zondag 18 oktober 2015

Vraag


Ring Ring
Roy Lichtenstein
De telefoon ging in het hoofdstedelijke etablissement K.
M. nam op.
"Momentje," zei ze.
Ze legde haar hand op het spreekgedeelte van de hoorn en riep:
"Heeft iemand een kous zonder voet gevonden?!"
Niemand.


zaterdag 17 oktober 2015

Mensen met noli me tangere

Fra Bartelomeo Noli me tangere
Een vriend van me heeft een nieuwe geestesziekte ontdekt. Ik ben altijd zeer gecharmeerd van mensen die nieuwe geestesziekten ontdekken. Helaas kom ik zulke mensen zelden tegen. 
Mijn vriend noemt de nieuwe geestesziekte: het noli me tangere-syndroom. Noli me tangere (lat.) betekent: raak me niet aan, of: stop met je aan me vast te houden. Het gaat hier, heel kort gezegd, om mensen die affectie verwarren met geweld, afspraken met dwang, beloftes met nederlagen.
Mij is verzocht om te helpen met het minutieus beschrijven van het algemene ziektebeeld. Ik heb dit verzoek afgewezen. Het gaat in tegen mijn casuïstische natuur.

Twee pennen

Willem III
Uit het geschiedenisboek van M. (14): "In 1849 overleed koning Willem II. Zijn zoon Willem Alexander werd koning Willem III. Hij was een onberekenbare driftkop die moeilijk kon accepteren dat zijn macht beperkt was. Hij schold ambtenaren en ministers uit en gaf bevel hen te executeren. Premier Thorbecke had altijd twee pennen op zak als hij Willem III iets wilde laten tekenen. Als de koning de eerste pen woedend had weggesmeten of door midden had gebroken, haalde Thorbecke de tweede pen tevoorschijn."

donderdag 15 oktober 2015

Iets in iemands hoofd prakken

Ik deed vandaag woordenschat met Z.(11). Dit in verband met de voorbereiding voor de Middelbare School. Een van de woorden was: aansmeren.
"Wat denk je dat het betekent," vroeg ik aan Z.
Ze dacht even na.
"Dat je iets in iemands hoofd prakt," zei ze.


woensdag 14 oktober 2015

Vest

Mijn vest
Bij een buitentemperatuur van pakweg +10 graden Celcius in de lente en de zomer is mijn dikke wollen vest ondraaglijk heet. Maar bij eenzelfde temperatuur in de herfst en de winter is dat vest behaaglijk warm. Ik ben, met andere woorden, op een of andere manier toch nog een natuurmens.

dinsdag 13 oktober 2015

Zingen

Het Nederlands voetbalelftal heeft vanavond verloren van het Tsjechische voetbalelftal. Ik heb de hele wedstrijd gezien. Ik vond het Nederlands elftal helemaal niet zo slecht. Maar ik zeg erbij dat ik er niet veel verstand van heb. Vrienden van mij die er wel verstand van hebben zeggen dat het Nederlands elftal niet goed speelde, en dan druk ik het netjes uit.
Maar ze waren steeds in de aanval, dat valt niet te ontkennen. Van Persie scoorde een schitterend doelpunt met het hoofd. Het was alleen in het verkeerde doel.
Wat ik bedenkelijk vond, gezien de omstandigheden, was dat de spelers van het Nederlands elftal aan het begin van de wedstrijd niet uit volle borst meezongen met het Wilhelmus (een mooi lied). De meesten hielden hun lippen stijf op elkaar. Sommigen murmelden wat. Dat is geen goed begin. Hoewel ik geen nationalist ben, noch een royalist, denk ik dat het uit volle borst meezingen met het Wilhelmus de spelers van het Nederlands elftal zou kunnen helpen bij het behalen van overwinningen.

maandag 12 oktober 2015

Administratie

Bij het op orde brengen van onze administratie ten behoeve van de Belastingdienst stuitte ik vandaag op een mij nogal vreemd voorkomende kwitantie van een boekhandel genaamd Klieder & Vlek, boekverkopers sinds 148 v. Chr.
M. (14) wist uiteindelijk raad: "Dat is een boekwinkel waar je kan komen door in een haardvuur te stappen of een muur te laten verdwijnen, nadat je door de tovenaarskroeg De Lekke Ketel bent gegaan die alleen zichtbaar is voor magische wezens."
Aftrekbaar, lijkt me.

zondag 11 oktober 2015

De koek is op

Ik was met M. aan het wandelen langs de oevers van het IJ. We kwamen op de hoek van een gebouw dat Loods 6 heet. Een vader was daar, op die hoek, aan het praten met zijn dochter van een jaar of twee, drie: "De koek is op," hoorden we hem tegen het kleine meisje zeggen. Het meisje wilde blijkbaar nog een stukje koek, maar die was dus op. Toen begon de vader opeens tegen ons te praten: "De koek... op!... Dat zeg je dus tegen je kind, als de koek op is!"
Er was hem een of ander licht opgegaan, dat was wel duidelijk.

Mnemo-esthetica

Μνημοσύνη
 (Dante Gabriel Rossetti)
Bij sommige namen en gezichten, dingen en toestanden werkt mijn geheugen niet. Dat is al zo sinds mijn geheugen actief is, dus ongeveer sinds mijn geboorte. Het heeft niks te maken met mijn smaak. Het treft zowel mensen, dingen en toestanden die ik mooi, goed of waar vind, als mensen, dingen en toestanden die ik minder mooi, minder goed of minder waar vind. Zou het zo kunnen zijn, dat het geheugen een eigen, onafhankelijke smaak heeft? Dat er zoiets bestaat als een mnemo-esthetica? Een soort deurbeleid van het geheugen? Hier een paar willekeurige voorbeelden van woorden, namen en gezichten die mijn geheugen telkens weer de deur wijst: Sharon Stone, Moleskin, Hadjememaar, wingerd, bleekselderij.
"En Scarlett Johansson," zegt M.
Het betreft hier beslist iets anders dan vergeten. Dat is immers de uitgang van het geheugen. Ik heb het hier over de ingang.

zaterdag 10 oktober 2015

Obama

green barack obama President Obama weet dat je in het Midden-Oosten alleen maar kunt verliezen. Hij laat zich niet provoceren door Poetin. Of door de media, die gouden handel zien in het opvoeren van de spanning tussen Amerika en Rusland.
"Mr Putin is challenging your leadership," zegt dus de journalist Steve Kroft van het televisieprogramma 60 minutes tegen president Obama in een interview dat vanavond wordt uitgezonden.
Zo'n opmerking brengt geld in het laatje.
President Obama, ontspannen: "Steve, I've got to tell you, if you think that running your economy into the ground and having to send troops in order to prop up your only ally is leadership, than we've got a different definition of leadership."
Jammer dat het Amerikaanse presidentschap niet voorziet in een derde termijn.

donderdag 8 oktober 2015

Poes

Vandaag is er een poes overreden in mijn straat. Z. (11) en ik (57) kwamen net aanfietsen met verse croissants voor de lunch toen het gebeurde.
We ontfermden ons over de poes. Ze lag midden op straat. Ze ademde. Er kwam een stroompje bloed uit haar neus. Ik belde de dierenambulance. Z. rende naar huis.
Terwijl de dierenambulance onderweg was ging de poes dood. Ik kon het zien doordat haar ogen troebel werden. Ze lag nog steeds midden op straat. Een vrouw kwam erbij en haalde een deken, een zachtgroene. De vrouw en ik legden de poes voorzichtig op de deken en opzij van de straat.
Toen ging ik snel naar Z.
"Is ze dood?" snikte ze.
Ik zei ja.
"Ga je mee terug?" vroeg ik.
Ja, dat wilde ze wel.
"Wil je je croissantje?"
Toen we terugkwamen had de vrouw de zachtgroene deken liefdevol om de poes heen geslagen.

woensdag 7 oktober 2015

Regen die in zee valt zonder dat iemand het opmerkt

Haruki Murakami, 1982
Haruki Murakami in 1982
Ik las het boek Ten zuiden van de grens van Haruki Murakami. Ik las het in één adem uit. Murakami beschouwt zijn boeken denk ik niet als prestaties. Mogelijk vindt hij het daarom ongepast dat hij beroemd is.
Mijn vriend P., amateurbokser en eigenaar van een bloeiende groothandel in schoonmaakartikelen, zei tegen me terwijl we aan het biljarten waren in een godverlaten winkelcentrum in Buikslotermeer: "Ik vind Ten zuiden van de grens een mystiek boek."
Het is waar. De intensiteit en eenvoud van Murakami's verhalen doet soms denken aan de geloofsontroerden (ook wel mystici genoemd), zoals Rosa van Lima en Franciscus van Assisi, die allebei met vogels konden praten.
Die biljartzaal is trouwens aangenaam. Er staan wel twintig tafels. De vrouwen die er komen dragen minirokken en hebben blote benen. Ze zijn heel beleefd.

maandag 5 oktober 2015

Fork

Nog 13 stukjes te gaan. Wat zal ik hierna eens gaan doen? Op een of andere manier sta ik op een kruispunt. Sommige dingen waar ik jaren aan gewerkt heb zijn bijna afgerond, andere zijn aan verandering toe, weer andere komen gewoon ten einde of staan juist op het punt van beginnen. 
"If you come to a fork in the road, take it," zei Yogi Berra.
Dat moet ik dan maar doen.

zondag 4 oktober 2015

Paradox


J. is gestopt met roken. Niet voor het eerst, maar dit terzijde.
J. vanmiddag, in een email: "De fysieke 'ontwenningsverschijnselen' worden voor mijn gevoel altijd erg overdreven… Je moet je instellen op een andere tijdsbeleving: de tijd wordt niet meer opgedeeld in stukken tussen het roken, dat telkens een mooi zwart randje om de dingen tekent, een duidelijke contour... De dag wordt een aquarel waarin de momenten met elkaar vervloeien. Dat is het moeilijkste: je kunt de tijd geen halt meer toeroepen."
In deze fraaie regels staat klip en klaar verwoord wat een sigaret in feite is: een magisch instrument dat het - paradoxaal genoeg - mogelijk maakt te ontsnappen aan de tijd, aan de dood.
Elke sigaret verkondigt de grootsheid van de magie en de ellende van de geschiedenis.
Het Proefstation/The Refrigerator Gazette dankt J. voor zijn faustiaanse bijdrage aan de immer uitdijende, zuiver casuïstische psychologie op basis van de menselijke perceptie van tijd.
J. wat later, in een sms: "De zon is mooi vandaag, ondanks dat 'ie niet rookt."

zaterdag 3 oktober 2015

Romanticus van de toekomst

Sarphatipark - BezienswaardigIk had een werkbespreking met S. Later zal ik onthullen waar deze werkbespreking over ging.  Bijgeloof verhindert me om dat nu te doen.
S. stelde voor om wandelend te vergaderen, wat ik een goed idee vond, zelfs een heel goed idee. Op een of andere manier is het zitten op een stoel strijdig met het krijgen van een goed idee.
Dus gingen we wandelen. We namen M. mee. M. is een jonge hond. We liepen met M. naar het Sarphatipark. Ik zei tegen S: "Dit park is ter ere van dr. Sarphati aangelegd."
Dat wist ze al, zei ze.
We zaten op een omgevallen boom. Naast ons zaten Duitse werkelozen. Hoe moeilijk het is om werk te krijgen, zeiden ze tegen elkaar.
We dronken koffie die we gekocht hadden bij een winkel. M. speelde op het grasveld met andere honden.
Na een poosje zei S.: "Ik ben een romanticus van de toekomst."

vrijdag 2 oktober 2015

Heerschappij

Verworpene Poetin
Zeventig jaar lang, vanaf Lenin, is in Rusland iedereen vermoord die ook maar enige beschaving, geleerdheid, verfijning, intelligentie, humor bezat. Het is een vergissing om te denken dat het communisme in Rusland gefaald heeft. Moordenderwijs hebben de "verworpenen der aarde" beslist hun "heerschappij op aarde" weten te vestigen.


Oostelijk Havengebied, 09.00 uur


In de wolk, aan de overkant van het water, woont K.








foto © MB





Laat negentiende-eeuwse losstaande meerpalen

Het Amsterdamse Oostelijk Haven-
gebied vanmorgen rond 09.00 uur.
Op de voorgrond, uitstekend boven de kade: "Laat negentiende-eeuwse, losstaande meerpalen" (Bureau Monumenten en Archeologie)

foto © Michelle Bernardus

 

maandag 28 september 2015

Relativiteitsleer van de verkleinwoorden (3): eventjes


Lang Lang © Harald Hoffmann
Als je "lang" intikt op Google
krijg je de pianist Lang Lang
"Eventjes" betekent hetzelfde als "even", met dit verschil dat "eventjes" of "heel eventjes" vaak gebruikt wordt door iemand die in de verdediging is.
"Zit je nou alweer op je iPad?"
"Ja, ik moet nog heel eventjes [dit of dat] bekijken."
In de meeste gevallen duurt dit bekijken uren.
Dus "eventjes", de verdedigende versie van "even", betekent in de praktijk hetzelfde als "urenlang".
Weer een verkleinwoord ontmaskerd.
Straks ga ik nog de geschiedenis in als de Grote Ontmaskeraar der Verkleinwoorden.



Coleslaw

Coleslaw. Photographed by John Carey
Coleslaw
Weet je wat coleslaw betekent?
Koolsla.


zondag 27 september 2015

Maansverduistering

Cats and a full moon by aureliaSoms houden de katten in mijn straat een vergadering. De vergadering vindt wat later 's nachts plaats. Meestal zijn ze met een stuk of vier, vijf. Ze zitten op gepaste afstand bij elkaar op het trottoir en vergaderen in stilte. Vergaderen is misschien een groot woord. Vannacht om 01.23 uur zaten ze er weer. Zoals gewoonlijk op de hoek van de FdB-laan en de S-straat. Er waren meer katten dan gewoonlijk. Misschien had het met de maansverduistering te maken die om 02.11 uur begon. Katten hebben daar mogelijk verstand van, of last van (wat goedbeschouwd ongeveer op hetzelfde neerkomt).

Marion

Ik was met de trein naar Napels gegaan. In de hal van station Napoli Centrale stond een meisje van zestien jaar. Ik herkende haar onmiddellijk. Het was Marion. Toen ze bij mij in de klas zat, op het gymnasium, heel erg lang geleden, was ik - in stilte - vreselijk verliefd op haar.
"Marion!" riep ik.
Ik kon gewoon niet geloven dat ze nog steeds zo jong was, terwijl ik ondertussen al meer dan veertig jaar ouder was geworden.
"Ik ben het, Peter," zei ik, "van het gymnasium in Z., herinner je je niet?"
"O ja, nu zie ik het. Je was zo verliefd op me."
"Heb je dat toen gemerkt?" vroeg ik.
"Ik merkte dat je iets verborg, en ik wist dat het verliefdheid was. Meisjes weten zulke dingen."
Ze gaf me een arm, we liepen het station uit en staken het Piazza Garibaldi over. Mijn hart bonsde.
"Marion," vroeg ik, "waarom ben je nog altijd zestien? Waarom ben je niet ouder geworden, net als ik?"
"Heb je tijd?" vroeg ze.
"Een zee van tijd," zei ik.

Uit: mijn droom van vannacht

zaterdag 26 september 2015

Speen

Internet
Internet is een speen.
Wikipedia: "Internet is een speen zonder fles en is bedoeld om de zuigbehoefte van de mensheid te bevredigen zonder haar voedsel of drinken te geven. Internet bestaat uit een zuiggedeel-
te van rubber of siliconen en een plastic schildje om te voorkomen dat de mensheid de speen inslikt."


woensdag 23 september 2015

Buitenstaander

AfbeeldingVeel Nederlandse televisieseries, documentaires en reclames spelen zich geheel of gedeeltelijk af op de eilanden waar ik woon. Blijkbaar wonen hier veel mensen van televisie en maken ze hun programma's graag dicht bij huis. Men heeft gelijk. Het is hier mooi. En heeft de wiskundige en wijsgeer Blaise Pascal niet geschreven in zijn Pensées: "J'ai découvert que tout le malheur des hommes vient d'une seul chose, qui est de ne savoir pas demeurer en repos dans une chambre"?*
Enfin, het komt dus vaak voor dat mijn kinderen iets of iemand herkennen op tv.
"Is dat niet die en die?" vroeg M. gisteren aan Z.. Ze zaten naar een of andere Nederlandse jeugdtelevisieserie te kijken, onderuit hangend op de bank.
"Ja... ze is het!"
"Wie is wie?" vroeg ik vanuit de keuken. Ik was aan het koken.
"O, iemand die jij niet kent is iemand die jij niet kent," zei M..


* Pensées, Pascal, édition Gallimard, 1977, fragment 126, p.118

Groovin' in the car

Van links naar rechts:
Dr. Sheldon Cooper, theoretisch fysicus;
Dr. Rajesh Koothrappali, astrofysicus;
Howard Wolowitz, ingenieur en astronaut;
Dr. Leonard Hofstadter, experimenteel fysicus.


dinsdag 22 september 2015

Petre-Devos

Audenaerde Petre Devos Robot Advertisement Poster PosterPetre-Devos is een voormalige bierbrouwerij in Oudenaarde, België. De brouwerij was actief van 1899 tot 1970. Aanvankelijk was het een vlasspinnerij. In 1875 werden de gebouwen gekocht door bierbrouwer Devos. Hij startte er de Sint Arnoldusbrouwerij. In 1893 kwam zijn schoonzoon Petre in het bedrijf. Zo werd het de Petre-Devos brouwerij. Er werd Petre-Devos bier gemaakt.
In de jaren '30 van de vorige eeuw maakte een onbekende Vlaamse ontwerper een affiche voor het bier. Speciaal voor het affiche bedacht hij een "psychedelische" letter die - achteraf gezien - zijn tijd ver vooruit was. Later werd er een heel Petre-Devos font (lettertype) ontworpen, naar het voorbeeld van de vooruitstrevende letter van de onbekende ontwerper.
Het Petre-Devos affiche hangt in de keuken van Sheldon Cooper en Leonard Hofstadter in The Big Bang Theory.


zondag 20 september 2015

Fossiel

Eerder al vond ik een fossiel condoom. Nu heb ik een fossiele walkie talkie gevonden (het stenen voorwerpje rechts op de foto).
Dit terzijde.
Vroeger, toen we nog heel erg jong waren - een jaar of acht - hadden mijn vriend W. en ik walkie talkies. We woonden zo'n vijftig meter van elkaar vandaan in een straat in Z. Ik op nummer 5, hij op nummer 16. 's Avonds, als we ieder in ons eigen bed waren beland, konden we gewoon - fluisterend onder de dekens - verder praten via onze walkie talkies. Er moesten batterijen in. Het geld daarvoor spaarden we bij elkaar door met een zelfgemaakte collectebus langs de deuren te gaan voor zelf gedefinieerde goede doelen. Toen we wat ouder waren kapten we met de walkie talkies. Te kinderachtig.
Daardoor komt het misschien dat ik de opwinding rond het mobieltje nooit zo goed begrepen heb. Dat hadden W. en ik al in de jaren '60 van de vorige eeuw!

zaterdag 19 september 2015

Hoge hakken

Christopher Regis-Gludd - Amsterdam (High Heels) - web
Waarom zijn hoge hakken sexy?
"It's a riddle wrapped in a mystery inside an enigma," zei Winston Churchill op 1 oktober 1939 op radio BBC, gevraagd naar de reactie van Rusland op de invasie van Polen door Duitsland, precies een maand eerder.
The Refrigerator Gazette zegt het hem na, maar dan over, eh, hoge hakken.





Het hart als ei

"Did she break your heart?"
"A little."
"Good, it needed breaking."






Uit: een film die ik gisteren op tv gezien heb.


vrijdag 18 september 2015

Wuilen

Schip op zee
Wuilen
Heel soms ontdek ik door een verschrijving (typefout) een woord dat niet bestaat maar wel had kunnen bestaan. Zoals bijvoorbeeld onlangs het woord wuilen.
"Wat betekent het?" vroeg J.
"Ik zal het aan P. vragen," zei ik.
P. weet meestal wel wat onbe-
staande woorden betekenen.
P., desgevraagd: "Wuilen lijkt me nautisch. Om een wuil heen
zeilen."

Verlijeren

Verlijeren volgens J.
Een vriend van me, J., was de hele
avond zichzelf niet. Normaal kun je hem niet met de mond dicht fotograferen, maar nu was hij stilletjes. Ik vroeg hem: "Wat is er aan de hand?"
"Ik heb moeite met verlijeren," zei hij.
"Wat betekent verlijeren?" vroeg ik.
Toen maakte hij de hiernaast afgebeel-
de tekening. Het laat zien hoe de werkelijke koers van een zeilschip, door hevige zij- of tegenwind, afwijkt van de uitgezette koers. 
Je ziet het ook wel eens bij vliegtuigen als het stormt. En sommige honden lopen ook zo, en ik ook.

Huh, kip en ei


Gisteren zijn de Ig Nobelprijzen 2015 uitgereikt. Enkele van de winnaars:
In de categorie biologie:
Bruno Grossi voor z’n ontdekking dat wanneer je een stok aan het achtereinde van een kip vastmaakt, de kip begint te lopen op een manier die overeenkomt met de manier waarop we denken dat dinosauriers liepen. (“Walking Like Dinosaurs: Chickens with Artificial Tails Provide Clues about Non-Avian Theropod Locomotion”).
In de categorie literatuur:
Marc Dingemanse voor z’n ontdekking dat het woord “huh” (of het equivalent daarvan) in elke menselijke taal lijkt te bestaan – en voor het niet zeker weten waarom dat zo is.
(“Is ‘Huh?’ a universal word? Conversational infrastructure and the convergent evolution of linguistic items”).
In de categorie chemie:
Callum Ormonde voor z’n uitvinding van een chemische stof waarmee je een ei kunt ontkoken. (“Shear-Stress-Mediated Refolding of Protei
ns from Aggregates and Inclusion Bodies”).

woensdag 16 september 2015

Dichterbij

Tutorial Thursday: Online vergrootglas"Het komt steeds dichterbij."
"Wat komt steeds dichterbij?"
"Daar kan ik helaas niets over zeggen. Maar dat het steeds dichterbij komt, dat is wel zeker."
"O, ok."


Het nieuwe

De nieuwe Allerhande van Albert Heijn is uit!
Vroeger zou ik misschien geschreven hebben: "De nieuwe Hollands Diep is uit!" Of: "De nieuwe Vrij Nederland is uit!"
Wat werkelijk belangrijk is dringt pas op het allerlaatst tot ons door, schreef professor Nietzsche al.
Ik ken de professor goed genoeg om te weten dat hij de Allerhande een interessanter tijdschrift zou hebben gevonden dan de Vrij Nederland.
Op het omslag van de nieuwe Allerhande: een foto van een meisje dat Rens Kroes heet. Eerst dacht ik dat het de vriendin, of de ex-vriendin (daar wil ik me niet mee bemoeien) van Jort Kelder was, maar dat blijkt bij nader inzien niet zo te zijn.
Het meisje is een pleitbezorgster, of misschien de pleitbezorgster van "het nieuwe eten".
Ik weet niet wat dat te betekenen heeft.
Maar de vriendin van de acteur Colin Firth zei onlangs in een interview met de Volkskrant: "We zijn verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw."
Zoiets zal er dan wel aan de hand zijn.
Als iemand zegt: "We zijn verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw", dan kun je er trouwens donder op zeggen dat er eigenlijk had moeten staan: "Ik ben verslaafd geraakt aan nieuw, nieuw, nieuw."
Hier zie je mooi in één oogopslag waar de moraal vandaan komt.

Laatste zinnen (1): de bron

Het Magerebrugwonder

De eerste twee boten passeerden vlot
maar de derde was een diep geladen aak
die zo traag naderde dat (cadeau Karin
pasta, room, boontjes, loodgieter bellen)

Plotseling doemt de aak dichtbij op
en zie ik dat hij geheel gevuld is
met water dat in springerige golfjes
uit het donkere ruim over de boorden stroomt

Boven de wachtende mensen
is de moeheid van de werkdag uitgegroeid
tot een bijna zichtbare tros tekstballonnen

Verwikkeld in gedachten en beslommeringen
zien we niet dat uit de aak
al het water van de Amstel opwelt
Incognito drijft de bron van de rivier voorbij

Uit: K. Michel, Waterstudies (1999)



Logica

Escher Waterfall.jpg
Waterval - Maurits Cornelis Escher
De president van Syrië, Assad, gisteren in een interview met Russische media: "Het Westen huilt met één oog om de vluchtelingen, maar richt met het andere oog een machinegeweer op ze. Deze mensen vluchten voor terreur die het Westen ondersteunt."
Assad is een arts, opgeleid aan de Universiteit van Damascus. Hij wilde oogarts worden. Vandaar misschien de wat wonderlijke beeldspraak van het huilende en het schietende oog.
Het Westen is in Assads ogen de schuld van alles. Miljoenen vluchtelingen zijn op weg naar het Westen, op de vlucht voor... het Westen.
Maar dat is een tekening van Escher!

Hier het hele interview met Assad


maandag 14 september 2015

Bericht van een omgevallen boekenkast

"Klootzak!" riep iemand op straat tegen iemand anders. Het kwam er welgemeend uit. Wat is eigenlijk een klootzak?, vroeg ik me af. Klootzak is wat anders dan lul of zak. Klootzak trekt doorheen de generaties. De vader was ook een klootzak. De grootvader ook. En dan is er nog de overgrootklootzak, bij wie het allemaal begonnen is. Toen ik het hoorde schoot me opeens dit gedichtje van Cees Buddingh te binnen:

Zeer vrij naar de chinees
De zon gaat op. De zon gaat onder.
Langzaam telt de boer zijn kloten.

En daardoor moest ik denken aan een ander meesterwerkje van genoemde Buddingh:

Pluk de dag
Vanochtend na het ontbijt
ontdekte ik, door mijn verstrooidheid,
dat het deksel van een middelgroot potje marmite
(het 4 oz net formaat)
precies past op een klein potje Heinz sandwich-spread
natuurlijk heb ik toen meteen geprobeerd
of het sandwich-spread-dekseltje
ook op het marmite-potje paste
en jawel hoor, het paste eveneens

En toen was ik wel erg ver van mijn oorspronkelijke onderwerp (klootzak) afgeraakt. En toen moest ik denken aan deze regels van Adriaan Morrien, uit Een toegevoegd zintuig:

Maar je bent wel ver van je geboorte afgeraakt

en nu werkelijk heel dicht bij de dood gedreven

En zo zie je maar, wat een lastpost de dichtkunst is. Regels die je honderd jaar geleden gelezen hebt spoken nog steeds door je hoofd, of je nou wilt of niet, en brengen je van je apropos. Maar om met Michel Eyquem de Montaigne te spreken: "Het is de onoplettende lezer die mijn onderwerp uit het oog verliest, niet ik. Er is altijd in één of ander hoekje wel een woord te vinden dat er, zij het beknopt, toch voldoende over zegt."

woensdag 9 september 2015

Albert Heijn

Vandaag kwam ik A. tegen bij Albert Heijn. Hij vertelde een mopje. Hij vertelde het fluisterend, want het was een mopje dat nogal gevoelig lag, vond hij.
"Wat is het verschil tussen vluchtelingen en het Nederlands Elftal?"
"Ik weet het niet," zei ik. Dat zeg ik altijd als me zoiets gevraagd wordt, ook als ik het mopje al ken. Ik vind het ronduit wreed om iemand de pret van het vertellen van een mopje te ontnemen.
"Vluchtelingen komen Frankrijk wél binnen," zei hij.
Ik vond het wel een heel aardig en vooruitziend mopje (in 2016 is het Europese Kampioenschap Voetbal in Frankrijk, moet je weten).
Over vluchtelingen en Albert Heijn gesproken. Joost Zwagerman in 2011 tegen de Volkskrant: "Ik moest al mijn best doen om van mijn huis naar Albert Heijn te geraken (...). Ik maak nu enorme sprongen, want ik kan nu zo drie keer op een dag naar Albert Heijn als ik dat zou willen." 



maandag 7 september 2015

Gesprek

natte witte roos wallpaperTwee keer per jaar, in de lente en in de herfst, ga ik naar het graf van mijn vader. Ik kijk dan even hoe de vlag erbij hangt, of alles nog een beetje netjes is. Ook praten mijn vader en ik even. Dat wil zeggen: ik praat, mijn vader luistert.
Soms neem ik een bloem mee. De bloem koop ik bij een bloemen-
stal tegenover de ingang van de begraafplaats.
"Wilt u een witte of een rode roos," vroeg de man van de bloemenstal eergisteren.
Ik was een beetje suf. Ik kwam net uit een lange vergadering. Dus zei ik:
"Ik weet het eerlijk gezegd niet. Wat is de symbolische betekenis van wit en rood bij rozen?" 
De man zei:
"Wit is de kleur van de onschuld en rood is de kleur van de liefde."
"Doe dan maar rood," zei ik.


Burgemeesters

De burgemeesters van Utrecht, Den Haag, Amsterdam en Rotterdam waren op tv. Ze zeiden: "Wij burgemeesters zijn veel beter in staat om globale problemen aan te pakken dan landelijke politici, want wij burgemeesters zijn pragmatisch, niet ideologisch, zoals landelijke politici."
Ik ben het met de burgemeesters eens. Maar zouden ze soms het boek If mayors ruled the world van Benjamin R. Barber gelezen hebben? Die zegt in een interview met De Correspondent van 18 november 2013: "Burgemeesters zijn veel beter in staat om globale problemen aan te pakken dan landelijke politici. Zijn steden ideologisch? Nee, steden zijn pragmatisch."

zondag 6 september 2015

Nieuwe rivier

Rivierboot op de Nijl, 1900
Nooit geweten dat de Rijn en de Donau in tegenovergestel-
de richtingen stromen. De Donau (2.855 km) stroomt zuidoostwaarts, van het Zwarte Woud naar de Zwarte Zee. De Rijn (1.233 km) noordwestwaarts, van Zwitserland naar de Noordzee.
Europa heeft er sinds kort een nieuwe rivier bij, de Rivier van de Vluchtelingen (3.421 km). Stroomt van Syrië naar Duitsland. Ontspringt in het hart van Bashar-al-Assad, de oogarts.

vrijdag 4 september 2015

Afdakje

Foto: ANPIk heb een mooi afdakje gemaakt op m'n terras, al zeg ik het zelf. Een afdakje tegen de herfst. Het is gemaakt van bamboe, touw, plastic en wasknijpers en dient om me bescherming te bieden tegen de regen tijdens het roken. Ik betrapte mezelf er vandaag op dat ik er ook onder sta als het droog is.

dinsdag 1 september 2015

The flaps of the wings

Het vlindereffect is een beroemde metafoor uit de zogenoemde chaostheorie. Er zijn allerlei varianten:
"De vleugelslag van een vlinder in Peking kan een wervelstorm in Amerika veroorzaken." 
"De vleugelslag van een vlinder in een Braziliaans oerwoud kan een orkaan in Japan veroorzaken."
Oppervlakkig onderzoek leert dat er maar één historisch juiste metafoor is. En die luidt als volgt:
"Does the flap of a butterfly's wings in Brazil set off a tornado in Texas?"
Veroorzaakt de vleugelslag van een vlinder in Brazilië een tornado in Texas?
Dit was de titel van een lezing die de Amerikaanse wiskundige en meteoroloog Edward Norton Lorenz hield voor een gezelschap van financiers van wetenschappelijk onderzoek.
Plaats van de lezing: de Wilmington Room van het Sheraton Park Hotel in Boston Massachussettes.
Datum: 19 december 1972.
Tijd: 10.00 in de ochtend.
Het eerste wat opvalt is dat de beroemde metafoor een vraag is, geen vaststelling, en dat de vraag onbeantwoord blijft.
Lorenz begint:
"Lest I appear frivolous in even posing the title question, let alone suggesting that it might have an affirmative answer, let me try to place it in proper perspective by offering two propositions.
1. If a single flap of a butterfly's wings can be instrumental in generating a tornado, so also can all the previous and subsequent flaps of its wings, as can the flaps of the wings of millions of other butterflíes, not to mention the activities of innumerable more powerful creatures, including our own species.
2. If the flap of a butterfly's wings can be instrumental in generating a tornado, it can equally be instrumental in preventing a tornado..."
Veroorzaakt een lezing, gehouden op 19 december 1972 in de Wilmington Room van het Sheraton Park Hotel in Boston Massachussettes, 's ochtends om 10.00 uur, een hoop misverstanden in de rest van de wereld?


Meer over de ongelukkige combinatie van vlinders en metaforen hier

maandag 31 augustus 2015

22

Ilya Prigogine.jpg
Ilya Prigogine
In verband met mijn zuiver op navelstaren en oppervlakkig onderzoek gebaseerde psychologie op grond van onze perceptie van tijd zal ik het boek Orde uit Chaos (Oorspronkelijke titel: La Nouvelle Alliance) van Ilya Prigogine moeten aanschaffen. Het boek is verschenen in 1980. Ik was toen 22 jaar. Ik hoop dat ik het nog ergens nieuw kan krijgen, want ik vind het niet prettig boeken te lezen die eerder al door (onbekende) anderen gelezen zijn. Ik tref er soms "viezelijke" dingetjes in aan. Daardoor kom ik zelden in een bibliotheek of een antiquariaat.


RefGaz roddelrubriek, wekelijks vanuit Albert Heijn (1)

The Refrigerator Gazette zag Tygo Gernandt in Albert Heijn. De stoere acteur, gekleed in een uitgekiend ensemble van gymschoenen, kniebroek en T-shirt, stond met een paar andere dames bij de tijdschriften te bladeren in de Privé en de Story. Omdat de camera van onze verslaggever kapot was kon hij helaas geen foto nemen. Ook had hij niet de moed om Tygo een paar vragen te stellen.
Volgende keer beter!

zondag 30 augustus 2015

Knoet

KGB gebouw, Loebjankaplein, Moskou
"We moeten vaststellen dat we de vrijheid van meningsuiting kwijt zijn."
Rusland onder de knoet van Stalin? Europa onder de knoet van Hitler? De DDR onder de knoet van Honecker?
Nee hoor, de wereld onder de knoet van de sociale media. Aan het woord: cabaretier Hans Teeuwen, in een artikel in de Volkskrant over het krimpende speelveld van de humor.
Helemaal afgezien van het feit dat Stalins KGB, Hitlers Gestapo en Honeckers Stasi alleen maar konden dromen van de subtiliteit waarmee de wereldwijde "sociale media" de vrijheid van meningsuiting om zeep helpen: het is de vraag of je in een artikel over humor cabaretiers aan het woord moet laten.
Theo Maassen (cabaretier) in hetzelfde artikel: "Je mόét mensen voor het hoofd stoten."
Jan Jaap van der Wal (cabaretier): "Als je humor zou moeten maken waarbij je niets of niemand kwetst, raakt of aanvalt, blijft er echt weinig meer over."
Probeer eens wat zelfspot.

vrijdag 28 augustus 2015

Bier en bloemen

Om een uur of elf 's avonds komen de naakt-
slakken tevoorschijn van onder de stenen. Ze glibberen de planten in en slurpen de bloemen op.
Ik kan me niet voorstellen dat naaktslakken een gebit hebben. Ik denk dat ze een soort slijm uitscheiden dat de bloemen week maakt, waardoor ze naar binnen geslurpt kunnen worden.
De bloemen hebben geen enkel verweer.
Mijn vriendin zegt dat ik schoteltjes bier moet neerzetten. Ze zegt: "Naaktslakken zijn dol op bier. Als ze moeten kiezen tussen bloemen en bier, dan kiezen ze bier."
Op zich hebben ze daar wel gelijk in.

Zelfkritiek

Wat een belachelijk stukje zeg. Rabelais, Montaigne, Chateaubriand... godallemachtig.

donderdag 27 augustus 2015

Je zegt dat heel charmant

Montaigne-Dumonstier.jpg
Michel Eyquem de Montaigne
Ik heb altijd gehouden van het "bewonderenswaardige gebabbel" van François Rabelais (1483-1553) en Michel de Montaigne (1533-1592).
Sinds mijn twintigste of zo lees ik af en toe een stukje in de Essais van Montaigne en in Gargantua et Pantagruel van Rabelais. 
Het bevalt me, ik weet niet precies waarom.
François-René de Chateaubriand (1768-1848) had ook een zwak voor die twee, zo blijkt uit z'n memoires. Om de haverklap haalt hij ze erbij.
Rabelais dit, Montaigne dat...
Zoals in het dertigste boek, over Rome:
"Rabelais is het niet eens met Montaigne, die vrijwel geen klokken in Rome heeft horen luiden, in elk geval 'veel minder dan in het eerste het beste Franse dorpje'. Rabelais hoort juist heel veel gebeier in Rome."
En in het tweeëndertigste boek, over de liefde:
"Och, mijn goede Montaigne, je zegt dat heel charmant, maar heus, op onze leeftijd rest ons nog maar één ding: onszelf terzijde te schuiven."
Ondergetekende (1958-2058) is het in de kwestie Rome eens met Montaigne: geen klok horen luiden in la città eterna.


François-René de Chateaubriand, Memoires van over het graf, Meulenhoff, 2000

woensdag 26 augustus 2015

Ingeklemd

oude computers recycling vernietigen pc afval hardwareIk fietste in de Utrechtsestraat, de mooiste straat van Amsterdam. Het is er altijd een drukte van belang.
Rinkelende trams, vrachtwagens, taxi's, brommers, fietstaxi's, heel veel fietsers en voetgangers...
Precies ter hoogte van een restaurantje dat "Made With Love" heet werd ik tegen de stoeprand gedrukt door een rode vrachtauto van de firma BRANTJES DATAVERNIETIGING waarop in blauwe letters geschreven stond "100% Vertrouwd Vernietigen".
Behalve die keer dat ik in een Amsterdams stadsdeelkantoor achtervolgd werd door het woord "schoonheid" heb ik - op het vlak van de semiotiek - nooit iets merkwaardigers meegemaakt dan ingeklemd te zitten tussen de zinnetjes "Made With Love" en "100% Vertrouwd Vernietigen".