Het zijn gouden tijden

"Het zijn gouden tijden voor de wapenindustrie" (Nieuwsuur,
29 juni 2025)

Als een mens niet nu en dan soeverein zijn ogen sluit

René Char (1907-1988)

Ik zat te wachten op het boek Woede en mysterie van René Char.
Toen de postbode de straat in kwam liep ik hem alvast tegemoet.
"Is er een boek voor mij bij?" vroeg ik.
Hij keek in zijn postzakken.
"Geen boek," zei hij. "Mag ik misschien vragen welk boek het is waar u zo ongeduldig op wacht?"
"Het is Woede en mysterie van René Char," zei ik.
Waarop hij zei (met zachte stem): "Als een mens niet nu en dan soeverein zijn ogen sluit, zal hij tenslotte niet meer zien wat waard is gezien te worden."
Dat was volgens hem een citaat uit dat boek van Char!¹
Ik was onder de indruk.
Hij leek wel een Franse postbode!
Over Franse postbodes wordt gezegd dat ze de Franse literatuur kennen als hun broekzak! 

¹ Inmiddels heb ik het boek en het klopt, het is de 59e aantekening uit de reeks Bladen van Hypnos (1943-1944) uit: René Char, Woede en mysterie (Fureur et mystère) / Gedichten / Tweetalige uitgave (vertaling Anno Lampe) / uitgeverij IJzer / 2017

Over paling

Palingen

Ik stond in de rij bij de visboer.
Ik was bijna aan de beurt.
"Graag drie ons paling," zei een kerel die vóór me in de rij stond.
De visboer woog de paling af op een weegschaal en verpakte hem in papier.
"Dat is dan twintig euro," zei hij.
"Twintig euro, toe maar!" riep die kerel. 
Een kerel is een grote, moedige, grootmoedige man van eenvoudige komaf.¹
Je leest het woord nog zelden.
Zijn er dan soms geen grote, moedige, grootmoedige mannen van eenvoudige komaf meer?
Is de wereld daarom soms zo van de ratten besnuffeld? 

¹ Aldus van Dale's grote woordenboek van de Nederlandse taal

Rode uien, waar zijn jullie?

Rode uien

Ik was in de supermarkt.
Een man zei zachtjes: "Rode uien, waar zijn jullie?"
Een vrouw kwam naar hem toe.
Ze zei: "Neem me niet kwalijk, maar ik hoorde u zeggen: 'Rode uien waar zijn jullie?' Zou het niet mooi zijn als de rode uien nu terug riepen: 'Hier! Hier zijn we!'"
"Ja," zei die man, "dat zou mooi zijn."

Hij stierf als bom (over gisteren)

Granaten ("Speelgoedgranaten")

Er klonken schoten.
Er klonk geschreeuw.
Daarna renden mensen uit de kerk en ze begonnen door de straten te rennen met bloed op hun kleren en bloed op hun gezichten.
De vloer van de kerk was rood van bloed.
Op de vloer lagen veel doden en bloederige stukken van het lichaam van degene die de schoten had gelost.
Na het schieten had hij zich opgeblazen.
Hij stierf als bom.
Het monotheïsme was gisteren weer bezig.
De islam explodeerde tussen christenen in Syrië.
Het jodendom explodeerde tussen moslims in Gaza.¹
Het christendom explodeerde tussen moslims in Iran.
Beleven wij de ondergang van het monotheïsme of de triomf?
De ontaarding of de voltooiing?
De zwanenzang of het levenslied?
Meer over dit belangwekkende vraagstuk binnenkort op deze blog onder de titel: de biologie van het monotheïsme of: een evolutionaire theorie over gewelddadige eenkennigheid of: de bomwording van de mens (homo religiosus bombus).

¹ Het was de 623e dag van de Gazaanse Genocide

Enkele opzienbarende weetjes, vermoedens en zienswijzen

Paardloosheid¹²

1.
"De Matterhorn komt uit Afrika."¹

2.
"Duitsland en Kenia waren nauwelijks van elkaar te onderscheiden."²

3.
"Op een dag zullen de Europeanen misschien besluiten olifanten terug te laten keren naar hun continent."³

4.
"Wolharige mammoeten hadden een klapperventiel waarmee ze hun anus konden bedekken ter bescherming tegen de kou."⁴

5.
"De meeste grotschilderingen [uit de prehistorie] werden vervaardigd door jongeren die niks te doen hadden."⁵

6.
"Drieëntwintigduizend jaar geleden telde de menselijke populatie in Europa naar schatting honderddertigduizend personen."⁶

7.
"Met de komst van het schrift begonnen in Europa de oorlogen en de uitroeiingen."⁷

8.
"'Ik ben van mening dat een gezonde samenleving euthanasie moet aanbieden als de hoogste eer.'"⁸

9.
"'Mijn opleiding is slechts voor korte tijd onderbroken door school.'"⁹

10.
"Er volgden vijfduizend jaar van paardloosheid."¹⁰

11.
"Toen de landbrug naar de gematigde streken van Azië wijd open lag, arriveerden de bomen."¹¹

¹  Uit en vrij naar: Tim Flannery, Europa, de eerste 100 miljoen jaar p. 98-99 (De Matterhorn is een berg in de Alpen)
²  Flannery, a.w., 112
³  Flannery, a.w., 221
⁴  Flannery, a.w., 235
⁵  Flannery, a.w., 245
⁶  Flannery, a.w., 259
⁷  Flannery, a.w., 270
⁸  Flannery, a.w., 272 (Citaat uit een brief van Vere Gordon Childe d.d. 20 oktober 1957)
⁹  Flannery, a.w., 276 (Grapje van de fameuze selfmade paleontologe Dorothea Bate)
¹⁰ Flannery, a.w., 285 (Dat is nog eens wat anders dan honderd jaar eenzaamheid!)
¹¹ Flannery, a.w., 331
¹² Elke foto zonder paard voldoet om paardloosheid in beeld te brengen, maar toch.

Over de wind

Rome²

"De wind gaat naar Italië."¹

 

 

 

 

 

 

 

¹ Uit: het Achtuurjournaal van 2 juni 2025
² Rome is een geweldige stad om in te waaien (het is een eeuwige stad).

Het monotheïsme is weer bezig

Het monotheïsme is weer bezig.
Hoe lang moet homo sapiens nog zuchten onder het vervreemde geweld van christendom, jodendom en islam?
Vervreemd van planeet en soort bedoel ik.
De Rechtopgaande tegen de Eenkennige!

Het was op de 615e dag

Op de 615e dag van de Gazaanse Genocide ging ik naar een museum.
Er stond een lange rij voor de ingang van het museum (het was een museum voor beeldende kunst).
Een prachtig mooi Arabisch meisje controleerde de kaartjes door ze af te scheuren.
Drie mensen die vóór mij in de rij stonden gaven hun kaartjes aan haar ter controle en afscheuring en ze zeiden tegen haar: 
"Wij komen uit het beste en mooiste land van de wereld."
"O," zei het meisje, "en welk land is dat?"
"Israël," zeiden ze.
Het was op de 615e dag van de Gazaanse Genocide (maar dat zei ik al).

Over engelen

Rainer Maria Rilke de dichter (1875-1926)

Ik zou nog iets schrijven over engelen.
Maar ik weet niet veel over engelen.
Rilke de dichter weet er wel veel van.
Hij schreef over engelen in De elegieën van Duino.
Eerst wilde ik de elegieën niet lezen maar dat was een vergissing.
Ze zijn mooi.
Het schone is niets
dan het begin der verschrikking,   
dat wij nog net verdragen,
en wij bewonderen het zo,
omdat het onaangedaan nalaat
ons te vernietigen.¹
Iedere engel is vreeswekkend, zegt Rilke.

¹ Uit: Rainer Maria Rilke / De elegieën van Duino / 2022, uitgeverij IJzer / Vertaling Atze van Wieren

Over epiek en heroïek

Een ballenjongen houdt Jannik Sinner uit de zon

Heb je de wedstrijd gezien?
De wedstrijd tussen Carlos Alcaraz en Jannik Sinner bedoel ik.
Carlos Alcaraz het Beest en Jannik Sinner de Wortel?¹
Wat een wedstrijd!
Hij duurde vijfeneenhalf uur.
De kranten noemden het gevecht: episch.
En ook: heroïsch.
Een tenniswedstrijd kan zo lang duren doordat in de tennissport de winnaar bepaalt wanneer het afgelopen is, en niet de scheidsrechter met zijn fluitje.
Ik weet niet wanneer precies het fluitje zijn intrede deed in de sport, maar met de komst van het fluitje was het met alle epiek en heroïek gedaan!²  

¹ Het Beest en de Wortel zijn hun bijnamen. 
² Later meer over epiek, heroïek en tragiek en het fluitje van de scheids (en de tijd en de dood (en het leven))

Zo klinkt Zuid-Oost Azië, zegt Z.

Grafische weergave van de roep van een Indische Koël

Zo klinkt Zuid-Oost Azië, zegt Z. 
Zij was daar. 
Zij was daar drie maanden.
Het is de roep van de Indische Koëlvogel.
Het horen van de roep van de Indische Koëlvogel maakt Z. een tikje melancholiek.
Zij gaat dan even kort uit het raam staren.
In de verte staren.

Waar waren de honden?

Olifanten kwamen zeventien miljoen jaar geleden naar Europa via Azië. Sabeltandkatten konden jonge olifanten doden. Mogelijk hadden ze een ruwe tong die bedekt was met stekels om spieren van botten te likken zoals leeuwen doen.
Drietenige paarden kwamen elf miljoen jaar geleden naar Europa.
Herten met een vertakt gewei, zwarebottenbre-kende hyena's en snel rennende, hondachtige hyena's waren toen al in Europa.
Maar waar waren de honden?¹

¹ Vrij naar: Tim Flannery / Europa, de eerste honderd miljoen jaar p.122-127

Doe het niet

                                                                      Foto Z.

Z. (20) was op het eiland Koh Phangan.
Koh Phangan ligt in de Golf van Thailand dichtbij China.
Z. was op de motor. Ze heeft geen motorrijbewijs maar dat is geen punt op Koh Phangan.
Het was laat in de avond.
Een vrouw wenkte haar.
De vrouw had een bloedneus. Haar kleding was stuk.
Ze vroeg aan Z.: "Ik voel me niet goed, wil je me naar huis brengen?"
De stem van Z.'s intuïtie zei: doe het niet.
Maar ze zei tegen de vrouw: "Ga maar achterop zitten, ik breng je."
Onderweg werd de stem van Z.'s intuïtie luider.

Z. ziet China

                                                                                  Foto Z.

De koningin smaakte heerlijk

Ibissen, scharlakenrode

1.
Een water slurpend vlindertje maakt hetzelfde geluid als een water slurpend mens, alleen zachter.
Dit heeft M. (24) vastgesteld toen het heel stil was.

2. (Tragédie floréal)
Zodra deze roos begint te bloeien verliest hij zijn schoonheid.

3.
Een merel (vogel) stond op één been op het terras.
Ik wist niet dat merels soms op één been staan.
Ik dacht dat alleen flamingo's dat deden.
Maar meerdere vogels doen het, bijvoorbeeld ook ibissen, scharlakenrode.
Maar alleen de merel kan tegelijkertijd op één been staan en een lied zingen.

4.
De stelselmatige mismaking van de gezichten van de Amerikaanse vrouwen (moeders) door de Amerikaanse plastische chirurgen zou wel eens een belangrijke oorzaak kunnen zijn van het verval van Amerika. Of een belangrijk gevolg ervan. Of beide.

5.
Ik had een fles Riesling gekocht (wat een mooie naam is Riesling).
"Riesling is de koningin van de witte wijnen," zei J.
De koningin smaakte heerlijk.

6. 
Hier is de volledige naam van Bangkok:¹
"De stad van engelen, de grote stad, de woonplaats van de smaragdgroene Boeddha, de ondoordringbare stad – in tegenstelling tot de stad Ayutthaya –, de grote hoofdstad van de wereld die met negen kostbare edelstenen is begiftigd, de gelukkige stad, rijk aan een enorm koninklijk paleis dat lijkt op de hemelse woonplaats waar de gereïncarneerde god regeert, een stad die door Indra is gegeven en die door Vishvakarman is gebouwd."
Over engelen later meer.

8.²
Vanuit de Atlantische Oceaan rolden ijskoude golven de Europese stranden op.

9. (Uitnodiging voor een feestje dat niet doorging)
"Ik ben zeer vereerd dat jullie allemaal komen.
Het is vanaf een uur of vijf.
Le Tennis van Erik Satie zal ten gehore worden gebracht.
Dit duurt ongeveer een halve minuut.
Daarna zijn er geen optredens meer en is er louter nog eten, drinken en gezelligheid.
We hebben jonge koolmezen op het terras.
Tot overmorgen!"

¹ Bangkok, de hoofdstad van Thailand.
² Moet zijn: 7

Wat ze geschreven had

Wat ze geschreven had

Bij ons in de straat (ver-derop in de straat) was iemand bezig om met wit krijt iets op de stoep te schrijven.
Ze zat op haar hurken en om haar heen op de grond, in een cirkel, was haar jurk.
Toen ze klaar was en weg was gegaan, ging ik kijken wat ze geschreven had.
Dit had ze geschreven:
"Ik kom. Ik kom eraan."

Vergeten mensen dan soms geen belangrijke dingen?

De wasmachine

Zoals beloofd hierbij de eerste woensdagse bijprating (update) over de novelle.
Nu hoor ik je zeggen: "Het is helemaal geen woensdag."
Je hebt gelijk, het is geen woensdag, het is zaterdag.
Maar is dat erg?
Het had net zo goed woensdag kunnen zijn.
Enfin, ik had een aantekening op een papiertje geschreven (in verband met de novelle) en het papiertje had ik in m'n broekzak gestopt.
Toen deed M. die broek in de wasmachine, met het papiertje nog in de zak. 
En daarna kon ik niet meer lezen wat erop stond. 
En ik wist ook niet meer wat erop stond.
Nu hoor ik je zeggen: "Als je niet meer wist wat erop stond, dan was het ook niet belangrijk." 
Hoezo niet? Vergeten mensen dan soms geen belangrijke dingen? Als ik naar de toestand in de wereld kijk, dan lijkt het wel alsof de mensen álle belangrijke dingen zijn vergeten! 

(Wordt op woensdagen vervolgd).

Wat je moet doen om een wedstrijd te winnen

Eén been

1.
Ik moest een tenniswedstrijd spelen tegen een man die maar één been had.
Het lukte me niet om de bal niet naar hem toe te slaan.
En dat is toch wat je moet doen om te winnen.
Het is dus niet gemakkelijk om een tenniswedstrijd te winnen van een éénbenige!

2.
Na degene die zong, degene die liep als een koning en degene die lachte, hebben wij nu een nieuwe ster op ons centrale plein, namelijk: een man die onophoudelijk praat.
O, de hele dag zit hij te praten.
Op welk tijdstip van de dag je ook maar over het plein loopt of fietst, je hoort zijn gepraat.
Hij praat alleen wanneer er iemand naar hem luistert (hij geeft bier en sigaretten aan mensen die naar hem luisteren).
Als er niemand naar hem luistert, zegt hij niks. 

3.
"Ik heb afantasie."
"Wat is dat?"
"Dat je geen fantasie hebt."

4.
"Mijn lichaam is één met de wereld bij vierentwintig graden Celsius en bij vijfentwintig graden Celcius."

5.
Ik zag een stokoud omaatje in de supermarkt. Ze was wel honderd jaar. Ze liep heel krom achter haar winkelwagen. Ze was aan het meezingen en meeneuriën met een lied dat uit de winkelradio kwam.

Over het schrijven van een novelle

Monarchvlinder (Danaus plexippus)

Ik ga een novelle schrijven.
Dan weet je dat alvast.
Wat een mooi, licht woord is novelle.
Een vlindersoort zou zo kunnen heten (Papilio-noidea novellae).  
Het is de bedoeling om aan het einde van de zomer klaar te zijn.
Het wordt dus een zomernovelle. 
De lucht zal blauw zijn in mijn novelle en er zal een eenmotorig vliegtuigje overvliegen zoals het hoort in een novelle.
Maar zo'n zomernovelle schrijven is niet makkelijk!

(Wordt op woensdagen vervolgd)