Wie komen wij tegen aan het einde van onze beschavingen?

Rendieren (hun geweien)

Toen ik nog nooit iets van Curzio Malaparte had gelezen vond ik hem al een goede schrijver.
Nu ik eindelijk iets van hem heb gelezen vind ik hem nog beter.
Zijn boek Kaputt gaat over het einde van een beschaving (over wat er gebeurde in de Tweede Wereldoorlog).
Beschavingen kennen meerdere eindes.
Wat er nu in Gaza gebeurt is bijvoorbeeld ook het einde van een beschaving.
Beschavingen overleven hun eindes (die immer-bloedende wonden zijn) tot aan het punt waarop ze eraan te gronde gaan.
Deel I van het boek Kaputt heet De paarden.
De andere vijf delen heten:
De ratten;
De honden;
De vogels;
De rendieren;
De vliegen.
Wie komen wij tegen aan het einde van onze beschavingen?
De dieren.
Over dieren en het einde van beschavingen later meer.

Waar gaat hij toch naartoe

Zonnebaden (foto Martin Parr)

1.
Ik las het boek Juliette of de voorspoed van de ondeugd van Markies de Sade.
Je moet er een sterke maag voor hebben.
Maar wat een frontale, schandalige, geslaagde aanval van de markies op de christelijke moraal!

2.
Artificiële Intelligentie begaat misdaden tegen de werkelijkheid.
Of bestaat dit type misdaad in de rechtspraak nog niet?
Dan moet het snel worden uitgevonden (niks moet, maar de werkelijkheid is kwetsbaar).

3.
P. is verhuisd naar een andere stad. 

4.
Gelijkheid is niet in alle gevallen de beste oplossing. Anders gezegd: ongelijkheid is niet altijd het probleem. Nog anders gezegd: problemen veroorzaakt door gelijkheid kunnen soms worden opgelost met een scheutje ongelijkheid.

5.
Een hond hier uit de buurt neemt elke dag de pont naar de overkant van het IJ.
Als ik eraan kom lopen zit hij vaak al te wachten op de kade met gespitste oren.
Zodra de pont is gearriveerd rent hij erop!
En aan de overkant rent hij er af!  
Waar gaat hij toch naartoe?

6.
Honden bestaan uit louter vraagtekens en uitroeptekens.¹

7
De merel eet al onze aardbeien op (wij hebben een aardbeienplant op het terras).
Als de merel ons ziet, vliegt hij gauw omhoog naar de rand van de dakgoot.
Als we weer weg zijn laat hij zich prachtig vallen met gespreide vleugels.
En hij hervat het opeten van de aardbeien.²

8.
Juliette of de voorspoed van de ondeugd telt elfhonderd pagina's. Markies de Sade was een maniak van de omgekeerde wereld.
"De omgekeerde wereld" betekent niet: een nieuwe of een andere wereld.
Het betekent: dezelfde wereld op de kop.
Om iets nieuws of iets anders te maken (of te doen) moet je het rijk van de omkeringen en de tegenstellingen verlaten (je moet niks).
Dit heet veranderen.
Dit is moeilijk.

9.
J. zei: "Wat krachtig breekt het zonlicht 's ochtends door de gordijnen naar binnen! Allemachtig! De hele kamer, alle kamers baden in het licht!"
P. zei: "Zonaanbidding is de meest voor de hand liggende godsdienst." En hij vroeg: "Is zonaanbidding een monotheïsme?"
Over dit vraagstuk later meer. 

¹ Op dezelfde manier bestaat het internet uit louter nullen en enen.
² Botanisch gezien is de vrucht van de aardbei een schijnvrucht. De echte vruchten zijn nootjes, herkenbaar als pitjes op het oppervlak van de schijnvrucht (uit: Wikipedia).

Oerschema (1)

 

Over enkele dieren

Een kennis van mij is een ekster. Hij leeft hier in de buurt.
Samen met een andere ekster plaagt hij altijd de poezen.
Zij hebben dan groot plezier (de eksters bedoel ik). 
"Zij zijn de koningen van de wereld. Zij zijn dat door hun plezier".
Als ik de straat op ga, dan vliegt de ekster naar me toe (ik hoor hem voordat ik hem zie).
Hij vliegt mee naar waar ik maar heen ga. 
Hij wacht buiten op me in de dakgoot of op de tak van een boom en dan vliegt hij weer mee terug.
Ik denk dat hij het een leuk spelletje vindt.
Soms geef ik hem brood of fruit dat ik in het voorbijgaan ergens heb gekocht.
Of hij vliegt mee naar de pont.
Maar hij vliegt nooit mee naar de overkant van het IJ zoals meeuwen doen.

Het plein was leeg

Zij hoorden het

Er was gisteren op de Dam zeer weinig belangstelling voor de herdenking van de doden.
Het plein was leeg.
Het was de Dag van het Lege Plein.
Kwam het doordat het verboden was het woord "Gaza" te zeggen?
"Je moest het zo zachtjes zeggen dat alleen dieren met hele grote oren het konden horen," zei S., die er was.
En zij hoorden het.

Het is een genot

Hypnos de Griekse god van de slaap met het
gevleugelde hoofd (British Museum)

1.
Ik probeerde mijn handen te wassen onder de kraan zonder de pink van mijn linkerhand nat te maken.
Daar zat een pleister omheen die beslist droog moest blijven.
Het was niet makkelijk (probeer maar eens).
Het hele genot van het handen wassen werd erdoor bedorven.
Ja, handen wassen is een genot, dat heb ik ontdekt. Het is een genot.

2.
Absurd kleine dingen (al dan niet organisch) en absurd grote dingen zijn altijd bolvormig ("rond").
Daartussen in – tussen die twee uitersten in, bedoel ik – bevinden zich ruimtelijke vormen zoals kubussen, cilinders, kegels etceterâh.¹
Misschien klopt dit niet helemaal, maar geef toe, er zit iets in.

3.
Na de stamceltransplantatie droom ik als vanouds stroomopwaarts. Maar ik droom wat lichter, wat gelukkiger.
Zo lijkt het.
Zou het kunnen dat het bloed van invloed is op de aard van het dromen?
Waarom niet? Het bloed is een woelwater in de verder vrij bewegingloze wereld van de slaap. 

¹ Deze manier om "etcetera" te schrijven komt uit de gedichtenbundel Momentums laadklep van Jérôme Gommers. Wat een bundel is dat zeg!
² Een gevleugeld hoofd! Alleen al door de natuurlijke beeldtaal is de Griekse mythologie verhelderend. Hypnos (Ὕπνος), de god van de slaap, is de tweelingbroer van Thanatos (Θάνατος), de god van de dood. Hij is een zoon van Nyx (Νύξ), de godin van de nacht, en Erebos (Ἔρεβος), de god van het duister. Zijn zonen zijn alle soorten dromen die er bestaan.

Het komt door het nieuwe bloed

Hematopoëtische stamcel onder de micro-
scoop (1μm is een duizendste millimeter)²

Vorig jaar kreeg ik stam-cellen van mijn zusje. Zij is jonger dan ik.
Ik kreeg de stamcellen in april. Ik schreef er al eerder over.¹
Er is nu een jaar verstreken sinds ik ze kreeg.
Het is een mijlpaal.
Stamcellen zijn cellen die bloed maken (onder andere).
Ze zitten in het beenmerg. Ze zijn heel klein (alles is klein).
Mijn bloed wordt nu gemaakt door de nieuwe stamcellen.
Ik heb niet meer mijn eigen bloed.
Het is weg. 
Toen ik twee weken na het krijgen van de nieuwe stamcellen uit het ziekenhuis kwam zag ik eruit als een oud mannetje.
"Je zag eruit als een oud mannetje."
Nu zie ik er niet meer zo uit.
Dat komt door het nieuwe bloed.
Door het nieuwe bloed ben ik jong en mooi geworden.
Ook heb ik mooie dromen.
Wordt vervolgd!

¹ Zie de series homo aegrotans (de zieke mens) en homo recuperans (de herstellende mens).
² Hematopoëse komt uit het Grieks en betekent: bloed maken.

Ik ben verkouden

Vandaag ben ik jarig.
Over drie weken ben ik ook jarig.
En over vier maanden ook.
M. schreef:
"Gefeliciteerd met je verjaardag!"
Waarop ik schreef:
"Dank! Ik vier het niet want ik ben verkouden."

Klop je goed?

"Blauwachtig hart, klop je goed zonder mijn filhar-monisch bloed?"








 

Federico García Lorca

En het onzichtbare zeesloepje wordt zichtbaar

De vergelijking gaat misschien niet helemaal op

Halangium ochraceum is een microbe.
Hij leeft in zee.¹
Hij is worstvormig.
De letterlijke vertaling is okergeel zeesloepje.
Hij is niet met het blote oog te zien.
Onderzoekers hebben ontdekt dat het okergele zeesloepje zichzelf op idioot agressieve wijze vernietigt wanneer hij besmet raakt met een virus.
Het besmette zeesloepje knipt zichzelf dan helemaal aan stukken met speciaal voor de gelegenheid gemaakte scharen.²
En daardoor wordt hij zichtbaar (in het zeewater ontstaat een soort wolkje).
Zijn hele bestaan is hij onzichtbaar geweest. Nu hij zichzelf vernietigt is hij zichtbaar.
Eerder schreef ik dat de mensheid een okergeel zeesloepje is.
Die vergelijking gaat misschien niet helemaal op.
Ach wat, natuurlijk gaat die vergelijking op!

¹ Een microbe is een organisme dat te klein is om met het blote oog te zien. In de tweede klas van de middelbare school hield ik een spreekbeurt over microben. In de vierde klas hield ik een spreekbeurt over haaien. Beide spreekbeurten waren een fiasco.
² Zie: https://www.science.org/doi/10.1126/science.adk0378

Iets van een zieltje hebben ze wel

Culex pipiens (gewone steekmug)

"Had dat mugje dat ik daarnet heb doodgeslagen een ziel, denk je?"
"Hm, ja, iets van een zieltje hebben ze denk ik wel."

Zij was ook een vogel

Paprijns

1.
De monotheïstische moralen (de christelijke, de joodse, de islamitische) zijn volkomen ongeschikt voor menselijk gebruik.

2.
Er landde een vogel op de dakrand met een regen-worm in zijn snavel. 
Hij leek op weg om de worm aan zijn vriendin te geven.
Zij zat verderop op de dakrand.
Zij was ook een vogel.

3.
J. droomde dat paprika's vroeger paprijnzen werden genoemd. Wat een mooi woord. Meer woorden zouden uit dromen moeten komen.

4.
In dictaturen staat de tijd stil.

5.
Ons parlement bestaat goeddeels uit slaapwandelaars.

6.
Er lag een croissant op de vloer in de supermarkt.
Ik aarzelde of ik hem zou oprapen (en weggooien).
Ik besloot het niet te doen.
Toen bedacht ik me.
Ik liep naar de croissant.
Ik bukte al om hem op te rapen.
Maar toen bedacht ik me opnieuw.
Zo stond ik daar een poos te weifelen (ja, te weifelen).

7.
"Wat is objectiviteit?"
"Dat is subjectiviteit zonder gevoel."

Nu moet ik er echt vandoor

Oppenheimer in de film Oppenheimer

1.
Op de sociale media is de oorlog van allen tegen allen al lang geleden uitgebroken.  
De mensheid is een okergeel zeesloepje. Ik kom hier later op terug. Maar onthoud: een okergeel zeesloepje.

2.
Het lachen dat professor Nietzsche bedoelde is het lachen als lichamelijke genieting.
Het is het lachen zonder object.
Het lachen van Gargantua en Pantagruel.
Ook hier kom ik later op terug. Ik heb nu geen tijd. O, ik heb vreselijke haast!

3.
Er bestaat gewetenloosheid in drie soorten: minimale, optimale en maximale gewetenloosheid.¹

4.
Er werd een prachtig schoon wit tafellaken over de aarde geworpen met een zwierige zwaai.
Het oude tafellaken zat onder de bloedvlekken.
Langzaam en exact daalde het nieuwe laken neer. 
"Niet knoeien!" riep iemand.
Aldus mijn droom van vannacht.
Soms moet je het even over dromen hebben.

5.
Nu moet ik er echt vandoor! 

¹ Over gewetenloosheid later meer (met speciale aandacht voor het boek The Maniac van Benjamin Labatut, de film Oppenheimer en het boek Morele ambitie van Rutger Bregman).

Dit ongelofelijke en mooie gebeurde gisteren

Halverwege de tennis-wedstrijd verscheen er een roofvogel boven het grote stadion.
Hij begon daar rondjes te cirkelen.
Toen de wedstrijd bijna beslist was dook hij naar beneden.
Hij greep de tennisbal uit de lucht (toen die onder-weg was van Jannik Sinner naar Grigor Dimitrov) en vloog er mee weg, het stadion uit.
Dit ongelofelijke en mooie gebeurde gisteren in de finale van het tennistoernooi van Miami in de Amerikaanse staat Florida.
Een half uur later kwam die tennisbal aan een parachuutje weer naar beneden.
Nee hoor, dat laatste heb ik verzonnen.

Wanneer ik iets voel

Mijn ene hoofd (pasfoto's)

Wanneer ik een onregel-matigheid voel aan bijvoorbeeld mijn been, dan voel ik eerst even aan mijn andere been voordat ik me zorgen ga maken.
Als ik dezelfde onregelma-tigheid daar ook voel is er niks aan de hand, dan was het een ingebeelde onregel-matigheid.
Symmetrie is geruststel-lend.
Dat heeft de natuur zo geregeld.
Symmetrie is ook in de kunst de uitdrukking van een volledige of volmaakte (vaak onbehaaglijke) afwezigheid van gevaar.¹
Over de onbehaaglijkheid van gevaarloosheid later meer.
Vanmorgen voelde ik achter op mijn hoofd een onregelmatigheid. Ik wilde al aan mijn andere hoofd gaan voelen of het daar ook zat. Maar ik heb helemaal geen ander hoofd. Ik heb maar één hoofd.

¹ Het is opmerkelijk dat dictaturen zo van symmetrie houden. Dit terzijde.

Wat is de verleden tijd van machine?

1.
Als ik een half flesje bier heb gedronken, dan moet ik niesen.

2.
Zij kreeg een kamerplant.
Zij vindt het hebben van een kamerplant op dit moment in haar leven een te grote verantwoordelijkheid.
Zij brengt de kamerplant naar het plantenasiel.

3.
Hoe de twee tennissers Jannik Sinner en Carlos Alcaraz reageren als ze een fout hebben gemaakt is iets zeer moois om te zien (a thing of beauty).

4.
O, dat voortdurende geknaag aan de randen van de privacy (door het reusachtige knaagdier internet)!

5.
"Is het echt of is het A.I.?"
"Ik weet het niet."

6.
Een roodharig meisje vertelde een mopje aan een meisje met glimmende zwarte schoentjes aan.
Ze hingen naast elkaar op de kop in een klimrek hier op het schiereiland.
"Wat is de verleden tijd van machine?" vroeg het roodharige meisje.
Het andere meisje wist het niet (dus zei ze niks).
"Wasmachine," zei de roodharige nadat het een poosje stil was geweest.
"O ja, hahaha!" zei de ander.

7.
Wij zouden wat meer naast elkaar op de kop in klimrekken moeten hangen (wij mensen bedoel ik).

Aangenaam kennis te maken

Ik ben een parfum aan het maken, net als de NASA (zie het vorige bericht).
Ik maak het parfum samen met een parfumeur die ik leerde kennen in Grasse (toen ik daar wasse).
Het parfum zal gaan heten Eau de Réalité.
"Waarom Eau de Réalité?" vroeg P.
Ik gaf op die vraag de volgende zes antwoorden:
– "Omdat het helder klinkt."
– "Omdat ik in het jaar 2014 werd voorgesteld aan een vrouw die Reality heette en toen zeiden we Aangenaam kennis te maken tegen elkaar."
– "Omdat het goede merchandise is bij mijn voorstel om het recht op realiteit op te nemen in de grondwet. Dit in verband met de snelle opmars van A.I."
– "Omdat realiteit steeds zeldzamer wordt." 
– "Omdat realiteit geweldig is."
– "Daarom."

Zij zijn zo gesloten als stenen

1.
Vandaag was ik bij dr. I.
Ik was zes weken niet bij haar geweest.
Eerst liet ik ongeveer 10 ml bloed afnemen zodat dr. I. de bloedwaardes kon bekijken.
Ze waren zeer goed!
Later op de dag liet ik nog 500 ml bloed afnemen om weg te gooien.

2.
In de afgelopen maand werd ik opmerkelijk vaak aangesproken door onbekenden. Iemand zei bijvoorbeeld tegen mij: "Zij willen dat ik open en eerlijk ben tegen hen, maar zelf zijn zij zo gesloten als stenen."

3.
Iemand anders zei tegen mij: "Hoe dichter ik bij huis kom, hoe langzamer ik begin te lopen."

4.
En iemand die naast mij zat in de ondergrondse zei: "Ik vind mijzelf niet mooi op foto's van vóór het jaar 2003. Maar ik vind mijzelf wel mooi op foto's van ná het jaar 2003."

5.
Ik kende een klokkenmaker.
Hij repareerde ook horloges.
In zijn winkel was het een luid getik van honderden klokken en horloges.
En zelf tikte hij ook.
Dit heb ik een keer gehoord toen we ergens waren waar het heel stil was.
Tikketikketikketik hoorde ik.
Het was hij.

6.
In de finale tegen Carlos Alcaraz werd de arme Daniil Medvedev doorzeefd met kogels (tennisballen).

7.
De NASA heeft een parfum laten maken dat Eau de Space heet.
Als je er wat van op doet ruik je naar astronaut.
Hoe ruikt astronaut?
Naar een geweer dat net is afgevuurd.

8.
Iemand die ik lang niet gesproken had zei: "Als K. iets negatiefs tegen mij zegt dan maakt dat al het positieve wat hij heeft gezegd ongedaan. Maar als hij iets positiefs tegen mij zegt, dan maakt dat niet al het negatieve wat hij heeft gezegd ongedaan. Wat is toch de reden dat het negatieve zo blijft plakken terwijl het positieve zo vluchtig is?" 

Ik wendde mijn blik af

Toekan

1.
In Gaza is het verhongeren begonnen.
Ken je de holodomor?
Dit was de moedwillige uithongering van miljoenen Oekraïners in de jaren 1932-1933. 
Mensen overleefden de honger door elkaar op te eten.
Dat zal Gaza toch wel bespaard blijven?
Het Westen beleeft de eindtijd van haar oude "axiale" moralen.
Wij zullen nieuwe moralen moeten ontwerpen (als er nog moralen nodig zijn).

2.
Ook zonder de komst van de Israëlische president was de opening van het holocaustmuseum op dit moment in Amsterdam een tikje smakeloos geweest.¹

3.
Omdat er geen andere informatiebron voorhanden was stelde ik een vraag aan ChatGTP. Ik schoot in de lach door het antwoord. 
Er moet een andere term voor Artificiële Intelligentie (AI) bedacht worden. Misschien is Artificiële Domheid (AD) geschikter.²

4.
Wij waren in een tuincentrum.
Wij kochten een plant.

5.
Ik bezoek niet graag musea waarin leed wordt getoond.
Ook kerken bezoek ik om die reden niet graag.
In mijn jeugd – als ik zo vrij mag zijn – hing de gekruisigde nog op veel plaatsen aan de muur.
De spijkers door de handen en de voeten.
De bloedende handen en de bloedende voeten.
De doornenkroon op het hoofd.
Het bloedende hoofd.
Ik wendde mijn blik af als ik het zag.
De antieke Griekse beschaving kende een boete voor het herinneren aan (eigen) leed.
De zigeuners laten hun doden met rust (zoiets teders heb ik zelden gehoord).

6.
Heeft de emblematische vertoning van leed een verminderend effect op het toebrengen van leed? Het omgekeerde lijkt het geval. Zie de geschiedenis van het monotheïsme. 

7.
"Hij kan heel goed tennissen, maar hij is typisch een speler die het maar af en toe kan."
"Af en toe kan?"

8.
De president van Israël zei dat zijn land de westerse waarden verdedigt.
Met zulke vrienden heb je geen vijanden meer nodig (met zulke verdedigers heb je geen aanvallers meer nodig).
Welke westerse waarden bedoelde de president precies?
Is iets wat op deze manier verdedigd moet worden wel het verdedigen waard?

9.
De president zei dat de holocaust de ergste misdaad is uit de geschiedenis.
Wat een kinderlijke gedachte.
Is het (onnodig) gooien van atoombommen op Nagasaki en Hiroshima minder erg? Hierover later meer.
Zijn de tapijtbombardementen op Vietnam met napalm en Agent Orange minder erg?
Is de dood van dertig miljoen Russen in de Tweede Wereldoorlog minder erg?
Is de holodomor minder erg?
Het is van belang dat de president zijn kinderlijke gedachte niet meer denkt.

10.
Israël laat een half uur van te voren door middel van telefoontjes en het uitstrooien van leaflets aan Palestijnse burgers in Gaza weten dat het gebouw waarin zij wonen zal worden verwoest. De president van Israël vindt dit naar eigen zeggen heel humaan.³
Deze betekenis van humaniteit kende ik nog niet (Erasmus noch Petrarca heeft het erover en ik las er ook niks over in Pico della Mirandola's meesterwerkje Over de menselijke waardigheid).
Ter kennisgeving aan de president: humaan is het om die gebouwen niet te bombarderen.

11. (Over Silicon Valley)
Elon Musk: "Slimme computers zullen de mensheid vernietigen."
Larry Page: "Nou en?"
Dit soort gesprekken voeren de invloedrijkste zakenlui van de planeet met elkaar.
Volgens Larry Page is Elon Musk een speciësist. Hij bedoelt daarmee dat Elon Musk de voorkeur geeft aan mensen boven machines.
Is zaken doen een vorm van genocide geworden?

¹ Smaak is onze hoogste oordelende instantie. Daarmee is niet bedoeld dat ethiek "in wezen" esthetiek is.
² De menselijke intelligentie is gemaakt van waterstof (H), stikstof (N), koolstof (C) en zuurstof (O). Het lijkt me ondenkbaar dat je met silicium (Si) hetzelfde kunt bewerkstelligen.
³ Zie het interview met hem in het actualiteitenprogramma Nieuwsuur van zondag 10 maart 2024.

Over verbloemen

Gloriosa superba

Om te verbloemen dat ik niets wist ging ik veel lezen.
Ik las en las.
Ik verslond boeken, zoals wel eens gezegd wordt van mensen die veel lezen.
Ik ging daardoor steeds meer weten. 
Ik was zeer tevreden over de geslaagde verbloeming van mijn onwetendheid.
"Maar maakte al jouw kennis jouw onwetendheid dan niet ongedaan?" vroeg iemand.
Nee.