in London.
Ze had hem gekocht bij het warenhuis Harrods.
M. is lief.
Gisteravond gaf ik de sigaar aan J., die hem op deskundige wijze oprookte.¹
Het was een Short Churchill van het merk Romeo y Julieta.
Ons hele huis rook naar de Cabinet War Rooms en naar de overwinning op Hitler.
Ik nam me voor – goed voornemen – om eindelijk een olfactorische geschiedenis van de tweede wereldoorlog te gaan schrijven (een geschiedenis in geuren).
Een heel goed begin van 2014, met een onuitvoerbaar voornemen.
Ook nam ik me voor om te stoppen met roken.

¹ Anders dan J. ben ik geen sigarenroker en ik wilde niet langer wachten op een grote overwinning of een grote nederlaag.

zondag 29 december 2013

Over paard en hond

Andalusisch paard
1.
Op 31 januari begint het nieuwe Chinese jaar. 
Het is het jaar van het paard.
Het paard is elegant en vrijdenkend en het is leergierig.
Het paard is tactloos en egocentrisch en het is onvoorspelbaar.
Het paard is blind en doof als het een doel voor ogen heeft.
 

2.
Ik ben niet geboren in een jaar van het paard.
Ik ben geboren in een jaar van de hond.
De hond is eerlijk en gul.
De hond is trouw en moedig.
De hond heeft een neiging tot tobben. Dit kan leiden tot zwartgalligheid.¹
 

¹ Alle karakteristieken zijn afkomstig uit de Chinese astrologie